Komplikacje okołoporodowe

Komplikacje okołoporodowe to powikłania pojawiające się tuż przed porodem lub w jego trakcie. Są one niekiedy niebezpieczne dla płodu, ponieważ mogą spowodować śmierć płodu lub wywołać  ciężkie uszkodzenia płodu. Powikłania okołoporodowe często dotyczą tzw. ciąży ryzyka i można czasami wykryć w badaniu diagnostycznym. Zalicza się do nich wypadnięcie pępowiny, niedotlenienie płodu, poród przedwczesny, wycieńczenie porodowe czy nieprawidłowe ułożenie dziecka.

Co to są komplikacje okołoporodowe?

Komplikacje okołoporodowe są to powikłania pojawiające się podczas lub bezpośrednio przed porodem. Mogą być one niebezpieczne zarówno dla matki, jak i rodzącego się dziecka. Wiele z nich może spowodować śmierć dziecka. Największy odsetek zgonów dzieci w wyniku komplikacji okołoporodowych pojawia się w krajach słabo rozwiniętych, głównie krajach Afryki. Śmierć noworodków w wyniku powikłań okołoporodowych jest ok. 300 razy częstsza niż w krajach rozwiniętych. Komplikacje okołoporodowe często pojawiają się, gdy ciąża określona jest jako tzw. ciąża zagrożona. Ciąża ryzyka to taka, gdy u rodziców lub członków rodziny zostały stwierdzone schorzenia dziedziczne lub w trakcie ciąży u matki pojawiają się niektóre choroby. Powikłania okołoporodowe mogą pojawić się jednak również w ciąży o normalnym przebiegu. Do powikłań przy porodzie możemy zaliczyć wypadnięcie pępowiny, niedotlenienie dziecka, wycieńczenie porodowe czy nieprawidłowe ułożenie płodu.

Wypadnięcie pępowiny

Wypadnięcie pępowiny pojawia się w trakcie porodu. Sznur pępowinowy pojawia się przed częścią przodującą płodu i wysuwa się do ujścia wewnętrznego szyjki macicy lub przed srom. To powikłanie może wynikać z nieprawidłowego dopasowania się części przodującej płodu do miednicy kostnej matki. Przy zdiagnozowaniu wypadnięcia macicy poród naturalny może być niebezpieczny dla płodu, dlatego też lekarza w takiej sytuacji decydują się na przeprowadzenie cesarskiego cięcia. Wypadnięcie pępowiny może doprowadzić bowiem do niedotlenienia płodu lub ciężkiej zamartwicy.

Niedotlenienie płodu

Niedotlenienie noworodków występuje dosyć często, bo w częstości u jednego dziecka na tysiąc porodów. Jest ono bardzo niebezpieczne, ponieważ powoduje uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego dziecka, a nawet może doprowadzić do śmierci dziecka. Dzieci, u których dochodzi do niedotlenienia podczas porodu i przeżyją poród, cierpią na choroby neurologiczne, takie jak padaczka, nadpobudliwość ruchowa, ADHD, autyzm, porażenie mózgowe. Dostępne są metody diagnostyczne, które pozwalają na wykrycie ryzyka niedotlenienia płodu. Są to ultrasonografia  - USG w ciąży czy kardiotokografia - KTG płodu. Jednak zdarza się, że do niedotlenienia dochodzi podczas porodu.

Wycieńczenie porodowe

Wycieńczenie porodowe u dziecka pojawia się, gdy czas porodu trwa zbyt długo, a dokładniej pierwszy okres porodu i nie zwiększa się rozwarcie szyjki macicy. Wycieńczenie dziecka podczas porodu powoduje zaburzenia akcji serca, a także zmiany w składzie płynu owodniowego. W takich sytuacjach poród musi być wywołany poprzez podanie w kroplówce oksytocyny, która wzmaga skurcze szyjki macicy, ale także często wykonywane jest cesarskie cięcie. Jeżeli w drugiej części porodu następuje jego spowolnienie musi zostać zastosowany próżnociąg, kleszcze (poród kleszczowy) lub wykonane cesarskie cięcie.

Nieprawidłowe ułożenie dziecka

Nieprawidłowe ułożenie dziecka kiedyś było bezpośrednim wskazaniem do cesarskiego cięcia. Obecnie nie jest to już konieczne, ale lekarze czasami mogą zdecydować o wykonaniu „cesarki” nawet w ostatniej fazie porodu, jeżeli uważają, że życie dziecka jest zagrożone. Niekiedy dziecko może być tak ułożone, że pępowina owija mu się wokół szyi. Jeżeli pępowina jest luźno skręcona, to nie ma powodu do obaw, bowiem dziecko można urodzić normalnie, a pępowinę ściąga się z szyi po urodzeniu noworodka. Natomiast, gdy sznur pępowinowy mocno uciska szyję dziecka może dojść do zaburzeń tętna u dziecka. Taka sytuacja wymaga cesarskiego cięcia.

Poród przedwczesny

Niekiedy do komplikacji okołoporodowych zalicza się także poród przedwczesny, a więc poród, który następuje między 23. a 37. tygodniem ciąży. Jego powodem może być przedwczesne pęknięcie błon płodowych, niewydolność ciśnieniowo-szyjkowa i wady macicy.