Lęki nocne u dzieci

Lęki nocne to zaburzenie snu typowe dla dzieci w wieku 3-12 lat, przy czym najwięcej przypadków lęków obserwuje się u maluchów w wieku 3,5 lat. Nie należy mylić lęków nocnych z koszmarami sennymi, które występują podczas innej fazy snu i są mniej dotkliwe dla dzieci. Maluchy, które w czasie snu doświadczają nocnych lęków wielokrotnie płaczą bardzo mocno lub odczuwają paniczny strach. Rodzice, którzy próbują obudzić dziecko, mogą mieć problemy z jego dobudzeniem, a kolejne epizody lęków nocnych negatywnie wpływają na atmosferę w domu.

Przyczyny i objawy lęków nocnych u dzieci

Szacuje się, że około 1-6% dzieci doświadcza nocnych lęków. To zaburzenie snu dotyka zarówno chłopców, jak i dziewczynek, bez względu na rasę. Problemy ze snem zazwyczaj rozwiązują się samoistnie podczas okresu dojrzewania. Jakie są przyczyny lęków nocnych? Najczęściej za ich pojawienie się odpowiedzialne są stresujące wydarzenia w życiu dziecka. Przyczyną może być również gorączka, niewyspanie oraz przyjmowanie leków wpływających na centralny układ nerwowy.

Najbardziej charakterystycznym objawem nocnych lęków jest intensywny płacz i strach we śnie oraz trudności z obudzeniem dziecka. Jednak możliwe są również inne symptomy, takie jak przyspieszony rytm bicia serca oraz szybszy oddech, a także pocenie się podczas epizodu lękowego. Inaczej niż w przypadku koszmarów sennych, dzieci zwykle nie potrafią przypomnieć sobie swojego snu, a następnego dnia nie pamiętają w ogóle o epizodzie lękowym.

Jak wygląda typowy epizod lęku nocnego? Wszystko zaczyna się około 90 minut po zaśnięciu. Dziecko siada na łóżku i zaczyna krzyczeć. Wydaje się świadome, ale jednocześnie nieco zagubione, zdezorientowane i niezdolne do reagowania na jakiekolwiek bodźce. Jednak mimo iż maluch sprawia wrażenie obudzonego, nie zauważa obecności rodziców i zwykle nie odzywa się. Niekiedy dziecko jest pobudzone i nie jest w stanie leżeć spokojnie, nie reaguje też na próby uspokojenia podejmowane przez rodziców. Większość epizodów trwa 1-2 minuty, ale zanim dziecko uspokoi się i położy z powrotem do łóżka, może minąć nawet pół godziny.

Kiedy szukać pomocy specjalisty od zaburzeń snu?

U połowy dzieci zaburzenia snu są na tyle poważne, że konieczna jest pomoc specjalisty. Jak poznać, że lęki nocne stały się groźne? U maluchów, które nie ukończyły jeszcze 3,5 roku życia, powodem do zmartwień powinny być lęki nocne występujące więcej niż raz w tygodniu. U starszych dzieci sygnałem alarmowym są epizody lękowe pojawiające się częściej niż 1-2 razy w miesiącu. Jeśli twoje dziecko doświadcza lęków nocnych, będąc u lekarza koniecznie zadaj mu następujące pytania: „Czy istnieje konkretna przyczyna lęków nocnych u mojego dziecka?” oraz „Czy moje dziecko wyrośnie z tych lęków?”. Zwykle po przeanalizowaniu historii dolegliwości u dziecka i zbadaniu go, lekarz jest w stanie zdiagnozować lęki nocne. Jeśli podejrzewa dodatkowe zaburzenia, może zlecić badania, które pomagają wykryć między innymi padaczkę. Zazwyczaj nie przeprowadza się tomografii komputerowej ani obrazowania metodą rezonansu magnetycznego.

Aby pomóc dziecku uporać się z lękami nocnymi, rodzice powinni zastosować się do kilku wytycznych. Przede wszystkim należy zapewnić maluchowi poczucie bezpieczeństwa, zarówno fizycznego, jak i psychicznego. W pokoju dziecka nie powinny znaleźć się przedmioty, którymi mogłoby się zranić podczas epizodu lękowego. Ważna jest także higiena snu. Należy usunąć wszelkie potencjalne źródła zaburzeń snu. Dziecko powinno codziennie kłaść się do łóżka o tej samej porze i wstawać o tej samej godzinie. W skrajnych przypadkach lekarze przepisują maluchom leki, ale jest to traktowane jako ostateczność.

Lęki nocne zdarzają się wielu dzieciom i w większości przypadków ustępują samoistnie wraz z rozpoczęciem dojrzewania płciowego. Jeśli jednak epizody lękowe są bardzo dotkliwe i częste, warto wybrać się do lekarza. Może się bowiem okazać, że za lękami stoją poważne zaburzenia.

Słowa kluczowe dla artykułu

Artykuły Drugi rok życia dziecka

Drugi rok życia dziecka to początek okresu poniemowlęcego. W tym czasie następuje dalszy intensywny rozwój psychomotoryczny szkraba, chociaż rozwój fizyczny nie jest już tak dynamiczny, jak w ...

Drugi rok życia dziecka

Dyscyplina jest niezwykle ważna w procesie wychowania. System kar i nagród jest bowiem niezbędny, by dziecko zachowywało się zgodnie z oczekiwaniami rodziców. Jak zaprowadzić dyscyplinę w domu?

Jak wprowadzić dyscyplinę w domu?

Nie jest łatwo nauczyć dziecko dzielenia się z innymi, ale warto się pomęczyć. Umiejętność dzielenia się jest bowiem kluczowa dla jego rozwoju społecznego. Zacznij więc naukę dzielenia się już dziś!

Jak nauczyć dziecko dzielenia się?

Problemy z zachowaniem dzieci w wieku szkolnym są częste. Przyczyny wybryków bywają różne. Aby pomóc "trudnemu" dziecku, konieczna jest analiza jego zachowania i kilka zmian w metodach wychowania.

Ujarzmij rozrabiakę!

Dzieci w wieku 1-3 lat to wulkany energii, które potrzebują poczucia bezpieczeństwa i jasno określonych zasad. Niestety nie każdy rodzic o tym pamięta. Jakich błędów należy unikać, mając małe dziecko?

Jakich błędów unikać, mając małe dziecko?

Wielu rodziców zastanawia się, jak nauczyć dziecko szacunku. Wbrew pozorom, nie jest to takie trudne, ale nauka szacunku wymaga od rodziców dużego zaangażowania. Jak wpoić dzieciom szacunek do innych?

Naucz dziecko szacunku!

Chcesz, żeby twoje dziecko lepiej i zdrowiej się odżywiało? Zwróć większą uwagę na to, co ogląda w telewizji. Bohaterowie kreskówek często podkopują twój autorytet w tym względzie.

Kreskówki mają zły wpływ na dzieci!

Świadome rodzicielstwo wymaga ustalenia i trzymania się zasad. Jeśli dziecko czuje, że może rządzić rodzicami, jego świat staje na głowie, a brak poczucia bezpieczeństwa odbija się na jego rozwoju.

Nie rozpieszczaj dziecka!

Samodyscyplina to coraz rzadsza umiejętność w dzisiejszym świecie. Specjaliści przekonują jednak, że warto uczyć dzieci od małego samokontroli i odpowiedzialności za swoje czyny. Jak to zrobić?

Jak nauczyć dziecko samodyscypliny?

Wydawanie poleceń dzieciom ma ogromne znaczenie w procesie wychowania. Aby maluch posłuchał się rodziców, polecenie powinno być sformułowane we właściwy sposób. Jak skutecznie rozkazywać dziecku?

Spraw, by dziecko cię w końcu słuchało!

Wielu rodziców zastanawia się, jak zachęcić dziecko do aktywności fizycznej. W tym celu pomocne jest uprawianie sportów przez rodziców oraz wspólne gry i zabawy z dzieckiem.

Dziecko od najmłodszych lat powinno być przygotowywane do aktywności fizycznej.

Badania wykazały, że siedzący tryb życia i oglądanie telewizji powodują zwężenie tętnic w oczach nawet u dzieci. W rezultacie ryzyko chorób sercowo-naczyniowych może znacznie wzrosnąć.

Choroby serca u dzieci rozwijają się również pod wpływem niezdrowego stylu życia.

Badania wykazały, że gry komputerowe, które ćwiczą pamięć roboczą mogą pomóc dzieciom w rozwijaniu myślenia abstrakcyjnego oraz w kształceniu umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Programy komputerowe, które pobudzają pamięć roboczą dzieci, mogą pozytywnie wpływać na myślenie abstrakcyjne oraz umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach

Gotowanie z dzieckiem może być świetną zabawą. Wspólne gotowanie uczy dzieci, jak radzić sobie w kuchni i pełni funkcję wychowawczą. Pichcenie z dzieckiem nie jest trudne, ale wymaga cierpliwości.

Dzieci szybko się uczą, dlatego warto wykorzystać ten fakt i zapoznać swoją pociechę z podstawami gotowania. Umiejętność przyrządzania posiłków z pewnością przyda się dziecku w przyszłości.

Rozwój dziecka w 23. miesiącu życia jest już na wysokim poziomie. Maluch zaczyna dostrzegać poza najbliższymi także innych ludzi. Potrafi okazywać sympatię lub niechęć.

Dziecko 22-miesięczne już całkiem dobrze sobie radzi z prostymi zadaniami sprawnościowymi i potrafi samodzielnie się przemieszczać. To dobry etap w rozwoju dziecka na naukę samodzielnej higieny.

Każdy wie jak ważna dla zdrowia i dobrego samopoczucia całej rodziny jest aktywność fizyczna. Regularne ćwiczenia obniżają ryzyko chorób serca , pomagają w utrzymywaniu prawidłowej wagi, sprzyjają ...

Dziecko samo nie potrafi rozsądnie rozplanować wolnego czasu, dlatego muszą mu w tym pomóc rodzice. Warto m.in. kontrolować, ile czasu maluch spędza przed telewizorem.

Dziecko 21 miesięcy zaczyna być coraz bardziej ruchliwe, nabiera sprawności fizycznej, umie komunikować swoje potrzeby, ma własne zdanie na każdy temat. Codziennie uczy się nowych słów.

Dziecko w wieku 19 miesięcy jest bardzo ruchliwe i wszystkim naokoło chce udowodnić, jakie jest samodzielne i niezależne. Ruchliwość i ciekawość świata świadczą o prawidłowym rozwoju dziecka.

Dziecko dwuletnie potrafi już samodzielnie chodzić, artykułować kilkadziesiąt słów, wyrażać swoje potrzeby i samodzielnie jeść. Wykonuje czynności zabawowe, które imitują zachowania dorosłych i ...

Dla wszystkich rodziców najważniejszy jest prawidłowy rozwój dziecka . Okres 20 miesięcy życia to czas, w którym maluch wiele się nauczył, jednak jeszcze wiele nauki przed nim. Rodzice lubią ...

Dziecko 18-miesięczne jest coraz bardziej ruchliwe i ciekawe świata. Porusza się coraz sprawnej i może odkrywać nowe, nieznane dla niego miejsca. Choć jeszcze niewiele mówi, stara się budować ...

Dziecko w wieku 17 miesięcy potrafi być urocze i kochane, ale jednocześnie uczy się, że jest odrębną osobą. W celu zaznaczenia swojej indywidualności bywa nieznośnie uparte i daje się rodzicom we ...

16-miesięczne dziecko jest coraz bardziej samodzielne i ciekawe świata. Rozwój dziecka w tym czasie jest dynamiczny: dziecko chodzi, a często nawet już biega, bada swoje otoczenie z wielką ...

Dziecko, które ma 15 miesięcy, jest silnie związane z mamą. To wpływa na jego rozwój intelektualny, fizyczny i społeczny. Dziecko poznaje świat, choć jednocześnie chce czuć się bezpieczne, a to ...

Każdy etap rozwoju dziecka zaznacza się odmiennymi zachowaniami i potrzebami z jego strony. W tym okresie twoje maleństwo potrafi coraz sprawniej się poruszać, choć ciągle zdarzają mu się upadki i ...

13-miesięczne dziecko zdmuchnęło już pierwszą świeczkę na urodzinowym torcie i weszło w kolejny etap rozwoju. Zakończył się właśnie okres niemowlęctwa i twój maluch jest coraz bardziej ciekawy ...

Pytania do eksperta

Dlaczego dziecko nie rośnie?

Witam, mam problem z moim 20-miesiecznym synkiem. Waży 9 kg i w górę też nie rośnie. Ubranka kupuję na 86 cm :(. Do jakiego lekarza powinnam się udać, jakie badania zrobić? Dodam, iż urodził się z wagą 2650 g, a jego długość wynosiła 51 cm. Jest dzieckiem bardzo żywym, mądrym, szybko się uczy, z apetytem nie ma problemu. Przechodził anemię, celiakię wykluczono. Bardzo proszę o jakąś ...
Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Czy dziecko ma obniżoną odporność?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Dziecko

Mgr Monika Łapczyńska

położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,

Mgr Monika Łapczyńska
Mgr Anna Czupryniak

doświadczony psycholog i terapeuta, doradca rodzinny i autorka wielu poradników

Mgr Anna Czupryniak
Wszyscy konsultanci »