Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej

Ze względu na szybki postęp choroby, decyzję o leczeniu zazwyczaj podejmuje się natychmiast. Chorzy muszą być leczeni w specjalistycznych oddziałach hematologicznych. Lekarz planuje terapię na podstawie tzw. czynników prognostycznych, czyli zestawu czynników, które na świecie uznano jako pogarszające lub polepszające rokowanie. Znaczenie ma nie tylko rodzaj białaczki, ale także wiek, stan ogólny pacjenta, płeć, oraz obecność innych chorób, na które pacjent chorował (np. choroby serca, cukrzyca itd.).

Spis treści:
  1. 1. Plan leczenia białaczki
  2. 2. Chemioterapia
  3. 3. Dalsze postępowanie
  4. 4. Wskaźnik przeżyć pacjentów poddanych chemioterapii
  5. 5. Nawrót choroby (tzw. relaps)

1. Plan leczenia białaczki

  • Chemioterapia podanie leków, które niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich rozwój,
  • Radioterapię– jest stosowana celem zapobiegania przerzutom do centralnego układu nerwowego, kiedy istnieje ich duże ryzyko oraz zarezerwowana dla osób, u których pojawiły się przerzuty,
  • Przeszczep (transplantacja) szpiku – daje najlepsze szanse dla pacjentów na długotrwałą remisję czyli wyzdrowienie bez nawrotu choroby. Wiąże się jednak także z dużym ryzykiem, więc jest zarezerwowany dla chorych, u których staje się jasne, że sama chemioterapia nie spowoduje eliminacji choroby.

2. Chemioterapia

Leki stosowane w chemioterapii
Leki stosowane w chemioterapii Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome,...


Istnieją trzy fazy leczenia lekami przeciwnowotworowymi w przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej

  • Chemioterapia indukcyjna (Indukcja)

Większość pacjentów chorych na białaczkę otrzymuje leczenie indukcyjne. Celem takiego leczenia jest uzyskanie remisji. Remisja w białaczce oznacza powrót prawidłowych parametrów krwi (normalne wartości białych, czerwonych krwinek i płytek krwi) oraz brak widocznych oznak choroby i brak choroby w szpiku kostnym.  

Uzyskanie remisji za pomocą leczenia indukcyjnego możliwe jest u więcej niż 95% chorych na białaczkę dzieci oraz od 75 do 89% dorosłych.

Terapia ta jest zazwyczaj bardzo intensywna i trwa długo – do miesiąca. W tym czasie pacjent narażony jest także na wiele powikłań w postaci infekcji oraz często zachodzi konieczność przetaczania krwi i płytek. Dlatego też pacjent musi pozostawać w oddziale specjalnie do tego przystosowanym, w izolacji.  

Wydawałoby się, że uzyskanie remisji, czyli braku oznak choroby za pomocą indukcji, zakończy sprawę leczenia białaczki. Niestety remisja nie jest równoznaczna z wyleczeniem. Uśpione, ukryte komórki białaczkowe czają się gdzieś w zakamarkach organizmu gotowe, żeby znowu zaatakować. Skąd te ukryte komórki? 

W momencie rozpoznania białaczki w organizmie chorego może znajdować się astronomiczna, lecz niestety realna, liczba 100 miliardów komórek nowotworowych. Jeżeli terapia indukcyjna zabije 99% z nich, nadal pozostanie 100 milionów komórek, które jeśli nie zostaną dalej niszczone, mogą zaatakować na nowo, powodując nawrót choroby.  

3. Dalsze postępowanie

W zależności od indywidualnie ustalonego planu leczenia kolejnym krokiem może być zarówno podanie terapii konsolidującej, czyli utrwalającej terapię indukcyjną lub w szczególnych przypadkach przygotowanie pacjenta do jak najszybszego przeszczepu szpiku. 

  • Chemioterapia konsolidująca (Konsolidacja)

Jest to drugi etap leczenia obejmujący podawanie chemioterapii i ma na celu dalsze zmniejszenie liczby komórek białaczkowych pozostałych w organizmie chorego. To także bardzo intensywne leczenie obejmujące podawanie kilku cykli chemioterapii w ciągu 4 do 8 miesięcy. Leki oraz dawki zastosowane w konsolidacji są uzależnione od czynników ryzyka ustalonych indywidualnie u pacjenta. 

  • Chemioterapia podtrzymująca

Jeżeli po zakończeniu leczenia indukującego i konsolidującego pacjent jest cały czas w stadium remisji, rozpoczyna się podawanie chemioterapii podtrzymującej. Jej celem jest zniszczenie resztek komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie pacjenta po uprzednim intensywnym leczeniu. Terapia ta jest mniej intensywna i składa się zazwyczaj z jednej lub dwóch faz. Może trwać od dwóch do trzech lat. 

Należy także wspomnieć o tzw. chemioterapii dokanałowej, którą pacjenci z ostrą białaczką limfoblastyczną otrzymują w trakcie trzech powyższych faz leczenia. Leki niszczące komórki nowotworowe podaje się, wstrzykując je do płynu mózgowo-rdzeniowego w kanale kręgowym po nakłuciu pleców w okolicy lędźwiowej. Terapia ta ma na celu zabezpieczenie chorego przed rozprzestrzenianiem się choroby do okolic mózgu i rdzenia kręgowego. 

4. Wskaźnik przeżyć pacjentów poddanych chemioterapii

  • U dzieci, całkowity wskaźnik przeżycia po leczeniu samą chemioterapią jest wysoki i wynosi blisko 80% - dotyczy to dzieci ze wszystkimi odmianami białaczek. U dzieci chorujących na odmianę białaczki „mniej złośliwą” czyli cechującą się mniejszą liczbą negatywnych czynników ryzyka, wskaźniki przeżycia mogą być nawet wyższe
  • U dorosłych, całkowity odsetek przeżyć po chemioterapii jest gorszy, wynosi około 40%. W przypadku osób z postacią białaczki „bardziej złośliwą” - jest niestety niższy, w przypadku postaci „mniej złośliwej” - wyższy.

5. Nawrót choroby (tzw. relaps)

Pomimo że większość pacjentów z ALL uzyskuje remisję, niestety u niektórych dochodzi po jakimś czasie do nawrotu choroby. U takich pacjentów próbuje się stosowania innych rodzajów chemioterapii lub bardziej intensywnych dawek. W przypadku osób, u których dochodzi do nawrotu szybko, odmiana białaczki jest bardziej złośliwa i niestety za pomocą samej tylko chemioterapii trudno uzyskać ponowną długotrwałą remisję, natomiast szansą na wyleczenie staje się przeszczepienie szpiku.

Bibliografia

  • Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
  • Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
  • Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
  • Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej

Witam, bardzo proszę o odpowiedź na następujące pytania (sytuacja dotyczy mojego chłopaka): 1.Po podaniu 1 cyklu (4 wlewy co 8 dni) chemioterapii na ostrą białaczkę limfoblastyczną, podawany zostaje lek przez najbliższy tydzień na pobudzenie pracy szpiku...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej ~:

Witam, bardzo proszę o odpowiedź na następujące pytania (sytuacja dotyczy mojego chłopaka): 1.Po podaniu 1 cyklu (4 wlewy co 8 dni) chemioterapii na ostrą białaczkę limfoblastyczną, podawany zostaje lek przez najbliższy tydzień na pobudzenie pracy szpiku...

Artykuły Ostra białaczka limfoblastyczna

Ostra białaczka limfoblastyczna Objawy ostrej białaczki limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblatyczna (OBL) jest szybko rosnącym nowotworem wywodzącym się z białych ciałek krwi. Limfocyty są rodzajem białych krwinek odpowiedzialnych za odporność organizmu. Przyczyny ostrej białaczki limfoblastycznej W przypadku ostrej...

Diagnostyka ostrej białaczki limfoblastycznej
Ostra białaczka limfoblastyczna Diagnostyka ostrej białaczki limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblastyczna ( ALL – acute lymphoblastic leukemia) to choroba nowotworowa wywodząca się z białych ... częściej dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Komu zagraża ostra białaczka limfoblastyczna? Choroba występuje często ... komputerową/ rezonans magnetyczny. Ostra białaczka limfoblastyczna często zajmuje opony mózgowo-rdzeniowe, dlatego często ... . Warto pamiętać, że ostra białaczka limfoblastyczna nie jest jednorodną chorobą. Istnieje wiele odmian tej choroby:...

Rokowanie w ostrej białaczce limfoblastycznej
Ostra białaczka limfoblastyczna Rokowanie w ostrej białaczce limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL – acute lymphoblastic leukemia) to choroba nowotworowa wywodząca się z prekursor ... kilku tygodni. Ostra białaczka limfoblastyczna- grupy ryzyka Po rozpoznaniu choroby można podzielić chorych na grupy ... rokowanie, wiek powyżej 35 lat, wysoka wyjściowa liczba białych krwinek. Ostra białaczka limfoblastyczna - leczenie Niestety ... intensywnego leczenia. Ostra białaczka limfoblastyczna - rokowanie Rokowanie w ostatnich latach po zastosowaniu agresywnego...

Ostra białaczka limfoblastyczna Zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych w ostrej białaczce limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblastyczna ( ALL – acute lymphoblastic leukemia) to choroba nowotworowa wywodząca się z prekursorów linii limfocytów B lub T. Do grupy tej zaliczane są również chłoniaki o dużym stopniu złośliwości. Znaczna część chorych jest w stanie ciężkim z powodu znacznego zaawansowania choroby i jej powikłań. W tym typie białaczki niestety także częściej dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Umiejscowienie zmian w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN)...

Objawy ostrej białaczki szpikowej
Ostra białaczka szpikowa Objawy ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (OBS) jest szybko rosnącym nowotworem krwi i szpiku kostnego. W szpiku kostnym wytwarzane są w dużych ilościach nieprawidłowe komórki zwane blastami. W prawidłowych warunkach w szpiku kostnym znajduje się niewielka ilość...

Czynniki ryzyka ostrej białaczki szpikowej
Ostra białaczka szpikowa Czynniki ryzyka ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. Choroba najczęściej występuje u osób dorosłych, a ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Ostra białaczka szpikowa...

Rodzaje i leczenie białaczki Odtwórz wideo
Białaczka Rodzaje i leczenie białaczki

Białaczka to rodzaj choroby układu krwionośnego, która polega na zmianie ilości leukocytów we krwi, szpiku kostnym oraz narządach wewnętrznych, np. śledzionie i węzłach chłonnych. Można wymienić kilka rodzajów białaczki, m.in.: białaczkę...

Leczenie białaczki przewlekłej
Białaczka przewlekła Leczenie białaczki przewlekłej

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną (w skład której wchodzą: białaczka limfocytowa typu-B, białaczka włochatokomórkowa, białaczka prolimfocytowa, białaczka z dużych ziarnistych...

Białaczka Jak wygląda leczenie białaczki

Białaczki to złośliwe choroby nowotworowe układu krwiotwórczego. Nieleczone nieuchronnie prowadzą do śmierci. Terapia natomiast jest bardzo skomplikowana i składa się z kilku etapów. Ponieważ wśród białaczek wyróżnia się wiele...

Leczenie przewlekłej białaczki limfatycznej
Przewlekła białaczka limfatyczna Leczenie przewlekłej białaczki limfatycznej

Większość pacjentów żyje z chorobą przez wiele lat, ciesząc się relatywnie niezłym zdrowiem. Niestety aktualnie nie istnieje terapia, która mogłaby spowodować wyleczenie z PBL, ale na świecie prowadzi się wiele badań nad nowymi możliwościami...

pokaż 10 następnych