Jak stres w ciąży wpływa na dziecko?

Mgr Monika Łapczyńska
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...

Powszechnie wiadomo, że takie czynniki, jak niewłaściwe odżywianie, spożywanie alkoholu czy palenie papierosów podczas ciąży, mogą wywrzeć negatywny wpływ na fizyczne zdrowie dziecka. Ostatnie badania dowiodły, że na zdrowie dziecka nie wpływa jedynie fizyczny, ale także psychiczny stan matki w okresie ciąży. Okazało się bowiem, że narażanie brzemiennych kobiet na ciągły stres może negatywnie wpłynąć na stan emocjonalny dziecka. 

Przemoc w stosunku do przyszłej matki a gen odpowiedzialny za stres

Badania przeprowadzone w Niemczech opierały się na skutkach przemocy domowej w stosunku do ciężarnych kobiet. Naukowcy skupili się więc na szczególnym źródle stresu – nie brali pod uwagę stresu związanego z pracą czy opieką nad domem.

Dla dobra badań naukowcy przeprowadzili ankietę dotyczącą przypadków przemocy w rodzinie na grupie 25 kobiet. Następnie badacze monitorowali zachowanie specyficznego genu u dzieci matek, które przeszły ankiety. Wszyscy badani byli w wieku od dziewięciu do dziewiętnastu lat. W wyniku badań zauważono mniejszą aktywność genu związanego z reakcją mózgu na stres – receptora glukokortykoidowego (GR) – u dzieci matek, które przyznały się do przemocy domowej niż u kobiet, u których ciąża przebiegła bezstresowo. Taka zależność nie wystąpiła, jeśli matka stała się ofiarą przemocy po urodzeniu dziecka.

Skutki stresującej ciąży na stan emocjonalny dziecka

Różnica genetyczna u dzieci zestresowanych matek sprawia, że są one bardziej podatne na stres, w wyniku czego reagują na bodziec stresowy znacznie szybciej mentalnie i hormonalnie niż ich rówieśnicy. Dodatkowo, takie dzieci mają tendencję do działań impulsywnych oraz są bardziej podatne na problemy emocjonalne. Wcześniejsze badania wskazały na większe prawdopodobieństwo rozwoju depresji u dzieci, których rodzice byli ofiarami przemocy domowej.

Naukowcy przyznają się jednak do ograniczeń związanych z przeprowadzonymi badaniami. Cała procedura oparta była bowiem na wspomnieniach kobiet dotyczących okresu sprzed minimum dziesięciu lat. Dodatkowo, analiza nie udowadnia stuprocentowej zależności między przemocą w stosunku do matek a zmianami w układzie nerwowym dzieci. Badanie wskazuje tylko na takie prawdopodobieństwo. Poza tym naukowcy nie wzięli pod uwagę innych czynników wpływających na osobowość depresyjną dzieci w miarę dorastania, takich jak wpływ rówieśników czy sytuacja społeczna rodziców. Naukowcy chcą więc przeprowadzić dodatkowe badania, które potwierdziłyby ich przypuszczenia.

Mimo braku stuprocentowej pewności, przemoc domowa w stosunku do ciężarnej kobiety może doprowadzić do zaburzeń emocjonalnych mającego się narodzić dziecka. Warto jest więc zapewnić przyszłej matce zdrowe, wolne od stresu środowisko, w którym będzie mogła doczekać porodu.

Artykuły Zdrowie w ciąży

Chorujesz na cukrzycę typu 2 lub cierpisz z powodu otyłości? Nie dziw się, że masz problemy z zajściem w ciążę! Według ostatnich badań tłuszcz nagromadzony w jajnikach może hamować rozwój płodu.

Tłuszcz hamuje rozwój płodu!

Niepokojąco wzrasta liczba przypadków udaru mózgu u kobiet ciężarnych. Czy odpowiadają za to otyłość i niezdrowy tryb życia?

Przyszła mama nie powinna zażywać środków przeciwbólowych. To nie oznacza jednak, że musi ona znosić częste bóle głowy. Istnieją sposoby na tę dolegliwość, które są zdrowe dla maluszka.

Według ostatnich doniesień naukowych kontakt kobiety ciężarnej z polem magnetycznym emitowanym przez różnorodne urządzenia AGD może doprowadzić do rozwoju astmy u mającego się narodzić dziecka.

Ostatnie badania wykazały wpływ pola magnetycznego emitowanego przez odkurzacz i inne sprzęty AGD na zdrowie płodu.

Palenie w ciąży zwiększa ryzyko poronień i przedwczesnego porodu. Dodatkowo dym papierosowy wpływa na rozwój dziecka, skutkując wadami takimi jak rozszczepienie podniebienia czy deformacja czaszki.

Palisz? Zwiększasz ryzyko wad u dziecka!

Kobiety w ciąży rzadko decydują się na szczepionkę przeciw grypie w obawie przed konsekwencjami. Jednak to zachorowanie na grypę w ciąży obarczone jest dużym ryzykiem.

A/H1N1 to odmiana grypy, która może doprowadzić do pandemii. Jest to nowy wirus, więc mało kto jest na niego uodporniony, a do tego bardzo łatwo się on przenosi z osoby na osobę, co w konsekwencji może doprowadzić do zarażenia nawet całego świata.<br />
<br />
Mianem epidemii określa się występowanie w określonym czasie i na określonym terenie przypadków zachorowań, zachowań lub innych zjawisk związanych ze zdrowiem w liczbie istotnie większej niż oczekiwana. Termin ognisko epidemiczne zaś odnosi się do epidemii o niewielkiej liczbie przypadków zachorowań ograniczonej do określonego obszaru i czasu. Przykładem może być ta, które wybuchnęła w 1963 roku we Wrocławiu. Była to wtedy ospa.<br />
<br />
Czym różni się epidemia od pandemii? Otóż ta druga obejmuje rozległe obszary, np. cały kontynent lub nawet świat. Można więc powiedzieć, że jest to epidemia danej choroby zakaźnej, która występuje w tym samym czasie w różnych krajach i na różnych kontynentach. Przykładem może być ta, która została odnotowana w 1918 roku. Grypa „hiszpanka” uśmierciła wtedy 50 milionów ludzi.<br />
<br />
Czy A/H1N1 jest zatem pandemią? Na ten temat wypowie się profesor Andrzej Zieliński, Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Parwowirus B19 w ciąży może skutkować obrzękiem, ostrą niedokrwistością i obumarciem płodu. Zakażenie parwowirusem w pierwszym trymestrze ciąży grozi poronieniem. Wirus przenosi się drogą kropelkową.

Od dawna zalecano matkom rzucenie palenia, jeśli decydowały się na dziecko. Jednak dopiero teraz odkryto dowody potwierdzające słuszność takiego działania, nawet w tak późnym momencie, jak ...

Palenie papierosów w okresie ciąży dramatycznie zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej u dzieci.

Nowe badania przeprowadzone na zwierzętach sugerują, że istnieje związek pomiędzy spożyciem przez ciężarną sodu a rozwojem nerek u potomstwa. Zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża ilość soli w diecie ...

Sól zawarta w jedzeniu negatywnie wpływa na organizm kobiet ciężarnych.

Spaliny samochodowe są źródłem toksycznych związków, które w dużym stopniu przyczyniają się do rozwoju astmy , szczególnie u dzieci i osób starszych. Mogą one powodować problemy z oddychaniem ...

Spaliny są przyczyną przedwczesnej śmierci 2 milionów dzieci na całym świecie.

Przedwczesne odklejenie łożyska to jedno z powikłań ciąży. O przedwczesnym oddzieleniu się łożyska od ściany macicy mówi się, gdy następuje po 20 tygodniu ciąży, a przed spodziewanym terminem porodu.

Ciąża to szczególny okres dla każdej kobiety, warto więc zadbać o siebie i swoje dziecko, nie powodując nadmiernego rozciągania mięśni brzucha, aby nie dopuścić do komplikacji.

Cukrzyca ciążowa to przypadłość dotykająca kobiet spodziewających się dziecka. Ten rodzaj cukrzycy pojawia się i znika nagle. W trakcie ciąży cukrzyca jest dużym zagrożeniem dla kobiety i dziecka.

Kobieta cierpiąca na cukrzycę ciążową powinna szczególnie kontrolować poziom cukru oraz regularnie się badać, aby nie doprowadzić do poważniejszych zakłóceń ciążowych.

Padaczka w ciąży może mieć równie zaostrzony przebieg, jak i przed ciążą. Jeżeli kobieta chora na padaczkę decyduje się zajść w ciąże, musi znajdować się pod kontrola lekarza.

Przed zajściem w ciążę kobieta chora powinna ustalić z lekarzem dawkę leków przeciwpadaczkowych. Wtedy będą tak dobrane, aby jak najmniej wpływać na płód i zachowywać swoją skuteczność.

Depresja ciążowa to choroba, która wymaga leczenia. Zaniedbana może wywołać poważne konsekwencje ciążowe (przedwczesny poród, mała masa dziecka) lub poporodowe (zaburzenia snu u dziecka, lęk).

Dla wielu kobiet pierwszy okres ciąży wiąże się z negatywnymi emocjami. U większości przyszłych mam obawy te z czasem zanikają, ale u niewielu wręcz przeciwnie – wraz z rozwojem ciąży ulegają nasileniu.

Konflikt serologiczny to niezgodność antygenów krwi matki i dziecka. U malucha może pojawić się, odziedziczony po tacie, czynnik D (Rh+), podczas gdy we krwi matki może go nie być (Rh-).

Kobietom zagrożonym konfliktem serologicznym podaje się w zastrzyku immunoglobulinę anty D. Zapobiega ona powstawaniu przeciwciał, które mogłyby zagrozić następnie dziecku.

Antybiotyki w ciąży mogą negatywnie wpłynąć na rozwój płodu. Przyjmowanie leków w ciąży powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. Kobieta powinna jednak znać ryzyko, które się z tym wiąże.

Lekarz, zanim przepisze antybiotyki lub jakiekolwiek inne leki kobiecie w ciąży lub karmiącej, musi przeanalizować wszystkie plusy i minusy takiej kuracji.

Kobiety ciężarne często zastanawiają się, czy szczepienia w ciąży są bezpieczne. Jak się okazuje, wątpliwości są uzasadnione, gdyż niektóre szczepienia są odradzane przez lekarzy.

Jeśli jest konieczność zaszczepienia ciężarnej, najlepiej zrobić to w II lub III trymestrze, jeżeli natomiast istnieje poważne zagrożenie zdrowia lub życia, można podać szczepienie w każdym okresie ciąży.

Alergia w ciąży, podobnie jaki i inne choroby, niesie ze sobą pewne ryzyko. Kobiety ciężarne powinny szczególnie zadbać o swoje zdrowie. Przyjmowanie leków w ciąży może spowodować nieprawidłowości.

W okresie ciąży niewskazane są leki antyhistaminowe, tabletki udrażniające nos i maści z inhibitorami kalcyneuryny.

Leki w ciąży powinny być zawsze przyjmowane po konsultacji z lekarzem. Choć są wielkim dobrodziejstwem medycyny, to jednak nie mają obojętnego wpływu na rozwój płodu.

Przed spożyciem jakichkolwiek leków należy skonsultować się z ginekologiem lub lekarzem prowadzącym ciążę.

Toksoplazmoza w ciąży, zwłaszcza w jej pierwszym trymestrze, skutkuje poważnymi powikłaniami u płodu. Toksoplazmoza jest chorobą odzwierzęcą, zakaźną i pasożytniczą, a wywołuje ją pierwotniak.

Kot jest ostatecznym żywicielem pasożyta, który może być wydalony w jego stolcu, dlatego kobiety w ciąży pod żadnym pozorem nie powinny zmieniać piasku i czyścić kuwety.

Zdrowie w ciąży ważne jest zarówno dla matki, jak i dziecka. Wszystkie choroby, dolegliwości i infekcje, jakie dotykają ciężarną, mogą odbić się na rozwoju płodu. Różne dolegliwości w ciąży , ...

Pytania do eksperta

Czy guzek tarczycy może mieć wpływ na płód?

Dzień dobry! Guzka tarczycy miałam wykrytego jakieś 9-10 lat temu, nic się z nim nie dzieje, nie rośnie. Wyniki TSH też mieszczą się cały czas w granicach normy. Nawet w okresie ciąży - jedynie wahają się, np. przed ciążą TSH 1,77, na początku ciąży 2,11, w 14 tyg ciąży 0,8, w 21 tc 1,08, a w 26 tc już 2,3. Leków na tarczycę nie przyjmuję. Witamin dla ciężarnych z jodem też nie - ale to nie ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Dlaczego doszło do śmierci mojego dziecka?

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Ospa wietrzna a ciąża

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Jak długo przyjmować progesteron w ciąży?

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Dziecko

Mgr Monika Łapczyńska

położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,

Mgr Monika Łapczyńska
Mgr Anna Czupryniak

doświadczony psycholog i terapeuta, doradca rodzinny i autorka wielu poradników

Mgr Anna Czupryniak
Wszyscy konsultanci »