Liczba krwinek w moczu

Badanie ogólne moczu jest to jedno z podstawowych i najważniejszych badań przeprowadzanych rutynowo i pozwalających na wykrycie wielu, czasem poważnych chorób, dotyczących nie tylko układu moczowego, ale i całego organizmu. Badanie moczu warto przeprowadzać regularnie, tym bardziej, że jest ono proste i zupełnie bezbolesne. W chwili pobierania moczu do badania pacjent powinien być na czczo, co najmniej 8 godzin po ostatnim lekkostrawnym posiłku. Mocz należy pobrać do specjalnego plastikowego pojemnika (do nabycia w aptece), jeśli nie zamierzamy wykonywać posiewu moczu to nie musi on być sterylny. Przed pobraniem należy dokładnie umyć mydłem i osuszyć czystym ręcznikiem okolice krocza. Do pojemnika oddajemy środkową porcję moczu (początkową i końcową porcję oddajemy do toalety). Po pobraniu należy mocz jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.

Badanie moczu na leukocyty

Badanie ogólne moczu ma na celu m.in. stwierdzenie cech fizycznych,... »

Wartości prawidłowe liczby krwinek w moczu

Krwinki białe

W prawidłowych warunkach liczba białych krwinek (leukocytów) w moczu powinna być niewielka i można ją podawać w różny sposób:

•  jako liczbę leukocytów w polu widzenia mikroskopu w powiększeniu 40x, prawidłowy wynik to 0 – 5 krwinek w polu widzenia w moczu nieodwirowanym lub 0 - 10 krwinek w moczu odwirowanym;
•  liczba krwinek w 1 mm3 świeżej porcji moczu, prawidłowo poniżej 8 - 10 leukocytów;
•  liczba leukocytów w moczu dobowym (tak zwana liczba Addisa), prawidłowo poniżej 2,5 – 5 mln krwinek białych;
•  liczba leukocytów na minutę w dobowej zbiórce moczu (tak zwana liczba Hamburgera), prawidłowo poniżej 1500 – 3000 leukocytów/min.

Każde odchylenie od podanych wyżej wartości prawidłowych określamy mianem leukocyturii. Natomiast jeśli liczba leukocytów w moczu jest tak duża, że powoduje zmętnienie lub zmianę zabarwienia moczu, stan taki nazywamy ropomoczem. Najczęstszymi przyczynami leukocyturii są ostre i przewlekłe zakażenia układu moczowego (ZUM). Zakażeniom tym może towarzyszyć bakteriomocz (obecność zwiększonej liczby bakterii w badanej próbce moczu) lub też mocz może być jałowy (nie wykazano zwiększonej liczby bakterii), jak to ma miejsce w fazie reparacyjnej ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek lub w przypadku infekcji dróg moczowych wywołanych przez bakterie Ureaplasma, Mycoplasma, Chlamydia, czy grzyby Candida. Oprócz zakażeń dróg moczowych do leukocyturii prowadzą także inne choroby układu moczowego, jak śródmiąższowe zapalenie nerek (będące najczęściej rezultatem reakcji na leki, toksyny, czynniki fizyczne lub jady egzogenne), kłębuszkowe zapalenia nerek, gruźlica układu moczowego, kamica układu moczowego, torbielowatość nerek oraz martwica brodawek nerkowych. Przyczyna zwiększonej ilości białych krwinek może także leżeć w gorączce, znacznym wysiłku fizycznym, odwodnieniu, niewydolności serca oraz zmianach zapalnych narządów, które znajdują się blisko układu moczowego.

Krwinki czerwone

Liczba krwinek czerwonych (erytrocytów) w moczu powinna mieścić się w przedziale 0 - 3 krwinek w polu widzenia mikroskopu w powiększeniu 40x. Można także podawać liczbę krwinek czerwonych w moczu dobowym (tak zwana liczba Addisa), która prawidłowo powinna wynosić poniżej 1 miliona. Stan, w którym liczba krwinek czerwonych w moczu jest większa niż podane wartości określamy mianem krwinkomoczu. Jeśli zwiększonemu wydalaniu erytrocytów nie towarzyszą żadne inne nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu, stan taki określamy jako izolowany krwinkomocz. Natomiast jeśli liczba wydalanych krwinek czerwonych jest tak duża, że powoduje zmianę barwy moczu, określamy to krwiomoczem (hematurią).

Krwinkomocz najprościej możemy podzielić na nerkopochodny i z dróg moczowych.
Przyczyny krwinkomoczu nerkopochodnego to najczęściej:

•  kłębuszkowe zapalenia nerek (pierwotne i wtórne);
•  nefropatie cewkowo–śródmiąższowe;
•  zespół hemolityczno-mocznicowy;
•  guzy nerek (guz Wilmsa, rak nerki);
•  torbielowatość nerek;

Przyczyny krwinkomoczu z dróg moczowych:

•  kamica dróg moczowych;
•  zapalenia pęcherza moczowego;
•  zakażenia układu moczowego;
•  urazy dróg moczowych.

W przypadku stwierdzenia krwinkomoczu należy także brać pod uwagę przyczyny spoza układu moczowego, jak na przykład skazy krwotoczne, niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze, reakcje uczuleniowe, anemię sierpowatą, intensywny wysiłek fizyczny (tak zwany krwinkomocz powysiłkowy). Także niektóre leki mogą zwiększać liczbę czerwonych krwinek w moczu. Badanie moczu może ponadto wykazać większą niż normalnie ilość erytrocytów, gdy do próbki moczu dostanie się domieszka krwi miesiączkowej lub gdy doszło do urazu dróg moczowych podczas inwazyjnego badania.