Międzybłoniak opłucnej

Międzybłoniak opłucnej (łac. mesothelioma pleurae) jest rzadką formą raka, w którym złośliwe komórki nowotworowe znajdują się w mesothelium – worku ochronnym obejmującym znaczną część organów wewnętrznych. Większość ludzi zapadających na ten typ nowotworu była w przeszłości narażona na wdychanie azbestu, np. w pracy. Złośliwy nowotwór – międzybłoniak opłucnej – wywodzi się z komórek, które wyściełają jamę opłucną (łac. cavitas pleuralis).

Co to jest międzybłoniak opłucnej?

Mesothelium jest membraną, która obejmuje i chroni większość organów wewnętrznych naszego ciała. Składa się ona z dwóch warstw komórek. Mesothelium produkuje płyn smarujący, który jest zwolniony od tych warstw, co umożliwia takie czynności, jak bicie serca oraz rozszerzanie i kurczenie płuc. Opłucna jest błoną surowiczą, która pokrywa płuca. Każde płuco ma własną opłucną, w której się znajduje. Opłucna zbudowana jest z dwóch blaszek, które przechodzą w siebie nawzajem. Między nimi znajduje się jama opłucnej.

Międzybłoniak ma różne nazwy, w zależności od swej lokalizacji w organizmie. Możemy wyróżnić różne jego rodzaje, a w tym międzybłoniaki:

• otrzewnej – dotyczy międzybłonka tkanki, która obejmuje większość narządów jamy brzusznej,
• opłucnej – membrany, która otacza płuca,
• osierdzia – które obejmuje i chroni serce.

Międzybłoniak opłucnej jest chorobą, w której komórki mesothelium ulegają nieprawidłowym podziałom. Może to doprowadzić do zaatakowania i uszkodzenia pobliskich tkanek i narządów. Komórki nowotworowe mogą również dawać śródnarządowe przerzuty raka. Większość przypadków choroby zaczyna się w opłucnej lub otrzewnej. Międzybłoniak opłucnej jest nowotworem stosunkowo rzadkim. W Polsce zanotowano około stu rozpoznań tego typu raka. Najczęściej choroba dotyka mężczyzn w wieku 35-45 lat, pracowników zakładów azbestowych, stoczniowców, kolejarzy, mechaników pojazdów i pracowników przemysłu budowlanego. Mimo doniesień, że częstość występowania tego raka wzrosła w ciągu ostatnich 20 lat, jest to nadal stosunkowo rzadki nowotwór.

Jakie są czynniki ryzyka i objawy międzybłoniaka opłucnej?

Praca z azbestem jest głównym czynnikiem ryzyka choroby. Objawy choroby mogą pojawić się dopiero około 30 do 50 lat po narażeniu na działanie azbestu. Częstymi objawami międzybłoniaka opłucnej są duszności i ból w klatce piersiowej z powodu nagromadzonego w opłucnej płynu. Objawy międzybłoniaka opłucnej to:

• utrata wagi,
• trudności z oddychaniem,
• obrzęk klatki piersiowej ze względu na gromadzenie się płynu w jamie opłucnej,
• rzężenie podczas oddychania,
• niedokrwistość i wysoka gorączka,
• spadek wydolności organizmu,
• słaba ruchomość klatki piersiowej w czasie oddychania.

Jeśli rak rozprzestrzenił się poza mesothelium, tj. do innych części ciała, objawy mogą obejmować ból, problemy z połykaniem lub obrzęk szyi i twarzy.

Rozpoznanie międzybłoniaka opłucnej jest często bardzo trudne, ponieważ jego symptomy są wspólne dla wielu innych schorzeń. Diagnozę rozpoczyna przegląd historii choroby pacjenta, w tym historii narażenia na działanie azbestu. Może to wymagać wykonania dokładnych badań, w tym zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej i jamy brzusznej oraz badania czynności płuc, tomografii komputerowej (CT) lub rezonansu magnetycznego układu oddechowego (MRI). Te zdjęcia są wyświetlane na monitorze i mogą być również drukowane. Także biopsja może być niezbędna, aby potwierdzić rozpoznanie choroby. Najbardziej skutecznym leczeniem tego typu raka jest leczenie operacyjne. Stosuje się również radio- i chemioterapię.