Lęk przed burzą
Burze należą do naturalnych zjawisk atmosferycznych, którym towarzyszą zwykle silne podmuchy wiatru, opady deszczu oraz pioruny – błyskawice i grzmoty. Chociaż burza może generować w każdym z nas pewien poziom zaniepokojenia czy obaw, to jednak występują osoby, które wpadają wręcz w panikę przed lub podczas nawałnicy. Irracjonalny i paraliżujący lęk przed burzą określa się mianem brontofobii, natomiast patologiczny lęk przed burzą z piorunami to astrafobia. Jakie są przyczyny chorobliwego strachu przed burzami i jak leczyć ten rodzaj fobii?
Przyczyny strachu przed burzą
Burzy boją się dzieci, dorośli, pupile – koty i psy. Nawałnice nie należą do najprzyjemniejszych okoliczności pogodowych i wymagają czasami zachowania ostrożności. Niemniej jednak istnieje spora grupa ludzi, u których strach przed burzą uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Są to astrafobicy albo brontofobicy. Irracjonalny lęk przed burzą może wynikać z kilku czynników. Wśród przyczyn brontofobii wymienia się między innymi brak styczności z burzą w młodym wieku (nadmierna ochrona dziecka przez rodziców), silne przeżycia traumatyczne związane z nawałnicą, np. stres w związku z przejściem trąby powietrznej i utratą dachu nad głową, zaskoczenie przez wichurę w górach w trakcie marszu, uderzenie pioruna blisko dziecka oraz powielanie fobicznych reakcji, obserwowanych u dorosłych w trakcie burzy – nerwowe chodzenie po domu, zamykanie okien, lamentowanie, płakanie, histeryzowanie, niepokój, głoszenie „czarnych scenariuszy” o grożącym potencjalnym niebezpieczeństwie.
Niekiedy babcie zasiewają ziarno niepokoju w swoich wnukach, opowiadając straszne historie dotyczące burz albo indukując w maluchach strach, który same przeżywają. Niejednokrotnie maluchy nie rozumieją np. rytualnych i ludowych ceremoniałów, mających rzekomo uchronić przed zniszczeniami powodowanymi przez burzę, takich jak zapalanie gromnicy. Warto zatem pamiętać, że małe dzieci są bacznymi obserwatorami i naśladują zachowania dorosłych – nieświadomie możemy zaszczepić w szkrabach chorobliwy lęk przed burzą.
Objawy i leczenie brontofobii
Strach przed burzą objawia się bardzo różnie. Do fizjologicznych oznak brontofobii należą sztandarowe symptomy fobii, jak: kołatanie serca, szybsze tętno, płytki i szybki oddech, drżenie mięśni, gęsia skórka, zimne poty, duszność, zawroty głowy, nudności, czasami wymioty, paraliż albo utrata przytomności. Niektórych strach przed burzą obezwładnia, nie potrafią się ruszyć z miejsca albo chronią się w najbardziej zacisznym i ustronnym kącie, inni przeciwnie – bezustannie biegają po mieszkaniu, nie mogą usiedzieć w miejscu, zamykają wszystkie okna i drzwi. Ich wyobraźnia podpowiada im najstraszniejsze wizje. Kilkakrotnie sprawdzają, czy odłączyli z kontaktów wszystkie urządzenia elektroniczne. Pojawiają się u nich paranoje, np. że do domu wpadnie piorun kulisty. Inni astrafobicy albo/i brontofobicy zaczynają płakać, krzyczeć, kiedy usłyszą odgłos grzmotów lub wiatru albo zobaczą błyskawice na niebie, modlić się. Wpadają w panikę, towarzyszy im przeczucie, że za chwilę stanie się coś strasznego, a oni nie będą w stanie temu zapobiec.
Brontofobia może nasilać się bardziej, kiedy osoba zostanie zaskoczona przez burzę poza domem. Możliwość schronienia się w mieszkaniu redukuje nieco poziom lęku. Czasami osoby skrajnie bojące się burzy rezygnują z normalnego życia, np. nie wyjeżdżają na wakacje w góry z obawy przed wichurami. Niektórzy nawet nie mogą oglądać programów w telewizji poświęconych takim zjawiskom atmosferycznym, jak tornada czy burze. Brontofobia i astrafobia wymagają leczenia psychologicznego i/lub farmakologicznego. Wiadomo, że lęk wynika często z niewiedzy. Człowiek boi się tego, czego nie zna, dlatego metodą na oswajanie lęków przed burzą jest informowanie pacjentów, co to jest burza, jak powstają pioruny i grzmoty, co to są wyładowania elektryczne itp. Lęki oswojone stają się mniej groźne. Cierpiącym na patologiczny strach przed burzą poleca się zwykle psychoterapię – terapię fobii, najlepiej w podejściu behawioralno-poznawczym. W skrajnych przypadkach konieczne może być również leczenie farmakologiczne – podanie leków przeciwlękowych.
Artykuły Nerwica i lęki
Już wkrótce leczenie zaburzeń lękowych może wyglądać zupełnie inaczej. Zamiast tradycyjnej psychoterapii chorym mogą pomóc... gry komputerowe.
Nerwica i lęki bardzo ściśle wiążą się z koncepcją psychodynamiczną, ale są pojęciami zbyt pojemnymi znaczeniowo, dlatego nowe klasyfikacje diagnostyczne ICD-10 i DSM-IV zastępują pojęcie nerwicy ...
Zespół Da Costy to pierwotna nazwa nerwicy serca. Główne objawy choroby, to: duszność, kołatanie serca i silny ból w klatce piersiowej. Leczenie opiera się na farmakoterapii i psychoterapii.
Patologiczny lęk przed ciemnością to nyktofobia. Chorzy na nyktofobię bezustannie palą światło, boją się być sami nocą w mieszkaniu i niejednokrotnie mają problemy z zasypianiem.
Zoofobia to nieuzasadniony lęk przed zwierzętami. Do najbardziej znanych typów zoofobii należy strach przed kotami (ailurofobia), psami (kynofobia), owadami (insektofobia) i wężami (ofidiofobia).
Klaustrofobia to nieuzasadniony lęk przed zamkniętymi i ciasnymi pomieszczeniami. W walce z klaustrofobią stosuje się głównie metody psychoterapeutyczne oraz leki antydepresyjne.
Strach przed pająkami to inaczej arachnofobia. Irracjonalny lęk wymaga czasami leczenia. Stosuje się wówczas różne metody terapii fobii, np. systematyczną desensytyzację lub terapię implozywną.
Lęk wysokości może bardzo utrudnić życie. Ludzie unikają miejsc, które grożą potencjalnym upadkiem. Akrofobia w skrajnych przypadkach wymaga psychoterapii.
Lęk przed lataniem wydaje się jednym z pierwotnych lęków. Człowiek po prostu przystosowany jest, by stąpać po ziemi, a nie fruwać w przestworzach. Jak sobie radzić z awiofobią?
Lęk separacyjny pojawia się w wieku niemowlęcym i jest przejawem buntu dziecka przed rozstaniem z matką. Dziecko może histeryzować, wykazywać kłopoty ze snem albo tracić apetyt.
Do leków przeciwlękowych zalicza się m.in. barbiturany i benzodiazepiny, które działają uspokajająco i odprężająco na OUN. Stosuje się je w leczeniu zaburzeń lękowych, np. nerwicy natręctw.
Psychalgię określa się inaczej jako uporczywe bóle psychogenne. Dolegliwości nie da się uzasadnić organiczną dysfunkcją medyczną, gdyż źródła objawów tkwią w psychice i problemach emocjonalnych.
Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.
Osoby podatne na niepokój w przyszłości mogą doświadczyć napadu paniki. Ostatnio dowiedziono, że w walce z atakiem strachu mogą okazać się pomocne regularne ćwiczenia fizyczne o dużym natężeniu.
Strach i lęk traktuje się jako synonimy reakcji emocjonalnych w sytuacji przeżywania stresu. Uczucia lęku i strachu nie są jednak sobie tożsame. Irracjonalny lęk świadczy często o nerwicy.
Zaburzenia adaptacyjne uznaje się za zaburzenia nerwicowe, które objawiają się w postaci lęku, depresji, smutku i stałego napięcia. Problemy emocjonalne powstają wskutek stresujących zmian życiowych.
Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.
Neurastenia to zaburzenie z grupy nerwic. Inaczej neurastenię określa się jako nerwicę neurasteniczną albo osobowość neurasteniczną. Główne objawy choroby, to: wzrost pobudliwości i uczucie zmęczenia.
Agorafobia to lęk przed otwartą przestrzenią. Najczęściej na ten rodzaj fobii cierpią młode kobiety. Chorzy boją się tłumu, otwartych przestrzeni, miejsc publicznych i samotnego podróżowania.
Atak paniki to nie jest zwykły lęk . Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować nad własnymi reakcjami organizmu. Zaczyna oddychać coraz szybciej, zaczyna drżeć, staje się blada, ...
Nerwica natręctw , czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, charakteryzuje się występowaniem natrętnych myśli – obsesji (stąd nazwa nerwica natręctw myślowych) i czynności (kompulsji), którym ...
Każdy z nas czegoś się boi. Jedni mają lęk wysokości , inni boją się pająków (arachnofobia), a jeszcze inni – małych pomieszczeń (klaustrofobia). Lęk definiowany jest jako negatywny stan ...
Strach i lęk – często używamy tych słów zamiennie, nie zwracając uwagi na to, że choć ich znaczenie jest zbliżone, to jednak nie takie samo. Strach czujemy przed dużym, warczącym na nas psem czy ...
Skany mózgu pokazały różnice w reakcji mózgu osób cierpiących na dysmorfofobię (ang. Body Dysmorphic Disorder, BDD), gdy zostały im pokazane zdjęcia ich samych. Dysmorfofobia jest zaburzeniem ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
