Nadczynność przytarczyc
Nadczynność przytarczyc polega na zwiększeniu w surowicy stężenia parathormonu – hormonu przytarczyc, którego nadmiar powoduje hiperkalcemię (wzrost poziomu wapnia) oraz hipofosfatemię (spadek poziomu fosforanów we krwi). Przytarczyce to niewielkie gruczoły dokrewne położone w obrębie szyi tuż obok tarczycy. Gruczoły te grają główną rolę w procesie regulacji gospodarki wapniowej. Wydzielają parathormon, w skrócie oznaczany PTH, który wraz z kalcytoniną – hormonem wydzielanym przez komórki C tarczycy - i aktywną postacią witaminy D uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowej.
Objawy i przyczyny nadczynności przytarczyc
- bóle kostne i wrażliwość na ucisk,
- złamania kości, osteoporoza z tworzeniem się torbieli kostnych,
- kolka nerkowa (wynika z obecności kamieni w drogach moczowych),
- krwiomocz i zwiększone wydalanie moczu,
- bóle brzucha (mogą wskazywać na zapalenie trzustki lub wrzody żołądka),
- utrata łaknienia,
- nudności i wymioty,
- zaparcia,
- depresja, psychoza.
Przyczyny nadczynności przytarczyc to:
- Gruczolaki przytarczyc – pierwotna nadczynność przytarczyc. Niekiedy mogą im towarzyszyć guzy innych narządów wydzielania wewnętrznego. Choroba jest wówczas uwarunkowana genetycznie.
- Przerost przytarczyc w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek oraz zespołu upośledzonego wchłaniania w przewodzie pokarmowym – wtórna nadczynność przytarczyc. Niewydolne nerki nie przekształcają wystarczającej ilości witaminy D do jej aktywnej formy i w niewystarczającym stopniu wydalają fosforany. W wyniku kumulacji fosforanów w organizmie powstaje nierozpuszczalny fosforan wapnia i powoduje obniżenie wapnia zjonizowanego z krążenia. Oba mechanizmy prowadzą do hipokalcemii i w następstwie tego do nadmiernego wydzielania parathormonu i wtórnej nadczynności przytarczyc.
- Jedną z częstych przyczyn hiperkalcemii są przerzuty nowotworowe do kości. U tych chorych nie stwierdza się zmian patologicznych w przytarczycach.
Czynniki ryzyka nadczynności przytarczyc:
- przebycie krzywicy lub niedobór witaminy D,
- choroby nerek,
- nadużywanie środków przeczyszczających,
- nadużywanie preparatów naparstnicy,
- płeć żeńska, wiek powyżej 50 lat.
Powikłania naczynności przytarczyc
Możliwe powikłania nadczynności przytarczyc obejmują:
- przełom hiperkalcemiczny,
- zaćmę,
- kamicę nerkową, uszkodzenie nerek,
- wrzody żołądka lub dwunastnicy,
- patologiczne złamania kości,
- psychozę,
- pooperacyjną niedoczynność przytarczyc,
- pooperacyjną niedoczynność tarczycy.
Nadaktywność przytarczyc wpływa na kości, zęby, naczynia krwionośne, nerki, układ pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy i skórę. Choroba dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Najczęściej pojawia się u osób w wieku 30-50 lat.
Leczenie nadczynności przytarczyc
Celem leczenia jest usunięcie nadczynności przytarczyc. Gruczolaki przytarczyc usuwa się chirurgicznie, natomiast wtórną nadczynność przytarczyc leczy się farmakologicznie. Ponadto zaleca się spożywanie diety ubogowapniowej (z ograniczeniem mleka i jego przetworów) oraz wypijanie dostatecznie dużej ilości płynów w celu niedopuszczenia do tworzenia się kamieni nerkowych. Przeciwwskazane są potrawy ostre i mocno przyprawione, które mogą drażnić żołądek i sprzyjać powstawaniu wrzodów.
Leczenie farmakologiczne nadczynności przytarczyc polega na podawaniu diuretyków, zwiększających wydalanie sodu i wapnia. W leczeniu przełomu hiperkalcemicznego podaje się kalcytoninę (hormon produkowany przez komórki C tarczycy, który obniża stężenie wapnia w surowicy), sterydy i bisfosfoniany.
Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc polega na ograniczeniu przyjmowania fosforanów w diecie, suplementacji aktywną formą witaminy D, stosowaniu leków wiążących fosforany w przewodzie pokarmowym (różnego rodzaju węglany wapnia).
Artykuły Nadczynność przytarczyc
Usunięcie przytarczyc to zabieg wykonywany w przypadku nieprawidłowego działania tych gruczołów, a konkretnie ich pierwotnej nadczynności. Przy pierwotnej nadczynności przytarczyc ich usunięcie ...
Parathormon (PTH) jest hormonem produkowanym przed gruczoły przytarczyczne. Chemicznie to linijny polipeptyd zbudowany z 84 aminokwasów. W organizmie może być magazynowany tylko w niewielkich ...
Gruczoły przytarczyczne to cztery, małe gruczoły umiejscowione na szyi po bokach tchawicy i obok gruczołu tarczycy. Najczęściej gruczoły rozłożone są po dwa po obu stronach tchawicy. Może być ...
Wapń jest ważnym dla funkcjonowania organizmu minerałem, ale jego nadmiar nie jest korzystny dla człowieka. Jakie są objawy nadmiaru wapnia w organizmie?
Osteokalcyna to białko odpowiedzialne za tworzenie kości i ich mineralizację. Badanie poziomu osteokalcyny stosowane jest w rozpoznanie osteoporozy, nowotworów kości i innych chorób kości.
Wielomocz, inaczej poliuria, pojawia się wtedy, gdy ilość oddawanego moczu jest nadmiernie zwiększona w stosunku do prawidłowej jego objętości. Wartość prawidłowa dla dorosłego człowieka to ...

Fosfataza alkaliczna (ALP) jest enzymem związanym z procesem wapnienia rozwijających się kości. Znajduje się w kościach, wątrobie i jelitach, dlatego też badanie poziomu ALP wykorzystywane jest ...
Kalcytonina jest hormonem wytwarzanym przez gruczoł tarczowy. Hormon ten odgrywa ważną rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, wpływając w ten sposób głównie na metabolizm kości. Jest ...
Fosfatemia, czyli niedobór fosforu, to stosunkowo rzadkie zjawisko. Jakie są symptomy niedoboru fosforu u człowieka? W jakich produktach znajduje się fosfor?
Chlorki to elektrolity reagujące z innymi pierwiastkami, takimi jak potas , sód czy dwutlenek węgla. W ten sposób utrzymują one równowagę i pH płynów w organizmie. Badanie określające poziom ...
Grzybica języka wywoływana jest najczęściej przez grzyb Candida albicans. Infekcje grzybicze jamy ustnej i gardła dotyczą z reguły niemowląt, dzieci, osób starszych noszących protezy zębowe oraz ...
Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych ...
Kamica moczowa to najczęstsza choroba układu moczowego, inaczej nazywana także kamicą nerkową. Pojawia się głównie u mężczyzn pomiędzy 30. a 50. rokiem życia. Kamica moczowa wiąże się z ...

Zwężenie zastawki aortalnej powoduje zmniejszenie światła lewego ujścia tętniczego, co utrudnia odpływ krwi z lewej komory serca do aorty. Wada ta może być wrodzona albo spowodowana zmianami ...

Nadmierne pragnienie – jak sama nazwa wskazuje – jest to chęć spożywania dużej ilości płynów. Przyczyn nadmierniego pragnienia jest wiele. Woda jest bardzo ważnym składnikiem naszego organizmu i ...
Rodzaje otyłości wskazują, jaka jest jej przyczyna. Bez poznania powodów nadmiernego przyrostu na wadze nie jest możliwe skuteczne leczenie otyłości. Czym różni się otyłość pierwotna od wtórnej?
Dolegliwości związane z układem pokarmowym to najczęstsze przyczyny zgłoszeń pacjentów do lekarza. Mogą występować w każdym wieku, a znaczna część stanowi symptom tak zwanej niestrawności i ...

Kamica nerkowa jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu moczowego. Polega ona na obecności w drogach moczowych nierozpuszczalnych złogów, powstających wskutek wytrącania się ...

Definicja zaparć mówi, iż jest to zbyt mała częstotliwość wypróżnień (<=2/tydzień) lub występowanie twardych stolców, oddawanych z wysiłkiem, często ze współistniejącym uczuciem niepełnego ...

Rezonans magnetyczny jest to nowoczesna i bardzo dokładna metoda przedstawienia przekrojów narządów wewnętrznych człowieka we wszystkich płaszczyznach. Inne stosowane skróty i nazwy określające tę ...





