Liczba Addisa

Pojęcie liczby Addisa odnosi się do ilości krwinek czerwonych i białych oraz wałeczków wydalanych w ciągu doby z moczem. Oznaczenia liczby Addisa dokonuje się w dobowej zbiórce moczu. Liczba Addisa jest bardzo przydatnym parametrem diagnostycznym, zwłaszcza jeśli podczas ogólnego badania moczu stwierdzi się zwiększoną liczbę erytrocytów lub leukocytów w polu widzenia. Wówczas oznaczenie liczby Addisa w moczu dobowym pozwala stwierdzić, czy zwiększenie wydalania krwinek czerwonych lub białych w moczu jest zjawiskiem występującym stale w ciągu całej doby. Ma to duże znaczenie, gdyż krwinkomocz i leukocyturia mogą być objawem wielu poważnych chorób zarówno dotyczących układu moczowego jak i całego organizmu. Badaniem podobnym jest oznaczanie liczby Hamburgera, czyli liczby krwinek wydalanych w moczu dobowym, ale w przeliczeniu na 1 minutę. Liczba Hamburgera ma podobną wartość diagnostyczną jak liczba Addisa.

Sposób oznaczania i wartości prawidłowe liczby Addisa

Materiałem badawczym służącym do oznaczenia liczby Addisa jest dobowa zbiórka moczu, czyli mocz zbierany do specjalnego pojemnika przez 24 godziny. W praktyce wygląda to tak, że w dniu zbiórki moczu pierwszą poranną porcje moczu oddajemy toalety (jeszcze nie do pojemnika, w którym będzie zbierany mocz), a dopiero każdą następną porcję w dniu badania oraz pierwszą porcję dnia następnego oddajemy do przygotowanego pojemnika. W dzień badania stosujemy normalną, codzienną dietę oraz przyjmujemy normalne ilości płynów. W ten sposób uzbierany mocz dostarczamy w całości do laboratorium, gdzie zostanie przeprowadzone jego badanie.
W warunkach prawidłowych liczba Addisa powinna wynosić poniżej 2,5 do 5 milionów krwinek białych w moczu dobowym oraz poniżej 1 miliona krwinek czerwonych w moczu dobowym. Dla wałeczków w moczu prawidłowe wartości liczby Addisa wynoszą poniżej 4 tysięcy w moczu dobowym.
W przeliczeniu na liczbę Hamburgera, czyli liczbę wydalanych w ciągu doby krwinek w przeliczeniu na 1 minutę, wartości prawidłowe wynoszą dla krwinek białych poniżej 1500 do 3000 leukocytów na minutę.

Interpretacja wyników oznaczania liczby Addisa

Wzrost liczby Addisa dla krwinek białych powyżej normy świadczy o występowaniu leukocyturii (zwiększonej liczby leukocytów w moczu), natomiast dla krwinek czerwonych oznacza krwinkomocz.
Najczęstszą przyczyną leukocyturii są zakażenia układu moczowego (ZUM). Najczęściej obok leukocyturii w przypadkach infekcji dróg moczowych stwierdza się również bakteriomocz, czyli występowanie zwiększonej ilości bakterii w badanej próbce moczu. Oprócz tego leukocyturię obserwuje się w przypadku kłębuszkowych zapaleń nerek, cewkowo- śródmiąższowych zapaleń nerek, a także w gorączce i po intensywnym wysiłku fizycznym.
Natomiast do krwinkomoczu najczęściej dochodzi w przypadku kamicy dróg moczowych, zakażeń układu moczowego (zwłaszcza w wirusowym zapaleniu pęcherza moczowego), w kłębuszkowych zapaleniach nerek, nefropatiach cewkowo-śródmiąższowych, w przypadku nowotworów nerek (rak jasnokomórkowy nerki, guz Wilmsa), urazów dróg moczowych, a także w przebiegu skaz krwotocznych, nadciśnienia tętniczego, czy niewydolności serca.

Z tego względu stwierdzenie podwyższonej liczby Addissa stanowi wskazanie do przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki w celu poszukiwania przyczyn tej nieprawidłowości, gdyż może ona świadczyć zarówno o poważnych chorobach układu moczowego jak i całego organizmu człowieka.