Kleszcze u ludzi

Kleszcze to malutkie roztocza pasożytnicze. Wywołują one groźne choroby odkleszczowe, takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Bytują w lasach, wysokich trawach, nad jeziorami. Kleszcze bezboleśnie wgryzają się w ciała ludzkie i zwierzęce. Ślady po kleszczu są prawie niezauważalne. Pajęczaki przenoszą wirusy i bakterie wywołujące zakażenie. Jeżeli po kleszczu pokaże się rumień, należy zgłosić się do lekarza. W jaki sposób ustrzec się przed pajęczakami i jak sobie radzić gdy kleszcz już się wgryzie?

Kogo atakują kleszcze?

Zwierzęta są najbardziej narażone na kleszcze. Zaraz po nich lokalizują się ludzie. Krew ludzka i zwierzęca umożliwia kleszczom wzrastanie i rozwój. Kleszcze żerują od marca do listopada. W tym czasie lepiej unikać miejsc, w których występują. I tak lepiej nie chodzić po obrzeżach leśnych, po bocznych i wąskich ścieżkach, uważać podczas spacerów pod drzewami. Wbrew potocznie głoszonym opiniom kleszcze najczęściej bytują w wysokich trawach, na gałęziach drzew dlatego często ich ukoszenia lokalizują się w okolicy podkolanowej, okołopachwinowej. Szczególnie łatwo „wskaują” na jasne tkaniny. Obrzeżki żerują na gołębiach. Jeżeli nie mogą się żywić ich krwią, wówczas wędrują do siedzib ludzkich. Do mieszkań wchodzą przez otwarte okna i drzwi balkonowe, a także przez kratki wentylacyjne. Potrafią przyczaić się w szparach w podłodze, pod parapetami, pod boazerią na ścianach, a także pod tapetami. Obrzeżek, w odróżnieniu do innych kleszczy jest aktywny jedynie nocą. Wrato znać wszytskie mechanizmy kąszenia przez kleszcze, by móc się chronić przed ukąszeniami kleszczy.

Miejsca na ciele, w które wgryza się kleszcz

Kleszcze wędrują po ciele człowieka czy zwierzęcia w poszukiwaniu dogodnego miejsca do wkłucia. Lubią miejsca, w których naskórek jest cienki i wilgotny. Po spacerze należy szczególnie dokładnie obejrzeć skórę za uszami, na granicy włosów, pod kolanami i pachwinę.W razie ukąszenia należy umiejętnie usunąć kleszcza.Ugryzienie kleszcza jest bezbolesne. Ślad po kleszczu jest niewielki. Podczas wgryzania kleszcz wstrzykuje substancje znieczulającą. Dzięki temu ofiara nie czuje bólu, a kleszcz może wgryźć się dość głęboko.

Jakie choroby wywołują kleszcze?

Kleszcze są odpowiedzialne za różne choroby. Do najczęstszych należy borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu. Rumień po kleszczu jest pierwszym objawem rozwijającej się choroby. Ugryzienie kleszcza wywołuje też inne objawy: grypopodobne, naciek limfatyczny, potem pojawia się stan przewlekły.

Jak się chronić przed kleszczami?

• Unikajmy miejsc, w których kleszcze żerują.
• Na spacery chodźmy w godzinach najmniejszej aktywności kleszczy, tzn. W godzinach południowych.
• Spacerujmy środkiem ścieżki, nie chodźmy po gęstych zaroślach i obrzeżach.
• Na wyprawę do lasu ubierzmy się odpowiednio. Nałóżmy długie spodnie i bluzę, a na głowę czapkę.
• Używaj preparatów od kleszczy.
• Po powrocie ze spaceru warto obejrzeć dokładnie ciało, szczególnie miejsca za uszami, pod kolanami, na obrzeżach włosów i pachwiny.
• Wkłutego kleszcza można usunąć pęsetą. Nie wolno go niczym smarować. Należy chwycić jego odwłok tuż przy skórze i energicznie wyciągnąć.
• Zaszczep się.  Prifilaktyka szczepień chroni przed kleszczowym zapaleniem mózgu.
W przypadku gdy zauważymy rumień należy zgłosić się do poradni chorób zakaźnych w celu weryfikacji i wdrożenia leczenia. Powikłania, szczególnie stawowe, nieleczonej boreliozy są bardzo poważne. Szczególnie osoby narażone, których zawód związany jest z częstym przebywaniem na łąkach, w lesie, czyli leśnicy, rolnicy oraz osoby aktywnie spędzające czas wolny w lesie powinny kontrolować okolice podatne na ugryzienie przez kleszcze.

Monika Miedzwiecka