Limfocyty T

Limfocyty T (limfocyty grasicozależne) to krwinki białe, które są odpowiedzialne za odpowiedź immunologiczną organizmu. Badanie poziomu limfocytów T to badanie pomagające zdiagnozować niedobory odporności oraz wiele poważnych chorób, do których należy między innymi białaczka limfoblastyczna. Badanie zalecane jest u osób, u których pojawiają się przewlekłe i nawracające infekcje układu oddechowego. Liczba limfocytów pozwala określić, czy charakter pojawiających się zmian w organizmie jest o podłożu nowotworowym, czy też nie. To badanie krwi wykonywane jest wraz z innymi badaniami, najczęściej, gdy zlecana jest całkowita morfologia krwi.

Normy limfocytów T

Liczba limfocytów T można określać w stosunku do pozostałych białych krwinek lub za pomocą wartości bezwzględnych:

• norma limfocytów T w stosunku do pozostałych leukocytów to 20 - 40%;
• norma limfocytów T w wartościach bezwzględnych to 1,0 - 4,5 x 103 lub 1,0 - 4,5 x 109/l.

Limfocyty powyżej normy pojawiają się w przypadku chorób takich, jak:

• wirusowe zapalenie wątroby;
• mononukleoza zakaźna;
• cytomegalia;
• krztusiec;
• chłoniak;
• szpiczak mnogi;
• przewlekła białaczka limfatyczna.

Limfocytozę względną, czyli zwiększenie ilości limfocytów T w stosunku do reszty leukocytów, może wywołać:

• odra;
• ospa wietrzna;
• różyczka;
• świnka;
• gruźlica;
• kiła;
• malaria;
• dur brzuszny;
• bruceloza;
• błonica.

Limfocyty poniżej normy (limfopenia) to stan pojawiający się w przebiegu niedoboru odporności i związany jest z takimi chorobami, jak AIDS, pancytopenia czy niewydolność nerek. Spadek liczby limfocytów zauważa się także, gdy występuje niewydolność krążenia. Niedobór limfocytów T może też zaistnieć, gdy występują wrodzone niedobory tych elementów komórkowych, jak zespół DiGeorge'a, zespół Nezelofa czy Wiskott-Aldricha. Pojawia się także przy zakażeniu wirusem HIV czy wirusem HTLV-1. Obniżona wartość limfocytów może się pojawić także przy długotrwałym leczeniu kortykosterydami.

Badanie przeprowadza się na próbce krwi pobranej z żyły łokciowej. Należy poinformować lekarza, który zleca badanie o niedawno przebytej infekcji lub przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym, a także o chemioterapii czy radioterapii.

Kto powinien wykonać badanie?

Badania w kierunku niedoborów odporności powinny być jak najszybciej przeprowadzane u osób:

• chorujących na nawracające infekcje układu oddechowego;
• chorujących na przewlekłe infekcje układu oddechowego;
• cierpiących na przewlekłą biegunkę;
• chorych na zapalenie kości;
• chorych na sepsę;
• chorych na zapalenie opon mózgowych.

Badanie limfocytów przeprowadzane jest także w celu zróżnicowania choroby nowotworowej od nienowotworowej, szczególnie jeżeli choroba związana jest z układem krążenia lub szpikiem kostnym.

Oprócz badania poziomu limfocytów T, istnieją także inne badania pomagające zdiagnozować niedobory odporności. Należy także przeprowadzić badanie ilości limfocytów B, ocenę ilości komórek NK. Stosuje się także badanie ekspresji antygenów MHC oraz badanie ekspresji cząsteczek adhezyjnych. Przeprowadzenie tych badań (samo badanie limfocytów T nie wystarczy - w przypadku niektórych rodzajów niedoboru odporności limfocyty T są w normie, natomiast pozostałe wskaźniki odbiegają od normy) wraz z dokładnym wywiadem lekarskim może być podstawą diagnozy niedoboru odporności.