Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Kolagenozy - bać się czy nie bać?

Kolagenozy. Brzmi groźnie, szczególnie jeśli są to słowa wypowiadane przez lekarza, a może jeszcze gorzej, jeśli jakieś objawy sprowokowały nas do „grzebania” w Internecie i tam… dopiero można się naczytać.


Strach ma wielkie oczy. Warto wiedzieć, że kolagenozy to tradycyjna nazwa grupy chorób tzw. reumatologicznych, a w reumatologii w ciągu ostatnich 10 lat dzieje się bardzo dużo − możemy wcześniej rozpoznawać, wcześniej i nowocześniej leczyć, stąd to, o czym gdzieś czytamy, może okazać się nieaktualne.

Objawy kolagenoz są bardzo różne i dotyczą bardzo wielu narządów. Związane jest to z tym, że „choruje” tkanka łączna (zawierająca dużo kolagenu − stąd nazwa), a tkanka ta tworzy bardzo wiele narządów skóry, chrząstek, kości, naczyń krwionośnych.

Kolagenozy, inaczej choroby tkanki łącznej, to grupa chorób o różnorodnych objawach, występująca dość rzadko. Najczęstszą chorobą z tej grupy jest reumatoidalne zapalenie stawów, gdzie dominującym objawem są bóle i obrzęki stawów, częściej małych, z towarzyszącą sztywnością poranną stawów. Inne rzadziej występujące kolagenozy to toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe, zapalenia naczyń, scleroderma. W przebiegu tych kolagenoz nie zawsze lub nie od początku występują objawy stawowe, stąd często upływa dużo czasu, zanim pacjent znajdzie się pod opieką reumatologa. Wcześniej wędruje do lekarzy różnych specjalności − okulisty, dermatologa, laryngologa, neurologa, pulmonologa, zanim uda się postawić właściwe rozpoznanie. W trakcie rozwoju choroby i pojawiania się nowych objawów diagnoza nierzadko ulega zmianie. Zdarza się, że pewne objawy (niezbyt dokuczliwe) lub pewne nieprawidłowości w wynikach badań wykrywane są przypadkowo − wyprzedzają czasem o kilka lat pełnoobjawową chorobę.

Aby nie bać się, trzeba pamiętać, że im wcześniej zgłosimy się do lekarza, im wcześniej lekarz rozpozna chorobę (a nie grupę chorób), tym wcześniej pacjent będzie leczony i efekt tej terapii będzie lepszy. Kiedy należy pomyśleć o konieczności wizyty u lekarza?

  • jeśli obserwujemy niepokojące objawy ogólne: stany podgorączkowe, gorączkowe, chudnięcie, poczucie osłabienia;
  • jeśli w wynikach badań podstawowych obserwujemy odchylenia takie jak:
  • podwyższone OB (nie mające związku z infekcją),
  • obniżona liczba białych krwinek (leukocytów), krwinek płytkowych (trombocytów/płytek krwi),
  • zmiany w badaniu ogólnym moczu − obecność białka i krwinek czerwonych;
  • jeśli obserwujemy objawy z zakresu różnych narządów:
  • bóle stawów często przemijające,
  • bóle mięśni lub osłabienie siły mięśniowej − np. trudności z podniesieniem się z krzesła, zdjęciem z półki nad głową grubej książki, wejściem na kilka stopni,
  • uczucie suchości w jamie ustnej i nosie, konieczność częstego popijania płynów, obrzęki ślinianek,
  • uczucie „piasku” pod powiekami lub stwierdzenie przez okulistę objawu „suchego oka”,
  • zmiany na skórze twarzy w kształcie motyla, nasilające się pod wpływem słońca, uczulenie na słońce,
  • wypadanie włosów,
  • łuszczenie skóry nad drobnymi stawami rąk, sucha twarda skóra powierzchni dłoniowej rąk, tzw. ręka mechanika u osób niepracujących fizycznie,
  • blednięcie, a potem zasinienie palców rąk, rzadziej stóp, pod wpływem zimna lub stresu, tzw. objaw Raynauda,
  • nawracające poronienia, objawy zakrzepicy żył (głębokich) lub tętnic kończyn dolnych, ale i naczyń siatkówki oka.


Postawienie rozpoznania nie zawsze jest proste, najczęściej wymaga wykonania dodatkowych badań immunologicznych. Kolagenozy są bowiem chorobami, w których na skutek błędu organizmu w rozpoznawaniu własnych komórek (lub ich elementów, np. jąder komórkowych) dochodzi do powstania przeciwciał przeciw własnym komórkom. Poziom tych przeciwciał jest istotnym elementem rozpoznania choroby.

Rozpoznana choroba towarzyszy pacjentowi najczęściej całe życie, z okresami wyciszenia objawów i remisji, choć pojawiać się mogą zaostrzenia objawów wymagające modyfikacji dotychczas stosowanego leczenia.

Wiedza pacjenta na temat kolagenoz, znajomość niektórych objawów mogą skrócić czas od początku choroby do zgłoszenia się do lekarza.

Czy kolagenoz należy się obawiać? Tak i nie.

Tak − jeśli ta obawa przyczyni się do zwrócenia uwagi na te objawy i szybszego zgłoszenia się do specjalisty (najczęściej reumatologa lub dermatologa).
Nie − ponieważ w obecnej dobie istnieją możliwości leczenia chorych, które w znaczny sposób przedłużyły czas ich przeżycia w stosunku do tego, co było 20, 10, a nawet 5 lat temu.

dr n med Maria Rell-Bakalarska reumatolog,
Ewa Klimczak reumatolog

Jeśli chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami odnośnie do tocznia, odwiedź nasze forum abcZdrowie.pl.

Artykuł sponsorowany przez GlaxoSmithKline

,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU) - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)
Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Czym jest toczeń rumieniowaty układowy?

Toczeń rumieniowaty układowy to złożona choroba autoimmunologiczna, która atakuje jednocześnie wiele narządów oraz układów w ciele człowieka. Choroba może mieć różny przebieg u poszczególnych pacjentów, a jej przyczyny nie są do końca znane. Aby...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Gdzie leczyć tocznia?

Oto lista placówek, w których specjaliści zajmują się leczeniem chorób reumatycznych, chorób tkanki łącznej oraz tocznia rumieniowatego układowego: Warszawa Instytut Reumatologii, Klinika i Poliklinika Układowych...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Toczeń rumieniowaty układowy. Choroby współistniejące i powikłania

Toczeń rumieniowaty układowy jest jedną z częściej występujących chorób tkanki łącznej (kolagenoz) o bardzo bogatym obrazie klinicznym. Objawy, które pojawiają się w trakcie choroby mogą być bardzo błahe, lecz czasami prowadzą do poważnych...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Nowoczesne leczenie tocznia

Toczeń rumieniowaty układowy - choroba znana od kilkudziesięciu lat - co sprawiło, że tak bardzo zmieniły się rokowania w toczniu, zmienił się przebieg choroby? Wczesne rozpoznanie tocznia a leczenie Składa się na to wiele elementów, przede...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Rozpoznanie i leczenie tocznia

Czy pacjent może sam rozpoznać chorobę? Nie, ale jeśli ma objawy sugerujące chorobę powinien o niej wiedzieć jak najwięcej. Nie wszystkie objawy wydają się poważne, nie wszystkie występują jednocześnie, takie same objawy występować mogą w wielu...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Na co uważać, kiedy planujesz dziecko?

Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą autoimmunologiczną (kolagenozą), występującą bardzo rzadko, ale dotykającą głównie młode kobiety (90% zachorowań). Przed laty uważano, że choroba ta jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę, ponieważ może...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Jak rozpoznać reumatyzm?

Reumatyzm przywodzi na myśl bóle stawów i kości, jednak choroba o takiej nazwie nie istnieje. W obrębie reumatologii znajdują się bowiem choroby reumatyczne o bardziej złożonej definicji niż sam reumatyzm. Bóle reumatyczne, wbrew...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Sposoby na reumatyzm

Reumatyzm – tym mianem w języku potocznym określamy zespół około dwustu schorzeń kości i stawów. W całej Europie na reumatyzm cierpi około 100 milionów ludzi, w Polsce – 9 milionów. Schorzenia reumatyczne...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Reumatyzm palindromiczny

Reumatyzm palindromiczny, znany także jako syndrom Hench-Rosenberga, to rodzaj choroby autoimmunologicznej, która polega na niszczeniu zdrowych tkanek przez układ odpornościowy. Reumatyzm palindromiczny wziął swoją nazwę od palindromu, czyli słowa,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500