Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Krztusiec

Krztusiec (inaczej koklusz) to ostra choroba zakaźna dróg oddechowych, wywołana przez Gram-ujemną bakterię o nazwie Bordatella pertusis. Najczęściej pojawiająca się u dzieci w wieku 0-4 lat. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej podczas kontaktu z osobą chorą. Choroba pojawia się po ok. 3-14 dniach od zarażenia bakterią. Przebycie krztuśca daje długotrwałą odporność, ale nie wyklucza ponownego zachorowania. Obecnie, ze względu na stosowane szczepienia ochronne, choroba występuje bardzo rzadko.

1. Objawy krztuśca

Przebieg krztuśca można podzielić na trzy okresy. W pierwszym okresie choroby, trwającym około 7-14 dni, pojawiają się objawy przypominające zwykłe przeziębienie. Należą do nich:

  • nieżyt nosa – katar i kichanie,
  • nieżyt gardła – zaczerwienienie, niewielki ból, niewielki suchy kaszel, stopniowo narastający,
  • zaczerwienienie spojówek,
  • stan podgorączkowy.

Podczas pierwszego okresu koklusz jest najbardziej zaraźliwy. Drugi okres choroby trwa od 2 do 4 tygodni, a nawet dłużej. Objawia się przez:

  • narastanie charakterystycznego, napadowego kaszlu (kaszel zazwyczaj pojawia się w nocy, budząc dziecko ze snu, towarzyszą mu duszność, bezdechy i wykrztuszanie lepkiej, śluzowej wydzieliny; starsze dzieci próbują powstrzymywać uciążliwy napad kaszlu, czemu towarzyszy zaczerwienienie twarzy, łzawienie oczu; u niemowląt pojawia się zaś nieregularny oddech i charakterystyczne ‘zanoszenie się’, które przypomina pianie koguta);
  • wymioty, które zazwyczaj kończą napad kaszlu;
  • wybroczyny i obrzęki na twarzy i na spojówkach oraz krwawienia z nosa spowodowane nadmiernym wysiłkiem towarzyszącym napadom kaszlu.

Trzeci okres choroby jest okresem stopniowego zdrowienia. Siła i częstość ataków kaszlu powoli się zmniejszają. Zdrowienie trwa najczęściej ok. 2 tygodni, może jednak przedłużać się nawet do roku.

2. Powikłania krztuśca

Krztusiec jest chorobą, która niestety daje różne powikłania. Najczęściej pojawiają się one w drugim okresie choroby. W przebiegu krztuśca mogą wystąpić:

  • zapalenie płuc – jest to najczęstsze powikłanie o ciężkim przebiegu, może prowadzić do rozwoju ropnia płuc (na nałożenie się zapalenia płuc i na przebieg krztuśca mogą wskazywać osłabienie napadów kaszlu i wystąpienie wysokiej gorączki);
  • zapalenie ucha środkowego;
  • zapalenie mózgu;
  • encefalopatia krztuścowa – uszkodzenie mózgu dziecka i wynikające z niego zaburzenie rozwoju psychofizycznego dziecka.

3. Leczenie i profilaktyka krztuśca

Leczenie krztuśca polega na podawaniu antybiotyków (najczęściej makrolidów lub ampicyliny). Niemowlęta, ze względu na możliwość wystąpienia powikłań, powinny być hospitalizowane. Stosuje się też leki łagodzące objawy choroby. Napady kaszlu można zmniejszać, często wietrząc pokój, w którym przebywa dziecko oraz zapewniając maluchowi spokój. Ważne jest też, by rodzice nie popadali w panikę w czasie napadu kaszlu, gdyż zdenerwowanie udziela się dziecku, co jeszcze bardziej nasila kaszel i duszność. W zapobieganiu rozwojowi krztuśca dużą rolę odgrywają obowiązkowe szczepienia ochronne. Zgodnie z kalendarzem szczepień pierwszą dawkę szczepionki przeciwko krztuścowi podaje się dziecku w 2 miesiącu życia, a następne dwie co 6 tygodni od pierwszej dawki (czyli na przełomie 3/4 i 5/6 miesiąca życia). W 6 roku życia dziecka podaje się dawkę przypominającą szczepionki.

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zakażenia i zarażenia człowieka. Epidemiologia, zapobieganie i zwalczanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2568-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Ewelina Rogowska,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Krztusiec
Krztusiec

Koklusz u dorosłych

Koklusz jest jedną z chorób dziecięcych, nad którą udało się zapanować dzięki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak się jednak okazuje ostatnio coraz częściej zapadają na nią osoby dorosłe. Co to jest koklusz? Koklusz jest groźną chorobą zakaźną, roznoszoną drogą kropelkową. Odpowiadają za nią bakterie Bordatella pertusis. Koklusz, czyli inaczej krztusiec, objawia się kaszlem, często tak silnym, że chory nie może złapać oddechu i sinieje. Choroba ta jest niezwykle groźna dla małych dzieci, u których może...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na krztusiec

Krztusiec to poważna choroba, której nie należy lekceważyć. Początkowe objawy są podobne do infekcji. U dziecka pojawia się kaszel, który powinien ustąpić po jednym lub dwóch tygo

Szczepienia dzieci

Szczepienie pięciolatków

Szczepienie pięciolatków

(...) szczepionkę atenuowaną poliwalentną OPV. Pierwsza szczepionka ma za zadanie uodpornić dzieci na błonicę, tężec oraz krztusiec ... najmłodszych na te choroby? Jakie zagrożenia wiążą się z zachorowaniem na błonicę, tężec, krztusiec oraz polio? Błonica u dzieci ... skutkuje uduszeniem. Zachorowalność na krztusiec Epidemie krztuśca mają miejsce w 3-5-letnich cyklach. Choroba jest nadal dość ... . W przypadku nastolatków i dorosłych krztusiec nie jest chorobą zagrażającą życiu, ale gdy chorują dzieci, sprawa staje się...

Szczepienia dzieci

Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi

Szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi charakteryzuje się wysoką skutecznością w zapobieganiu tym chorobom, powoduje dużą reaktywność układu odpornościowego. Krztusiec Krztusiec powodowany jest przez bakterię Bordetella pertusis. Jest chorobą o dużej zaraźliwości, można się nim zakazić drogą kropelkową. Dzieci najczęściej zapadają na nią po kontakcie z chorym dorosłym, który nawet nie wie, że jest chory gdyż choruje bez objawów lub z ich małym nasileniem. W przebiegu krztuśca...

Szczepienia

Szczepienia na rzadkie choroby

Szczepienia ochronne należy wykonywać zgodnie z kalendarzem szczepień. Rodzice mają dużo wątpliwości co do szczepienia swoich dzieci przeciwko rzadkim chorobom, do których należą błonica, odra prawdziwa, różyczka, krztusiec, tężec. Należy pamiętać, że to właśnie dzięki szczepieniom liczba zachorowań na te choroby znacznie się zmniejszyła i dziś nie stanowią one już tak powszechnego zagrożenia. Warto jednak nadal stosować szczepienia przeciwko nim, by mieć pewność, że nasze dzieci w przyszłości nie...

Kontrowersje wokół szczepień

Wrogowie szczepień sprowadzają XIX-wieczne epidemie

Od 2009 r. liczba chorych na odrę wzrosła ponadpięciokrotnie, na krztusiec – dwuipółkrotnie. Specjaliści od chorób zakaźnych stawiają jednoznaczną diagnozę: powrót starych chorób to efekt rosnącej grupy osób, która sprzeciwia się obowiązkowi szczepień. – Na podstawie danych ewidentnie widać, że istnieje zależność między wprowadzeniem szczepień a spadkiem zapadalności ... . W innych krajach europejskich kalendarz szczepień obejmuje m.in. odrę, krztusiec czy WZW typu B i gruźlicę. >>>Mity na...

Szczepienia

Konsekwencje zmniejszenia liczby szczepień

(...) lub powstania ciężkich wad wrodzonych. Błonica, tężec, krztusiec - w jednej szczepionce zawarte są składniki chroniące ... . Krztusiec (koklusz) wywołuje bakteria nazywana pałeczką krztuśca. Zakażenie tym patogenem powoduje przewlekły, napadowy kaszel ... , drgawek oraz ciężkich powikłań w postaci zapalenia płuc i uszkodzenia mózgu. U niemowląt krztusiec doprowadzić...

Limfocyty - normy

Limfocyty T

(...) zapalenie wątroby; mononukleoza zakaźna; cytomegalia; krztusiec; chłoniak; szpiczak mnogi; przewlekła białaczka...

Szczepienia dzieci

Szczepienia ochronne a odporność

(...) i krztusiec, Haemophilus influenzae typ B, Poliomyelitis, Odra, świnka i różyczka. Szczepienia zalecane to te, które nie są...