Jaskra barwnikowa

Jaskra barwnikowa to dość częsta forma jaskry wtórnej, spowodowana zatykaniem otworków odpływowych ziarenkami barwnika. Ziarenka barwnika pochodzą z tęczówki oka, której wklęsłe ukształtowanie powoduje zbyt silne ocieranie o soczewkę. Jaskra barwnikowa występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet, w oczach z niewielką krótkowzrocznością. Wysyp barwnika i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego bywają często prowokowane przez wysiłek fizyczny, np. na siłowni lub podczas biegania.

Spis treści:
  1. 1. Co to jest jaskra barwnikowa?
  2. 2. Objawy zespołu rozproszonego barwnika
  3. 3. Przebieg i leczenie jaskry barwnikowej

1. Co to jest jaskra barwnikowa?

Jaskrą określamy szereg schorzeń wyróżniających się odmiennym mechanizmem, jednak stopniowo prowadzących do zaniku nerwu wzrokowego. Jaskrę cechują zmiany w wyglądzie nerwu wzrokowego i w warstwie włókien nerwowych siatkówki oraz ubytki w polu widzenia. Najczęściej jaskra ma powolny przebieg i jest późno rozpoznawana, co może prowadzić do nieodwracalnej utraty zdolności widzenia. Jeżeli chodzi o szerokość kąta przesączenia wyróżniamy jaskrę otwartego oraz zamkniętego kąta. Jaskrę da się również podzielić na pierwotną i wtórną – w zależności od tego, czy występują lub nie dodatkowe czynniki ryzyka podwyższonego ciśnienia śródgałkowego. Jaskra barwnikowa (ang. pigmentary glaucoma) to jaskra wtórna otwartego kąta, która występuje najczęściej w przebiegu zespołu rozproszonego barwnika.

Ten typ jaskry spowodowany jest zaburzeniem odpływu cieczy wodnistej w wyniku zwężenia lub zamknięcia przestrzeni międzybeleczkowej przez gromadzące się ziarna barwnika. Zespół rozproszonego barwnika charakteryzuje się uwalnianiem ziaren barwnika z nabłonka barwnikowego tęczówki, spowodowanego ocieraniem się tylnej części tęczówki o więzadełka obwódki rzęskowej. Wskutek tego procesu elementy narządu dostają się do przedniej części oka, np. do soczewki, rogówki lub tęczówki, co z kolei prowadzi do nadmiernego uwypuklania ku tyłowi tęczówki w środkowej części jej obwodu.

2. Objawy zespołu rozproszonego barwnika

Częstość występowania zespołu rozproszonego barwnika w populacji rasy białej wynosi około 2,5%. Zespół występuje u osób w wieku 20-45 lat, zwykle obustronnie. Na jaskrę barwnikową bardziej narażeni są mężczyźni niż kobiety. Do zachorowania mogą predestynować jasny kolor oczu i krótkowzroczność. Zespół rozproszonego barwnika może być dziedziczony w sposób autosomalny dominujący. Jakie objawy mogą sugerować zespół rozproszonego barwnika?

  • Złogi barwnika w śródbłonku rogówki w postaci pionowego, wrzecionowatego wzoru.
  • Promieniste ubytki występujące na średnim obwodzie tęczówki.
  • Niewielkie ziarenka pigmentu w przedniej części tęczówki, powodujące jej ściemnienie.
  • Barwnik na włókienkach obwódki rzęskowej, na przedniej i tylnej części soczewki.
  • Głęboka komora przednia.
  • Prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe.

W przypadku jaskry barwnikowej w gonioskopii widać otwarty, szeroki kąt przesączania z wklęsłą nasadą tęczówki, tylny przyczep tęczówki i skupisko barwnika w obrębie beleczkowania wokół tęczówki.

3. Przebieg i leczenie jaskry barwnikowej

Ryzyko rozwoju jaskry u chorych z zespołem rozproszonego barwnika wynosi 25-50%. Objawy jaskry barwnikowej obejmują symptomy towarzyszące zespołowi rozproszonego barwnika plus:

  • wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego powyżej 21 mmHg, często z dużymi fluktuacjami,
  • jaskrowe uszkodzenie tarczy nerwu wzrokowego,
  • ubytki w polu widzenia, np. widzenie zamglone,
  • tęczowe kręgi widoczne w czasie patrzenia na światło w ciemności,
  • twardość oka.

W ostrym ataku jaskry barwnikowej może pojawić się silny ból oka. Przebieg schorzenia może być bezobjawowy. Czasami po wysiłku fizycznym, intensywnym mruganiu czy rozszerzaniu źrenicy występuje łagodny ból oczuwywołany wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wraz z wiekiem, z powodu zmniejszającej się ilości produkowanego barwnika, objawy ulegają złagodzeniu. W przypadku silnego ataku jaskry barwnikowej trzeba natychmiast zgłosić się na ostry dyżur okulistyczny. Leczenie jaskry tego typu polega na unikaniu wysiłku fizycznego i wszelkich sytuacji stresowych, rezygnowaniu z używek i zakraplaniu 0,5% pilokarpiny lub innych leków przeciwjaskrowych. Szansą dla chorych na jaskrę barwnikową może okazać się sztuczna siatkówka. Implant wszczepiany pod siatkówkę oka wyposażony jest w syntetyczne fotoreceptory, które pozwalają polepszyć widzenie.

Bibliografia

  • Niżankowska M.H., Jaskra - przewodnik diagnostyki i terapii, Wydawnictwo Medyczne Górnicki, Wrocław 2001.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Artykuły Rodzaje jaskry

Rodzaje jaskry Jaskra wtórna

Jaskra wtórna to choroba narządu wzroku polegająca na uszkodzeniu nerwu wzrokowego oraz komórek siatkówki, wywołana czynnikami patologicznymi zwiększającymi ciśnienie środgałkowe. Takie uszkodzenia są nieodwracalne i mogą prowadzić do...

Rodzaje jaskry Jaskra z zamkniętym kątem przesączania

Jaskra z zamkniętym kątem przesączania występuje znacznie rzadziej niż jaskra otwartego kąta. Istotą choroby jest również uszkodzenie nerwu wzrokowego wywołane zwiększonym ciśnieniem wewnątrz gałki ocznej. Różni się natomiast pierwszymi...

Jaskra
Okulistyka Jaskra

Jaskra (glaukoma) jest grupą chorób, których wspólną cechą jest uszkodzenie nerwu wzrokowego (neuropatia nerwu II), powstające na skutek zbyt wysokiego dla danej osoby ciśnienia wewnątrzgałkowego. Uszkodzenie nerwu wzrokowego prowadzi...

Jaskra Jaskra u dzieci

Jaskra wieku dziecięcego jest grupą chorób o różnej patogenezie. Przyczyną jaskry u dzieci są wady strukturalne kąta przesączania odpowiedzialnego za prawidłowy odpływ cieczy wodnistej z komory przedniej, czemu mogą towarzyszyć inne wady...

Zaćma Jaskra a zaćma

Jaskra i zaćma to choroby narządu wzroku o różnych podłożach i dotykające różnych części oka. Zaćma (katarakta) powoduje zmętnienie soczewki oka, natomiast jaskra, wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, powoduje uszkodzenie nerwu...

Jaskra Jaskra a ślepota

Jaskra to choroba przewlekła, na całe życie. Polega na postępującym uszkodzeniu (neuropatii) nerwu wzrokowego przez zbyt wysokie ciśnienie wewnątrz gałki ocznej i/lub długotrwałe niedokrwienie nerwu wzrokowego. Nie da się jej wyleczyć ani cofnąć jej skutków....

Czy jaskra jest chorobą ludzi starszych? Odtwórz wideo
Jaskra Czy jaskra jest chorobą ludzi starszych?

Jaskra jest to choroba charakteryzująca się postępującym niszczeniem nerwu wzrokowego. Procesowi temu towarzyszą zmiany w tarczy nerwu wzrokowego, które prowadzą do powstania ubytków w polu widzenia, ostatecznie doprowadzając do ślepoty. Niewątpliwie...

Jaskra dziecięca (wrodzona)
Jaskra Jaskra dziecięca (wrodzona)

Jaskra dziecięca to wrodzona wada wzroku, którą powoduje nieprawidłowy rozwój dróg odpływu płynu śródocznego. Wkrótce po urodzeniu, wskutek zastoju płynu i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, jedno oko (lub oba) zaczyna...

Jaskra Jaskra jako groźna choroba oczu

Jaskra to częsta choroba dotykająca głównie osób po 50. roku życia. Większość z nas słyszała o jej istnieniu i z jakiegoś powodu się jej boi. Ale właściwie dlaczego jaskra jest taka groźna? Przede wszystkim dlatego, że nieleczona prowadzi...