Mobbing

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...

Mobbing w pracy to problem wielu dorosłych, który prowadzi nie tylko do obniżenia poczucia pewności siebie i świadomości swoich kompetencji, lecz także zaburzeń snu, lęków, a nawet do depresji. Praca dla ludzi nękanych staje się prawdziwym koszmarem, wiąże się z wyśmiewaniem, krytykowaniem, zastraszaniem. Konfrontacja z osobą naruszającą zasady w miejscu pracy nie jest łatwa, szczególnie jeśli jest nią sam szef, który w dodatku straszy zwolnieniem.

Spis treści

Co to jest mobbing w pracy?

Mobbing w miejscu pracy

Mobbing może objawiać się całkowitą ignorancją pracownika lub psychicznym... »

Mobbing – słowo pochodzi od angielskiego wyrazu mob – tłum, oznacza – „napaść na kogoś” i „atakować”. Heinz Leymann użył tego słowa po raz pierwszy w 1984 roku w kontekście napastliwego zachowania w miejscu pracy. Mobbing zatem to wszelkie postępowanie pracowników skierowane przeciwko drugiej osobie w pracy. Zachowania polegają na uporczywym i długotrwałym nękaniu, a także na zastraszaniu tej osoby. Mobbing może mieć różne formy, lecz na ogół przybiera psychiczne formy dręczenia.

Zgodnie z art. 94 Kodeksu pracy - pracownik, u którego mobbing wywołał problemy zdrowotne, może dążyć do zadośćuczynienia. Zaś pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie przepisów z dnia 10.10.2002 roku. Zgodnie z ustawą, taka osoba powinna złożyć oświadczenie o rozwiązaniu umowy i uzasadnić swoje postępowanie. W pisemnym oświadczeniu należy podać przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę i orzeknąć o ewentualnym mobbingu.

Przejawy mobbingu w pracy

Przejawy mobbingu, to:

wyzywanie i słowne znieważanie,
przyglądanie się komuś z groźną miną,
krzyczenie na kogoś,
słowne groźby uszkodzenia ciała lub morderstwa pod czyimś adresem,
szczucie kogoś psem,
naciskanie na kogoś, aby złamał przepisy panujące w miejscu pracy,
nieprzyzwoite komentarze o współpracowniku,
namawianie kogoś na wspólne wyjście,
obnażanie się lub pokazywanie pornograficznych materiałów.

Sprawcą mobbingu może być zarówno współpracownik, przełożony, jak i podwładny. Jest doskonałym manipulatorem, który potrafi działać w ukryciu przed innymi. W efekcie ofiara jest postrzegana w pracy jako przyczyna nieporozumień i kłopotów. Przyczyną takich zachowań mobbera może być: zazdrość w pracy, psychopatyczny charakter, posiadanie własnych, mocno skrywanych kompleksów.

Przemoc psychiczna w pracy może spowodować:

śmierć, uszczerbek na zdrowiu, depresję,
mniejszą efektywność pracy,
uszczerbek na wizerunku firmy,
straty moralne,
złe relacje między współpracownikami,
zwolnienia lekarskie,
nagłe odejścia z pracy,
trudności podczas rekrutacji do pracy.

Jak się bronić przed mobbingiem w pracy?

Krok 1. Nie poddawaj się. Uwierz, że możesz sobie poradzić z osobą nękającą. Musisz się bronić, inaczej staniesz się łatwym celem dla tej osoby i sytuacja ulegnie pogorszeniu. Przemyśl dokładnie, jakie zasady łamie współpracownik lub pracodawca. Jeśli zrobi to ponownie, zwróć mu uwagę, opisz obiektywnie, jakie działanie jest niestosowne (np. czytanie twojej korespondencji). Poinformuj, jak to zachowanie wpływa na twoją pracę. Unikaj wyrażania swojej opinii. Jeśli zachowanie się powtórzy, systematycznie reaguj na niepożądane zachowanie.
Krok 2. Osoba nękająca szuka twoich słabych punktów, zatem warto utrudnić jej to zadanie, zachowując się w pewny i asertywny sposób, nawet jeśli w rzeczywistości nie czujesz się tak silny. Nieważne, co ta osoba mówi czy robi, staraj się nie pokazywać, że jesteś zdenerwowany czy zraniony. Być może osoba zauważy, że jego zachowanie nie przynosi oczekiwanych skutków i podda się. Ogranicz się jedynie do informowania, że dane zachowanie jest niestosowne.
Krok 3. Jeśli osobą stosującą mobbing jest współpracownik, poinformuj swojego przełożonego, że kolega z pracy utrudnia ci wydajne pracowanie i poproś o delikatne rozwiązanie problemu. Nękanie w pracy to nie tylko ranienie uczuć innej osoby, to także osłabianie całego zespołu i firmy. Jeśli to przełożony jest problemem i w podobny sposób traktuje swoich wszystkich pracowników, pamiętaj, że prawo chroni ciebie, kolegów i koleżanki przed takim zachowaniem.
Krok 4. Zwróć uwagę, jakie stosunki panują między innymi pracownikami. Być może oni też mają dość tej osoby. Razem będzie wam łatwiej zainterweniować. Spróbuj poruszyć ten temat, np. przy wspólnej kawie na przerwie. Ofiary mobbingu mogą wspólnie złożyć pisemną skargę.
Krok 5. Jeśli to możliwe, zbieraj dowody waszej konfrontacji – może dostałeś niemiłego e-maila lub inny pracownik był świadkiem nieetycznego zachowania.
Krok 6. Jeśli po zwróceniu uwagi nie widzisz poprawy w zachowaniu współpracownika lub pracodawcy, być może warto się zastanawić nad zmianą pracy, w której twoje prawa nie będą łamane. Mobbing przekreśla szanse na satysfakcjonujące życie zawodowe, które jest bardzo ważne dla każdej jednostki.

Mobbing w miejscu pracy nie powinien być lekceważony, ponieważ ma on negatywny wpływ - nie tylko na prześladowanego człowieka, lecz także na innych pracujących i na całą firmę.

Słowa kluczowe dla artykułu

27 maj 13:03, Weronika Buczkowska, Ewa Janeczko

Artykuły Kariera

Błędy rekrutacyjne

Błędy rekrutacyjne mogą przytrafić się każdemu, bez względu na kompetencje, wykształcenie, doświadczenie i wszystkie inne zalety, jakie stanowią predyspozycje na pracownika idealnego. O tym, że ...

Kariera

Kariera zawodowa dla wielu ludzi ma znaczenie. Ludzie mają różne marzenia, aspiracje, plany życiowe. Dla jednych najwyższą wartością może być rodzina, dla innych – praca. W dobie XXI wieku coraz ...

Interview to kulminacyjny punkt rekrutacji, do którego należy się bardzo dokładnie przygotować. Brak przygotowanej uprzednio strategii odpowiedzi na trudne pytania może być jedyną przyczyną porażki.

Po rozmowie kwalifikacyjnej

Po rozmowie kwalifikacyjnej wielu z nas długo czeka na odpowiedź, co bywa bardzo denerwujące, a dodatkowo może przeszkodzić w podjęciu decyzji o przyjęciu innej oferty pracy. Jednak jeśli zależy ...

Testy rekrutacyjne

Testy rekrutacyjne to metody selekcji kandydatów coraz częściej pojawiające się we wczesnym etapie procesu rekrutacyjnego, nawet już podczas pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej. W rekrutacji używa ...

Kradzież pomysłu

Kradzież pomysłu przez współpracownika lub szefa to dość częste zjawisko. Badania wskazują, że aż połowa osób, których idee zostały przywłaszczone przez kogoś innego, nie robi nic w takiej ...

Negocjowanie wynagrodzenia

Rozmowa kwalifikacyjna to nie tylko szansa na zaprezentowanie siebie jako dobrego pracownika, ale także „wycena” swoich możliwości. Coraz częściej musimy już podczas rozmowy kwalifikacyjnej ...

Syndrom chronicznego zmęczenia

Zespół przewlekłego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) obecnie jest uznawany za chorobę cywilizacyjną. Cierpią na nią przede wszystkim młode, aktywne kobiety, pracujące zawodowo i ...

Zmęczenie jest objawem nie tylko przepracowania, nierzadko związane jest także z wieloma dolegliwościami.

Assessment Center

Assessment Center to inaczej ośrodki ocen. Jest to jedna ze zintegrowanych metod rekrutacji, polegająca na ocenie kompetencji kandydata przez obserwację jego zachowania w trakcie wykonywania ...

Pytania do pracodawcy

Rozmowa kwalifikacyjna zazwyczaj kojarzona jest z pytaniami kierowanymi przez pracodawcę do kandydata na określone stanowisko. Jednak podczas rozmowy o pracę kandydat także może zadawać pytania. W ...

Trudne pytania na rozmowie kwalifikacyjnej

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej należy spodziewać się kilku standardowych pytań. Niektórzy pracodawcy lubią zaskakiwać kandydata na stanowisko czymś nietypowym, ale większość trzyma się ...

Przygotowanie do rozmowy kwalifikacyjnej

Przygotowanie do rozmowy kwalifikacyjnej jest niezwykle ważne w staraniach o pracę. Od rozmowy kwalifikacyjnej zależy to, czy zdobędziesz wymarzone stanowisko oraz na jakich warunkach będziesz ...

Jak się ubrać na rozmowę kwalifikacyjną?

Jak się ubrać na rozmowę kwalifikacyjną, by zrobić jak najlepsze wrażenie na potencjalnym pracodawcy? Takie pytanie często zadają kandydaci mający nadzieję na objęcie nowej posady. Osoba ubrana w ...

Problem z wyborem odpowiedniego stroju mają zarówno kobiety jak i mężczyźni, choć w większości dotyczy on jednak przedstawicielek płci pięknej. Choć taki problem wydaje się być bez znaczenia, to jak się okazuje można się w nim doszukiwać głębszego podłoża psychologicznego. Psychologowie mówią więc często o kryzysie pewności siebie. Innym powodem może też być stres związany ze zbliżającym się wydarzeniem.<br />
<br />
Niemożność wybrania odpowiedniej garderoby pojawia się najczęściej przed ważnymi wydarzeniami np. przy okazji spotkania zawodowego, randki z nowo poznanym mężczyzną czy publicznej prezentacji. Przypisując im duże znacznie człowiek stara się wypaść jak najlepiej i to sprawia, że często dopada go syndrom  „nie mam się w co ubrać". W jaki sposób można wpłynąć na poprawę swojej pewności siebie podczas komponowania strojów na ważne dla okazje? Skąd bierze się przeświadczenie, że kobieta stojąc przed szafa pełną ubrań uważa, że nie ma się w co ubrać? Dlaczego ludzi przeżywają tego rodzaju rozterki?

Planowanie kariery zawodowej

Planowanie kariery zawodowej polega na ustaleniu celów, poszukiwaniu rozwiązań i podejmowaniu decyzji w odniesieniu do pracy, jaką chcemy wykonywać. W planowaniu ścieżki kariery warto wziąć pod ...

Rozwój zawodowy

Rozwój zawodowy pełni ważną rolę w życiu człowieka. Jest to proces długotrwały i często składa się z różnych etapów. Nasuwa się pytanie, jak możemy odpowiednio utorować rozwój kariery , ustalić ...

Profesjonalny wizerunek

Bez względu na to, czy pracujesz dla kogoś, czy prowadzisz własną działalność, profesjonalny wizerunek jest niezwykle ważny, jeśli chce się osiągnąć sukces zawodowy. Dobry wizerunek stwarza ...

Dress code

Dress code to styl ubioru o zuniformizowanym kształcie. Przypomina nieco mundurki szkolne, które wciąż budzą pewne kontrowersje, ale jednocześnie czemuś służą. Niektóre firmy wprowadzają wytyczne ...

Gdy szef nie ma racji

Dobre relacje z szefem są gwarancją komfortu pracy i efektywności zespołu. Jak jednak zareagować, gdy pracodawca się myli? Jak powiedzieć szefowi, że nie ma racji? W końcu podważenie zdania ...

Problemy w pracy

Problemy w pracy zdarzają się każdemu. Konflikty powstają z różnych powodów. Mimo formalnych sposobów postępowania pracowników, nie zawsze interpretacja zasad i wytycznych jest jednoznaczna. Z ...

Przyjaźń w pracy

Przyjaźń w pracy jest możliwa. Co ważniejsze, wywiera pozytywne działanie na relacje międzyludzkie. Zupełnie inaczej wstajemy rano, gdy wiemy, że czeka nas przyjemny dzień z fajnymi ludźmi. Wtedy ...

Jak zrobić dobre wrażenie?

Udało się! Zdobyłeś wymarzoną pracę i nie możesz być bardziej szczęśliwy. Jednak kiedy pierwsze emocje opadną, zaczynasz zastanawiać się, co zrobić, aby dobrze radzić sobie w pracy i się w niej ...

Pierwsze wrażenie najczęściej przesądza o tym czy nowo poznana osoba jest dla nas atrakcyjna czy też nie. W takiej sytuacji dana jednostka jest więc poddawana dokładnej analizie, w trakcie której mózg dopasowuje zachowanie, wygląd oraz inne zaobserwowane cechy poznanej osoby do już istniejących w psychice schematów. Na tej podstawie jest więc podejmowana decyzja o kontynuacji znajomości lub nie.<br />
<br />
Należy jednak pamiętać o tym, że pierwsze marzenie może być często mylne, co skutkuje tym, że z czasem może się okazać, że nasze pierwsze spostrzeżenia na temat tej osoby były całkowicie nieprawdziwe. Zauroczenie bowiem może powodować, że obraz danej osoby jest zniekształcony i  rzeczywistości całkowicie odbiega psychicznego schematu. Taka sytuacja doprowadza często do tego, że osoba, która na pierwszy rzut oka wydawała się danej osobie bardzo atrakcyjna w miarę pogłębianie się znajomości traci na swojej atrakcyjności. Złudzenia z biegiem czasu mogą więc ustępować rzeczywistości.<br />
<br />
Dlaczego tak się dzieje?

Pierwszy dzień w nowej pracy

Nowa praca to ogromne wyzwanie dla każdej osoby. Jest momentem, w którym dochodzi do konfrontacji naszej wiedzy i umiejętności z nowymi zadaniami i oczekiwaniami. Każdy z nas stara się wypaść jak ...

W nowej pracy ważne jest pierwsze wrażenie, jednak nie należy nic robić na siłę, zwłaszcza zrażać do siebie resztę pracowników. Może to utrudnić dalszą współpracę w zespole.

Kariera czy pracoholizm?

Pracoholizm to uzależnienie od wykonywanej pracy, skutkujące zburzeniem równowagi w życiu rodzinnym danej jednostki. Pracoholizm dotyczy zwykle osób pilnych, perfekcyjnych, ale niepewnych siebie, ...

Pracoholikami zostają najczęściej osoby pilne, perfekcyjne, z drugiej strony także pełne kompleksów, nieśmiałe, niedowartościowane oraz bojące się otoczenia lub chcące za wszelką cenę udowodnić, że potrafią coś osiągnąć.

Zwolnienie z pracy

Zwolnienie z pracy jest szczególnie trudną sytuacją do przejścia. Utrata pracy wiąże się z dużym stresem związanym z tym, czy uda się znaleźć nową, satysfakcjonującą posadę. Poza tym powoduje ...

Syndrom ocalonego

Zwolnienie z pracy to stresujący czas nie tylko dla osoby, która straciła zatrudnienie, ale i dla tych, którzy zachowali stanowiska pracownicze. W takiej sytuacji wiele osób zaczyna zastanawiać ...

Trudni współpracownicy

Toksyczna osoba w pracy to taka, która sprawia, że pójście do firmy wymaga od ciebie dużego samozaparcia. Ciągle cię zadręcza swoimi narzekaniami, podkopuje twój autorytet, plotkuje o wszystkich i ...

Toksyczny pracownik

Toksyczni współpracownicy to poważny problem w miejscu pracy, który może negatywnie wpłynąć na twoje samopoczucie , odbić się na zdrowiu i życiu prywatnym, a ponadto utrudnić rozwój twojej kariery ...

Szklany sufit

Szklany sufit to niewidzialna bariera, która skutecznie blokuje pracownika przed pięciem się w zawodowej hierarchii ku wysokim pozycjom w biznesie i polityce. Określenie to powstało w latach 80. ...

Relacje z szefem

Dobre relacje z szefem to jeden z najważniejszych elementów, jakie determinują zadowolenie ze swojej pracy. Warto mieć świadomość, że skoro w pracy spędzamy 8 godzin dziennie 5 razy w tygodniu, to ...

Kobieta szef

Kobieta szef może być bardziej skuteczna i radzić sobie lepiej z kierowaniem ludźmi niż mężczyzna na tym stanowisku. Poza tym, kobiecy model szefowania przewiduje miejsce na emocje i często ...

W Polsce coraz więcej kobiet zajmuje kierownicze stanowiska. Niestety kobiety-szefowe są różnie oceniane przez pozostałych pracowników. Nie należy zapominać jednak, że jest to zjawisko, które dopiero się rozwija.

Intrygi w pracy

Intrygant lub intrygantka to osoby, które uwielbiają mącić, plotkować i obgadywać innych. W pracy potrafią nieźle namieszać i skłócić nawet najlepiej dogadujący się zespół. Intrygi przez nie snute ...

Trudny szef

Trudny szef i nieprzyjazna atmosfera w firmie to najczęstsze powody zmiany pracy. Wiele osób decyduje się na wykonywanie innego zajęcia właśnie z powodu niemożności znalezienia porozumienia z ...

Plotki w pracy

Plotka rozprzestrzenia się w tempie błyskawicy. Jakieś zwierzenie ujawnione jednej osobie w wielkim zaufaniu , zaczyna wędrować dalej i często powraca do nas samych. Plotka towarzyszy nam nie ...

Awans w pracy

Awans w pracy to marzenie każdego pracownika. Pozwala on zdobyć większe pieniądze, prestiż i możliwości. Jednak prowadzi do niego długa droga. Liczą się nasze zaangażowanie, jakość wykonywanej ...

Samoocena różni się w zależności od przypadku. Jedni ludzie są więc bardzo pewni siebie i wierzą we własne siły i możliwości, a inni nie posiadają takiej cechy charakteru i z tego powodu czują się mniej komfortowo w sytuacjach społecznych. Jakie czynniki mają wpływa na to czy dana jednostka jest pewna siebie czy nie?<br />
<br />
Jak się okazuje duży wpływ na kształtowanie się tej cechy charakteru mają rodzice. Ich wsparcie i pomoc w radzeniu sobie z trudnościami jest w czasie dojrzewania nieodzowne. W tym okresie młody człowiek jest często pod wpływem rówieśników i to oni pełnią główną rolę w jego kształtowaniu się poglądów na życie. Poza tym pewność siebie może się zmieniać w trakcie życia człowieka i nie tylko doświadczenia z dzieciństwa czy wczesnej młodości są jej wyznacznikiem. Kształtują ją bowiem również ważne wydarzenia, które przeżywa on już jako dorosły człowiek i które nie pozostają bez znaczenia na jego psychice.<br />
<br />
Czy istnieje jakaś recepta na to, aby stać się z osoby nieśmiałej jednostką pewną siebie?

Podlizywanie się

Podlizywanie się szefowi jest irytujące i stanowi dość powszechny powód do konfliktów w pracy . „Lizusostwo” przybiera różne formy – może to być nieszczere komplementowanie czy donoszenie o ...

Dyskryminacja w pracy

Dyskryminacja w miejscu pracy to coraz bardziej powszechne zjawisko. Doświadczają jej nie tylko kobiety, ale i mniejszości etniczne oraz osoby homoseksualne. Dyskryminacja kobiet i mężczyzn ...

Pracoholizm

Pracoholizm to uzależnienie od wykonywanej pracy, które skutkuje zburzeniem harmonii w życiu codziennym i rodzinnym danej jednostki. Pracoholikami są najczęściej osoby pilne, perfekcyjne, ale i ...

Rywalizacja w pracy

Współzawodnictwo zawsze będzie częścią pracy. Rywalizacja towarzyszy nam właściwie od najmłodszych lat. Jeżeli skutkuje ona poprawą naszych umiejętności oraz większym zaangażowaniem w wykonywane ...

Zazdrość w pracy

Masz nieustanną świadomość, że koleżanki z pracy prowadzą ciekawsze życie, mają grzeczniejsze dzieci i dobrze zarabiających mężów, lepiej wyglądają, a w pracy osiągają same sukcesy? W dodatku ...

Donosicielstwo w pracy

Każde dziecko wie, że nikt nie lubi skarżypyty. Skarżenie na inne dzieci zwykle nie jest także pochwalane przez nauczycieli. W późniejszym życiu bywa, że ta wiedza zanika i stąd bierze się ...

Romans w pracy

Według najnowszych badań, ponad 50% internautów powiedziało, że ma romans z szefem lub romansowało w pracy. Jeszcze więcej osób zna mężów i żony, którzy przeżyli romans na delegacji. Flirt w pracy ...

Cyberprzemoc

Cyberprzemoc zazwyczaj postrzegana jest jako problem dzieci i nastolatków. Wydawać by się mogło, że osoby dorosłe nie są zagrożone tą formą przemocy, a nawet jeśli staną się jej ofiarą, to są na ...

Długotrwałe siedzenie przez komputerem może w konsekwencji prowadzić do krzywicy spowodowanej brakiem witaminy D oraz zdeformowanych kolan szpotawych. Problem ten dotyczy często młodzieży. Tak wskazuje raport brytyjskich naukowców. Prof. Simon Pearce z Newcastle University, twierdzi, że dzisiejsza młodzież i maluchy większość wolnego czasu spędza w domu przed komputerem, zamiast bawić się na dworze i ciszyć świeżym powietrzem. Z tego powodu poziom witaminy D u nich spada. Taka tendencja według naukowców dotyczy nie tylko Wielkiej Brytanii, ale także innych krajów rozwiniętych.<br />
<br />
Schorzenie, jakim jest krzywizna jest powiązana z szeregiem innych dolegliwości, wśród których wymienia się cukrzycę typu 2, choroby układu krążenia, kilka rodzajów nowotworów czy rozmięknięcie kości. Aby zapobiec tej dolegliwości należy zapewnić organizmowi zbilansowaną dietę bogatą w witaminę D (można ją znaleźć w mleku oraz rybach takich jak śledź, sardynki, tuńczyk czy makrela) oraz wystarczającą dawkę światła słonecznego.<br />
<br />
Takie wyniki badań zostały opublikowane „British Medical Journal”.

Molestowanie seksualne w pracy

Molestowanie seksualne w pracy to problem najczęściej dotyczący kobiet, choć nie tylko. Wbrew pozorom, molestowanie dotyczy także mężczyzn. Co więcej, nie zdarza się ono jedynie w biurach, gdzie ...

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe może pojawić się w każdej grupie zawodowej. Jednak przeprowadzone badania dowodzą, że problem ten dotyczy głównie zawodów, w których występuje częsty i bliski kontakt z innymi ...

Skutki wypalenia zawodowego widoczne i odczuwalne są nie tylko przez samego poszkodowanego, ale często cierpią z tego powodu również najbliżsi.

Stres w pracy

Mniejszy bądź większy – stres towarzyszy każdemu z nas. Ma on swoje pozytywne strony, gdyż motywuje nas do działania. Jednak kiedy mamy do czynienia z patologicznym stresem, zaczynamy podupadać na ...