Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Konkubinat a prawo

Konkubinat to związek pod każdym względem przypominający związek małżeński, z tą jednak różnicą, iż jest on niesformalizowany. Zamieszkujących ze sobą partnerów łączą silne więzi psychologiczne, emocjonalne i fizyczne, jednak mimo tego z różnych względów nie decydują się oni na małżeństwo. Warto pamiętać, że z prawnego punktu widzenia tego typu związki nie są chronione tak, jak jest w przypadku związków małżeńskich, dlatego też konkubentów nie obejmują te same zasady dziedziczenia.

1. Prawa konkubentów

Konkubinat to nieformalny, wolny związek dwojga ludzi, którzy żyją jak mąż z żoną, nie zawierając związku małżeńskiego. Konkubinat istnieje wtedy, gdy dwoje ludzi utrzymuje ze sobą więź psychiczną, fizyczną i gospodarczą, przede wszystkim zaś, gdy para ze sobą mieszka. Konkubinat wybierają ludzie dopatrujący się w związku małżeńskim ograniczenia wolności osobistej. Taki typ związku „na dobre” jest sielanką - gorzej, gdy zaczyna się „na złe”. Przy rozstaniu zaczynają się roszczenia, pretensje i problemy.

Tak jak w innych związkach, konkubenci mieszkają razem i dzielą ze sobą wspólny majątek. Prawo do przedmiotów nabytych w trakcie konkubinatu należy jednak nie do obu partnerów, ale do osoby, która je kupiła. Oznacza to, że w ich przypadku nie obowiązuje ustrój wspólności ustawowej. W przypadku przedmiotów nabytych wspólnie obowiązuje ich zasada zwykłej współwłasności, zgodnie z którą konkubent i konkubina mają określony udział we własności. Partnerzy mogą w każdej chwili dokonać podziału majątku, będącego ich współwłasnością.

Konkubinatu nie obejmuje również ustawa alimentacyjna, dlatego też po zakończeniu związku konkubina nie może ubiegać się o alimenty, bez względu na układ, jaki panował w trakcie konkubinatu i długość jego trwania. W praktyce oznacza to, że nawet po zakończeniu 10-letniego związku mężczyzna nie ma obowiązku łożenia na kobietę, która np. zajmowała się domem lub jest niepełnosprawna.

2. Spadek w konkubinacie

Współmałżonkowie dziedziczą po sobie na mocy ustawy, bez względu na to, czy zapisali to w testamencie, czy też nie. Konkubinat w Polsce nie jest objęty tą samą ustawą, dlatego też konkubenci po śmierci partnera nie mają prawa do należącej do niego części majątku. Partner żyjący w konkubinacie nie tylko nie otrzyma majątku zmarłego partnera, ale nawet nie uczestniczy w jego podziale. Oznacza to np., że prawo do nieruchomości zakupionej przez konkubentów po śmierci jednego z nich dzielone jest między partnera (w części, w jakiej włączył się do jego zakupu) i spadkobierców ustawowych czy najbliższą rodzinę zmarłego. Jeśli zmarły nie pozostawił żadnego krewnego, jego część majątku przechodzi na gminę lub Skarb Państwa. Z punktu widzenia prawa spadkowego osoby tworzące konkubinat są dla siebie obcymi osobami.

Jedyną formą zabezpieczenia prawa partnera do naszej części majątku po śmierci jest testament. Musi on być jednak sporządzony w kwalifikowanej formie pisemnej. Przede wszystkim musi on być spisany odręcznie przez spadkodawcę oraz opatrzony jego podpisem i datą. Nieważny jest testament spisany maszynowo, sporządzony przez inną osobę (nie licząc notariusza) oraz testament w wersji elektronicznej. Najlepszym rozwiązaniem jest testament notarialny, gdyż daje pewność co do jego pełnoprawności i stanowi zabezpieczenie przed zgubieniem dokumentu. Dzięki testamentowi konkubenci dziedziczą po sobie. Warto jednak pamiętać, że dziedziczący konkubent ma obowiązek wpłacenia zachowku części spadkobierców ustawowych. Wynosi on połowę tego, co dany spadkobierca otrzymałby, gdyby testament nie został sporządzony, a w przypadku osób niepełnoletnich jest to 2/3 ich udziału spadkowego.

3. Podział majątku w przypadku konkubinatu

Gdy partnerzy chcą się rozejść, zaczyna się często walka o majątek i dochodzenie, co jest moje, a co twoje. Jeśli rozliczenie się i podział majątku między dwojgiem ludzi nie są możliwe na drodze pokojowej, można dochodzić swoich praw na drodze sądowej, co również nie jest proste. Konkubinat w Polsce to wciąż nieuregulowana prawnie kwestia. Ustawodawca nie reguluje procedur, wedle których należałoby rozliczać majątek nabyty w czasie trwania konkubinatu. Prawnicy proponują trzy drogi rozwiązania tego problemu: rozliczać konkubinat jak spółkę cywilną, jak współwłasność lub jako bezpodstawne wzbogacenie.

Pierwszym krokiem postępowania dowodowego w sądzie będzie ustalenie majątku, który był wspólny. Po takich ustaleniach sąd orzeka podział majątku wedle obranej koncepcji rozliczenia (spółka cywilna, współwłasność czy bezpodstawne wzbogacenie). Jeśli zaś chcemy odzyskać to, co nasze, powinniśmy o tym myśleć wcześniej i zbierać rachunki imienne czy potwierdzenia transakcji kartą płatniczą. Największy problem, gdy w grę wchodzipodział majątku, stanowią kredyty na duże kwoty na cele mieszkaniowe czy samochód. W takim przypadku, jeśli bierzemy kredyt razem, należy zabezpieczyć się wcześniej, spisując umowę u notariusza i w niej ustalając dokładne proporcje własności.

Jeśli zaś kredyt bierze jeden z partnerów, a my partycypujemy jedynie w spłatach rat, dobrze jest spłacać je poprzez przekazy imienne na konkretny cel albo w tytułach przelewów na konto konkubiny lub konkubenta wyraźnie określać tytuł wpłaty, np. „na ratę kredytu za mieszkanie”. Najprostszym sposobem jest spisanie, na wypadek rozstania, umowy majątkowej u notariusza. Jednak gdy do tego nie dochodzi, niekiedy sądy odnoszą się do dorozumianego zawarcia umowy – czyli umowy słownej lub zwyczajowej między konkubentami. Proces o podział majątku w konkubinacie jest trudny i długotrwały, niemniej jednak warto mieć świadomość, że prawo stwarza możliwości realnego dochodzenia swoich praw majątkowych wynikających z nieformalnego związku. Konkubinat to forma związku posiadającego różne wady i zalety. Z jednej strony, ludzie decydują się na nią ze względu na jej nieformalny charakter, ale z drugiej mogą sobie nie zdawać sprawy z braku zabezpieczenia prawnego w razie ustania tego związku.

Marta K. Jakubowska, Anna Świeboda,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Konkubinat - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Konkubinat
Konkubinat

Małżeństwo a konkubinat

(...) tworzyć szczęśliwą rodzinę. Co to jest konkubinat i czym różni się od małżeństwa? Co to jest konkubinat? Konkubinat to wspólne życie dwojga ludzi mieszkających razem, którzy z różnych powodów nie decydują się na zawarcie związku małżeńskiego. Konkubinat ... zobowiązań. Konkubinat, jak fatamorgana, daje puste obietnice, które znikają. Mimo to większość ludzi ma nadzieję na ich spełnienie ... na zalegalizowanie naszego związku. Konkubinat a dziecko Konkubinat może mieć wpływ na stosunki z rodzicami. W niektórych rodzinach...

Relacje z partnerem

Konkubinat

Konkubinat to coraz popularniejsza forma związku zarówno osób heteroseksualnych, jak i homoseksualnych. „Życie na kocią łapę”, jak potocznie określa się związek kohabitancki, stanowi alternatywę dla instytucji małżeństwa, która z różnych powodów...

Uzależnienie od środków odurzających

Narkotyki a prawo

Kwestie prawne związane z narkotykami i innymi substancjami odurzającymi reguluje ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 1997 roku, znowelizowana 26 października 2

Zachowanie niemowlęcia

Czy strefy wolne od dzieci mają prawo bytu?

Czy strefy wolne od dzieci mają prawo bytu?

Od jakiegoś czasu obserwuje się pewien trend wśród restauratorów oraz właścicieli hoteli, polegający na tworzeniu miejsc przyjaznych dzieciom i rodzicom. Właściciele prześcigają si

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500