Klasterowy ból głowy

Klasterowy ból głowy (nazywany zespołem Hortona lub histaminowym bólem głowy) to stosunkowo rzadka dolegliwość, która w pewnych warunkach może przebiegać nietypowo i być początkiem poważnych schorzeń. Jest to pojawiający się nieoczekiwanie (zwykle podczas snu lub drzemki)  i szybko ustępujący ostry ból głowy, przy czym czas trwania napadów bólu (klasterów) trwa niekiedy od kilku do kilkudziesięciu minut. Ból pojawia się zawsze po jednej stronie głowy, w okolicy oczodołu, czoła i skroni. Jest niezwykle intensywny, przeszywający i rozdzierający. Przypadłość ta dotyczy  w większości przypadków mężczyzn (aż 9 razy częściej niż kobiet), przeważnie w wieku młodym  i średnim. Klasterowy ból głowy pojawia się 1-2 razy w roku, szczególnie często identyfikuje się go  w porze wiosennej i jesiennej.

Spis treści

Objawy klasterowego bólu głowy

Określenie klasterowy ból głowy oznacza intensywny jednostronny ból głowy występujący  w klasterach, czyli co najmniej kilku grupach napadowych (każda po 3-8 napadów bólu), które trwają kilka tygodni i zanikają na okres kilku miesięcy bez

Klasterowy ból głowy - zdjęcia

Ból klasterowy najczęściej ulokowany jest w okolicy oczodołu. Pojawia się... »

żadnych dolegliwości, po czym powracają. Cykl klasterowy powtarzać się musi co najmniej dwa razy z minimalnym miesięcznym okresem remisji. Wtedy nazywa się tę przypadłość epizodycznym klasterowym bólem głowy. Napady bólu głowy mogą występować bezremisyjnie, codziennie, nieprzerwanie przez wiele miesięcy czy lat – oznacza to wtedy przewlekły klasterowy ból głowy (u 15-20% skarżących się na tę dolegliwość). Najczęściej dzieje się tak, że epizodyczna przypadłość przeradza się w przewlekłą poprzez regularnie zmniejszający się okres remisji i jednocześnie zwiększanie ilości napadów bólu w klasterach.

Zdarza się, że podczas dolegliwości klasterowego bólu głowy pojawić się mogą po stronie bolesnej głowy inne objawy wegetatywne w postaci: zaczerwienienia spojówki, łzawienia oka, wycieku z nosa, wzmożonej potliwości czoła, a nawet zwężenia źrenicy czy opadnięcia powieki. Bywa to powodem licznych mylnie interpretowanych diagnoz, takich jak neuralgia nerwu trójdzielnego  i nieodpowiedniego charakteru leczenia bólu.

Charakterystyczną cechą jest pojawienie się swoistych zachowań u chorego, np. niepokój, pobudzenie i nadmierna ruchliwość, zachowania histeryczne, agresja, a także samobójstwa. Osoba dotknięta samoistnym bólem głowy nie potrafi sobie pomóc i zrozumieć przyczyny bólu, nie może się skoncentrować, ból wywołuje aktywację ruchową chorego połączoną ze stanem psychicznym bliskim depresyjnemu.

Przyczyny pojawiania się nieoczekiwanego bardzo ostrego bólu głowy nie są potwierdzone. Najprawdopodobniej ból jest efektem uwalniającej się histaminy (substancji wywołującej ból)  z komórek tucznych w zwoju nerwu trójdzielnego. Do tego istnieją teorie o patomechanizmach  o charakterze immunologicznym, hormonalnym czy neuropeptydowym.

Leczenie klasterowych bólów głowy

Pierwszą metodą uśmierzania silnego bólu głowy jest leczenie doraźne. Najczęściej jednak ból ustępuje, zanim ogólnodostępne leki przeciwbólowe zaczną działać. Dlatego najważniejsze jest leczenie zapobiegawcze, które obejmuje przyjmowanie przez okres co najmniej 2 tygodni dużych dawek glikokortykosterydów. Dopuszczalne jest także leczenie inwazyjne, które polega na nastrzykiwaniu zwoju nerwu trójdzielnego alkoholem, glicerolem lub lidokainą, które powodują jego zmniejszenie i osłabienie jego aktywności.

Można zdecydować się także na leczenie chirurgiczne oraz naświetlanie promieniowaniem gamma. Jednak te radykalne zabiegi wiążą się z ryzykiem powikłań, np. trwałym uszkodzeniem nerwu trójdzielnego z zaburzeniami czucia na twarzy, spojówce i rogówce, bólami neurologicznymi, zbaczaniem żuchwy przy porażeniu włókien ruchowych.

Przypisy

Stępień A. Bóle głowy - patofizjologia, diagnostyka, leczenie, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-601-3552-5

Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7

Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7

Linki zewnętrzne

Przewlekłe bóle głowy a depresja

Artykuły Klasterowy ból głowy

Ból głowy

Nie można określić jednej przyczyny, która byłaby odpowiedzialna za ból głowy. Ból głowy określany wtórnym może być spowodowany zaburzeniami neurologicznymi, urazami, chorobami twarzy, oczu, ...

Pomiar ciśnienia wykonywany w obszarze tętnicy ramieniowej.

Ból głowy w ciąży

Ból głowy w ciąży, choć zazwyczaj nie jest groźną dolegliwością, to jednak potrafi skutecznie popsuć nastrój. Przyszłej mamie nie wolno zażywać leków przeciwbólowych, bo mogą źle wpływać na płód.

Przyszła mama nie powinna zażywać środków przeciwbólowych. To nie oznacza jednak, że musi ona znosić częste bóle głowy. Istnieją sposoby na tę dolegliwość, które są zdrowe dla maluszka.

Zawroty głowy

Zawroty głowy mogą mieć różne przyczyny. Zdarza się, że pojawiają się po prostu z przemęczenia organizmu lub ze stresu. Jednak inne ich przyczyny mogą wiązać się z poważnymi chorobami.

Migrena

Migrena jest przewlekłą chorobą przebiegającą z powtarzającymi się bólami głowy i towarzyszącymi im objawami dodatkowymi (ze strony układu nerwowego oraz układu pokarmowego). Najczęściej na ...

Urazy głowy

Obrażenia czaszki i mózgu to jedne z głównych przyczyn kalectwa i śmierci w młodszych grupach wiekowych. Mogą być spowodowane różnymi czynnikami, a następstwa zależą od prędkości i kierunku ...

Inne choroby neurologiczne

Choroby neurologiczne wpływają na funkcjonowanie organizmu, na zachowanie człowieka, a co najgorsze – mogą także doprowadzić do śmierci. Zarówno choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba ...

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Masaż skóry głowy

Masaż skóry głowy jest znany i stosowany od stuleci. Poprawia krążenie krwi, skutecznie likwiduje ból głowy i zmęczenie. Ponadto ten rodzaj masażu powoduje wzmocnienie włosów i sprawia, że są ...

Zespół Hornera

Zespół Hornera tworzą objawy, które pojawiają się, gdy włókna nerwów współczulnych biegnące pomiędzy pniem mózgu a tkankami głowy zostaną uciśnięte, uszkodzone, przerwane. Może to nastąpić w ...

Główną przyczyną Zespołu Hornera jest przerwanie współczulnego unerwienia oka.

Ćwiczenia na ból karku

Ból karku może utrudniać wykonywanie codziennych czynności, powodować dyskomfort. Warto wiedzieć, jak sobie z nim radzić. Można go skutecznie zmniejszyć, wykonując ćwiczenia na ból karku.

Przyrząd, jakim jest elastyczna guma, może być wykorzystywanay do szeregu ćwiczeń i jego zaletą jest to, że można dzięki niemu samodzielnie regulować intensywność treningu. Dobrze jest zastosować go do wzmocnienia mięśni grzbietu, zwłaszcza czworobocznego, który odpowiada za prawidłową pracę barku i wspomaga położenie łopatki. W czasie ćwiczenia pracuje także mięsień najszerszy wspomagający proces oddechowy oraz mięśnie obręczy barkowej, które pełnią rolę w prawidłowej pracy ramienia we wszystkich kierunkach.<br />
<br />
W treningu należy wykorzystać oprócz gumy także piłkę fitness. Należy na niej usiąść tak, aby nogi były wyprostowane, a stopy zadarte do góry. Mięśnie grzbietu mają być w tym czasie napięte, a głowa musi pozostawać w bezruchu. Pracować mają jedynie ręce. Gumę umieszcza się pod stopami, krzyżując ją przed sobą. Ćwiczenie polega na odchyleniu rąk w tył, a następnie powrocie do pozycji wyjściowej. Trzeba jednak pamiętać o tym, aby łokcie w czasie pracy były blisko ciała i nie uciekały na boki. Plecy muszą być cały czas wyprostowane.

Bóle brzucha w ciąży

Ból brzucha w czasie ciąży zdarza się niemal wszystkim kobietom. W większości przypadków dolegliwości bólowe to tylko oznaka niestrawności, ale niekiedy sygnalizują poważne problemy zdrowotne.

Kręgosłup szyjny a zawroty głowy

Kręgosłup szyjny a zawroty głowy – często ich ze sobą nie wiążemy. A jednak na pojawienie się bólu głowy i zawrotów głowy mogą mieć wpływ schorzenia kręgosłupa. Warto wiedzieć, jak je diagnozować.

Jałowa martwica głowy kości udowej

Jałowa martwica głowy kości udowej zwana bywa inaczej chorobą Perthesa. Martwica dotyka tylko głowy kości udowej. Choroba najczęściej występuje u chłopców między 3. a 14. rokiem życia. Przyczyny ...

Na zdjęciu widać dużą zmianę w głowie kości udowej (jest to typowe dla martwicy kostno-chrzęstnej).

Ból oczu

Ból oka może sugerować niegroźną dolegliwość, ale także może towarzyszyć poważnym schorzeniom oka. Żadnego z objawów nie można lekceważyć. Ból oka może występować jako jedyna dolegliwość w oku, ...

Laryngologia

Laryngologia, inaczej otorynolaryngologia, to jedna z dziedzin medycyny, która zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem schorzeń, które dotykają bezpośrednio naszych uszu, krtani, gardła, a także ...

Zaskakujące wyniki badań dał eksperyment wykonany przez naukowców z University of Valencia. Jak się okazało, gdy jesteśmy źli, wówczas nasze prawe ucho staje się bardziej wrażliwe na dźwięk aniżeli lewe, dlatego kierowanie do niego wypowiedzi drugiej osoby może sprawić, że będzie ona miała większe szanse na wybaczenie i zyskanie uwagi.<br />
<br />
Takie badanie zostało przeprowadzone na 30 młodych mężczyznach, których poddano testom na słuch. W trakcie eksperymentu otrzymali do przeczytania folder zawierający wrogie wypowiedzi, które wprawiły ich w złość. Podczas tej reakcji badacze zmierzyli prędkość bicia ich serca, ciśnienie oraz poziom testosteronu. Wynik pomiaru był zaskakujący. Okazało się bowiem, że gdy uczestnicy byli wściekli, ich prawe ucho było bardziej podatne na dźwięk. Z tego powodu doszli oni do przekonania, że przyczyną takiego zjawiska jest to, że lewe ucho przetwarza tylko dźwięki, które przechodzą przez prawe ucho.<br />
<br />
Wyżej opisane badanie to zostało opublikowane na łamach „Hormones and Behaviour”.

Sposoby na ból kręgosłupa

Sposoby na ból kręgosłupa są różne. Oprócz typowego leczenia bólu, stosowane są wszelkiego rodzaju masaże. Pomocne w zwalczaniu bólu pleców są także metody akupresury.

Znieczulenie zewnątrzoponowe

Znieczulenie jest szeregiem działań medycznych, które ma na celu wprowadzenie pacjenta w stan bezbolesności. Znieczulenie wykonuje lekarz anestezjolog, w niektórych przypadkach znieczulenie ...

Cewniki stosowane przy znieczuleniu zewnątrzoponowym.

Ból krzyża

Ból krzyża może pojawić się nagle lub stopniowo się nasilać. Może sam zniknąć lub przejść w ból przewlekły. Warto wiedzieć jaka może być jego przyczyna i jak można sobie z nim poradzić.

Ból w krzyżu może pojawić się w różnym miejscu i różne są jego przyczyny.

Bóle kręgosłupa

Ból pleców to ból kręgosłupa. Może obejmować całe plecy lub tylko ich część. Warto wiedzieć jakie mogą być przyczyny bólów pleców oraz znać metody radzenia sobie z nimi.

Ćwiczeniem, które angażuje do pracy odcinek piersiowy kręgosłupa jest spine twist. Jest ono bardzo pomocne zwłaszcza kobietom w ciąży, bo znacznie ułatwia poród. Poza tym ten odcinek kręgosłupa pełni rolę podtrzymującą żebra, które stanowią ochronę dla organów wewnętrznych.<br />
<br />
Przed rozpoczęciem treningu bardzo ważna jest wcześniejsza rozgrzewka. Może to być więc koci grzbiet, rolowanie czy zaokrąglanie. Pozycja wyjściowa polega na siadzie tureckim. Pośladki powinny być na małym podwyższeniu, a stopy umiejscowione na podłodze. Ręce należy trzymać przed sobą. Powinny być one zgięte w łokciach, aż ich położenie powinno znajdować się na wysokości klatki piersiowej. Bardzo ważne jest, aby kręgosłup był w linii prostej z karkiem.<br />
<br />
W czasie ćwiczenia liczy się także prawidłowa technika oddechowa. W trakcie skrętu następuje wydech, zaś wdech przy powrocie do pozycji wyjściowej. Należy także pamiętać o tym, że ćwiczenie należy wykonywać powoli. Trzeba także zadbać o to, aby zaczynać skręt z żeber, a nie z ramion.

Dolegliwości w ciąży

Dolegliwości w ciąży wynikają ze zmian, jakie zachodzą w organizmie kobiety w czasie, gdy nosi ona w sobie nowe życie. Niektóre dolegliwości to normalne objawy ciąży i nie są powodem do obaw, ...

Ból brzucha w czasie ciąży oraz krwawienie to objawy, które powinny od razu zaniepokoić przyszłą mamę. Należy niezwłocznie udać się do lekarza. Czasami jest konieczna hospitalizacja.<br />
<br />
Jeśli lekarz stwierdzi u kobiety krwotok wewnętrzny, wykonuje się natychmiastowe badania laboratoryjne i ginekologiczne. Na początku ciąży takie objawy mogą świadczyć o stanach patologicznych płodu, urazach dróg rodnych, a nawet raku szyjki macicy.<br />
<br />
Ból brzucha w okresie ciąży może sygnalizować poronienie lub przedwczesne odklejenie się łożyska. Nie zawsze jest przyczyną poważnych problemów ginekologicznych – czasami stanowi objawy problemów gastrycznych.<br />
<br />
Niewątpliwie, każde najmniejsze krwawienie z dróg rodnych oraz ból brzucha powinny być skonsultowane z lekarzem. Nie oznacza to, że takie objawy kwalifikują się na hospitalizację aż do porodu. Ważne jest, aby lekarz mógł rozpoznać przyczynę tych dolegliwości i zalecić odpowiednie działania profilaktyczne.

Masaż leczniczy

Masaż leczniczy pobudza przemianę materii i krążenie. Już na samą myśl robi się nam przyjemnie. Ugniatanie, głaskanie, rozciąganie sprawia nam przyjemny ból i przynosi odprężenie. Jest wiele ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Bóle po lewej stronie brzucha podczas siedzenia

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co onacza ból po prawej stronie klatki piersiowej?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin