Jak odmłodzić mózg?

Ludzie starzeją się, a liczba osób cierpiących z powodu demencji starczej wzrasta. Czynniki związane z uszkodzeniem mózgu wraz z postępującym wiekiem są nadal nieznane, jednakże naukowcy sugerują, że na przyspieszenie starzenia się mogą wpływać stres, kontakt z toksycznymi odpadami oraz ogniska zapalne w mózgu. Na szczęście ostatnio udowodniono, że istnieją czynniki, które mogą chronić mózg przed degradacją, a nawet regenerują zniszczone struktury. 

Receptor kannabinoidowy a starzenie się mózgu

Badacze z Uniwersytetów w Bonn i Mainz odkryli, że receptor kannabinoidowy CB1 może spowalniać proces niszczenia komórek mózgowych związany z wiekiem. Receptor ten to proteina, która łączy się z innymi substancjami, wysyłając przy tym wiązki sygnałów. Kannabinoidy, takie jak THC – aktywny składnik marihuany, wraz z endokannabinoidami tworzonymi w organizmie, łączą się z receptorami CB1. Powinowactwo receptora CB1 do składników aktywnych haszyszu i marihuany powoduje odurzaenie organizmu po ich zażyciu. Okazuje się, że receptor kannabinoidowy odgrywa swoją rolę także w procesie degeneracji mózgu. Gdy receptor ten nie pracuje, mózg starzeje się o wiele szybciej.

W celu zbadania, czym spowodowana jest demencja starcza, naukowcy przeprowadzili badania na trzech grupach myszy: sześciotygodniowych, pięciomiesięcznych i rocznych zwierzętach. Myszy miały wykonać różnorodne zadania. Najpierw musiały znaleźć platformę zanurzoną w basenie, a gdy tylko im się udało, przesuwano ją, by zwierzęta znów jej szukały. Testy przeprowadzono w celu zbadania mechanizmów uczenia się i zapamiętywania. Zwierzęta, u których wyłączono receptor CB1 przy użyciu technologii genowej, wypadły o wiele gorzej w testach niż reszta badanych zwierząt. Dodatkowo, u grupy z aktywnym CB1 zaobserwowano zmniejszoną ilość komórek nerwowych w hipokampie – części mózgu odpowiedzialnej za tworzenie i zapamiętywanie informacji – oraz ogniska zapalne w mózgu. Wraz ze starzeniem się procesy degeneracyjne stawały się coraz bardziej widoczne.

Znaczenie badania w walce z demencją starczą

Myszy z aktywnym CB1 wypadły znacznie lepiej w testach na pamięć i umiejętność uczenia się niż gryzonie, u których deaktywowano ten receptor. Poza tym, u zwierząt z aktywnym receptorem nie zaobserwowano ubytku w komórkach nerwowych. Okazuje się więc, że główna przyczyna starzenia się nie jest wcale tak enigmatyczna, jakby się wydawało. Procesy starzenia się mózgu myszy są bardzo podobne do zmian zachodzących u ludzi, a system endokannabinoidowy może wykazać właściwości ochronne także w mózgu ludzkim.

Naukowcy mają zamiar kontynuować badania nad zbawiennym wpływem receptora CB1 na mózg, zwracając szczególną uwagę na sposób, w jaki chroni przed wystąpieniem ognisk zapalnych. Bazując na tej wiedzy, możliwe będzie wynalezienie substancji zwalczającej symptomy otępienia starczego. Kto wie, może określenie „starość, nie radość” całkowicie odejdzie w zapomnienie.