Nerwica a ból głowy

W obecnych czasach trudno żyć bez stresu, lęku, napięcia i obaw. Każdy dzień to wyzwanie, które wymaga od organizmu mobilizacji sił. Często w sytuacjach trudnych, którym towarzyszą lęk, smutek, niepewność, pojawiają się różne objawy somatyczne, jak: drżenie mięśni, nudności, zawroty i bóle głowy. Dolegliwości fizyczne nie wynikają z żadnej choroby cielesnej, ale stanowią reakcję na stres w związku z przełomowym okresem w życiu człowieka czy radykalnymi zmianami (dojrzewanie biologiczne, pierwsza praca, ślub, narodziny dziecka, śmierć bliskiej osoby, rozwód itp.).

Spis treści:
  1. 1. Dlaczego w nerwicy boli głowa?
  2. 2. Histeria a bóle głowy

1. Dlaczego w nerwicy boli głowa?

Zazwyczaj reakcje fizjologiczne, jak bóle różnego pochodzenia czy nudności, mijają wraz z uporaniem się z sytuacją stresową, akceptacją zmian i zaadaptowaniem się do nowych okoliczności życiowych. Jeżeli jednak przykre dolegliwości się utrzymują pod nieobecność realnych czynników stresujących, można podejrzewać zaburzenia z grupy nerwic. Zaburzenia lękowe stanowią coś więcej niż okresowe trudności emocjonalne czy nieradzenie sobie z problemami życiowymi. Nerwica to poważna choroba duszy, która bardzo destabilizuje funkcjonowanie jednostki i upośledza jakość życia. Zaburzenia nerwicowe dotykają sposobu myślenia o świecie i sobie, sfery percepcji, sfery emocjonalnej i zachowań. Objawem osiowym nerwicy jest permanentny lęk i niepokój, który stawia organizm w nieustannym stanie gotowości. Człowiek staje się nadwrażliwy, przeraźliwie czujny i napięty.

Nerwica stanowi przejaw chęci kontrolowania siebie i świata z równoczesną obawą, że nie da się temu zadaniu sprostać, że jest to niemożliwe. Nerwicy towarzyszą niejednokrotnie liczne dolegliwości fizyczne, dyskomfort i subiektywne cierpienie, a przyczyna lęku, często nieuświadomiona, zostaje usymbolizowana i przemieszczona, np. przyjmuje charakter fobii, bólu głowy albo niepokojów o własne zdrowie. Ciągłe uczucie lęku wywołuje brak równowagi układu wegetatywnego, stąd takie objawy, jak bóle brzucha, drżenie ciała, zaburzenia erekcji, kłopoty ze snem, bóle głowy, parcie na pęcherz czy uczucie ściskania w klatce piersiowej. Sygnały ze strony ciała mogą być bardzo różne – jedne lokalizują się w żołądku, drugie w płucach, inne w sercu, a jeszcze inne w głowie, np. w postaci migren, mimo że żadne badania medyczne nie wskazują na uszkodzenia ciała czy nieprawidłowości funkcji biologicznych.

Dlaczego powstaje związek nerwica-ból głowy? Ze względu na sprzężenie ze sobą psychiki i ciała. To, co dzieje się w naszym umyśle znajduje odzwierciedlenie w reakcjach fizjologicznych ciała, podobnie jak dolegliwości somatyczne wywołują określone myśli, przeżycia i wpływają na samopoczucie człowieka. Układ nerwowy zawiaduje całym organizmem i jeżeli znajduje się w ciągłym stanie pobudzenia z powodu lęku czy nerwicy, przekazuje ten stan hiperaktywności narządom wewnętrznym, zmuszając do chaotycznej, zaburzonej, nieskoordynowanej i przede wszystkim niepotrzebnej pracy, np. powstaje zbyt dużo adrenaliny albo kortyzolu. Powstaje wiele zmian czynnościowych (w pracy narządów), mimo braku zmian organicznych. Dlaczego u jednych osób nerwica manifestuje się w postaci bólów głowy, a u drugiej przybiera postać kołatania serca? Do końca nie wiadomo. Być może ma to związek z cechami osobowości, rodzajem stosowanych przez chorego mechanizmów obronnych albo sposobem reagowania na stres.

Ból głowy może być konsekwencją zaburzeń nerwicowych, ale też czynnikiem wywołującym nerwicę. Człowiek, który ciągle skarży się na migreny, może w końcu zacząć skrajnie obawiać się o swoje zdrowie i zachorować na nerwicę hipochondryczną. Nerwica zazwyczaj „atakuje” organ najsłabszy – może to być głowa, ale też żołądek czy serce (tzw. nerwice narządowe – nerwica żołądka, nerwica serca itp.). „Lokalizacja nerwicy w ciele” może wynikać z predyspozycji genetycznych, ale też z czynników psychologicznych, np. kiedy osoby z najbliższego otoczenia zwracały uwagę na kłopoty z trawieniem albo bóle głowy u któregoś z członków rodziny, wówczas doświadczenia te mogą przełożyć się na naszą przesadną troskę i koncentrację na danym narządzie, by wyeliminować potencjalne ryzyko zachorowania na chorobę somatyczną, co z kolei nasila ryzyko zachorowania na chorobę emocji – nerwicę.

2. Histeria a bóle głowy

Istnieje wiele rodzajów zaburzeń lękowych, np. fobie, zaburzenie lękowe uogólnione, nerwica natręctw, neurastenia albo zaburzenia z somatyzacją. Przyczyny nerwic są różnorodne, ale zazwyczaj dotyczą:

  • nieradzenia sobie z wymaganiami otoczenia,
  • obciążeń życiowych,
  • nadwrażliwości emocjonalnej,
  • nieumiejętności radzenia sobie ze stresem,
  • małej odporności na trudności życiowe,
  • przykrych doświadczeń z okresu wczesnego dzieciństwa,
  • konfliktów wewnętrznych między nieświadomymi impulsami a świadomością,
  • dysonansu na linii obowiązki a potrzeby,
  • sprzeczności między normami społecznymi a pragnieniami,
  • rozdźwięku między aspiracjami a możliwościami realizacji celów.

Nerwica nie wynika ze słabej jakości nerwów, patologii mózgu czy wad anatomicznych w układzie nerwowym. Zaburzenia nerwicowe dotyczą raczej frustracji, konfliktu między tym, co „mogę”, „muszę” a tym, czego „chcę”, np. nerwica może pojawić się u nastolatka z jednoczesną potrzebą autonomii i lękiem przed dorosłością albo u kobiety, która trwa w patologicznym związku ze względu na dzieci, ale czuje, że chciałaby stworzyć zdrowszy i szczęśliwszy związek z kimś innym. Osoby z dużym prawdopodobieństwem zachorowania na zaburzenia lękowe wykazują określoną konfigurację cech osobowości. Są to zazwyczaj ludzie o podwyższonym poziomie niepokoju, zawyżonych aspiracjach, ambitni, egocentryczni, z niskim progiem frustracji, niską samooceną, brakiem akceptacji siebie i swoich porażek, niechętni do wglądu w siebie, unikający bliskości uczuciowej, bierni, zależni od innych, bojący się oceny i przejawiający trudności w relacjach interpersonalnych. 

Szczególnego rodzaju związek na linii nerwica a ból głowy powstaje w przypadku nerwicy histerycznej. Histeria stanowi swego rodzaju mechanizm obronny, który pozwala uciec od sytuacji stresującej bądź wewnętrznego konfliktu. Osoba nie potrafi poradzić sobie z narastającym napięciem psychicznym i generują się gwałtowne reakcje emocjonalne, którym towarzyszą takie objawy, jak: uczucie guzków w gardle, bóle głowy, kaszel, nudności, trudności w oddychaniu, zaburzenia funkcji czuciowych i motorycznych, uczucie dławienia, a nawet paraliż i utrata wzroku. Z nerwicą histeryczną, podobnie jak z innymi rodzajami nerwic – agorafobią, fobiami społecznymi, nerwicą natręctw, zaburzeniami dysocjacyjnymi czy hipochondrycznymi – można się uporać. W wielu wypadkach konieczna jest długotrwała psychoterapia, która pozwala odnaleźć nieświadome źródła kłopotów zdrowotnych, które lokują się w psychice.

Bibliografia

  • Fonberg E., Nerwice a emocje. Fizjologiczne mechanizmy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1979, ISBN 83-04-00090-3.
  • Horney K., Nerwica a rozwój człowieka. Trudna droga do samorealizacji, „Rebis”, Poznań 1997, ISBN 83-7120-449-3.
  • Olszewski J.K., O zaradności obezwładnionych lękiem. Osoby z nerwicowymi zaburzeniami lękowymi a stres, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2010, ISBN 978-83-227-3122-2.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze

Pytania do specjalistów

Czy to jest nerwica?

Mam 25 lat jestem kobietą i od 3-4 lat mam problem z nadpotliwością. Jest to bardzo nie miły zapach. Nic nie robię,ż adnego wysiłku, a pot mnie oblewa od pasa w górę. Byłam u lekarza, zrobiłam badania, jestem zdrowa, wszystko jest dobrze. PAMIĘĆ- katastrofa...

Czy to jeszcze nerwica?

Witam. 6 lat temu moje sielankowe i beztroskie życie przerwał agonalny wręcz atak, polegający na skurczu i rozkurczu mięśni gdzieś przy sercu, wraz z hiperwentylacją. Wylądowałem w szpitalu. Zaczął się długi proces diagnozy - usg serca, rtg klatki, eeg,...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~morty80 Forum Nerwica 1 odpowiedź Natrętne myśli bóle psychogenne ~morty80:

Witam mam 18 lat od roku choruję na nerwice. Obecnie wciąż towarzyszą mi bóle w okolicach żołądka, wątroby. Jest to bardzo nieprzyjemne uczucie przez które dostaję lęków oraz objawy somatyczne takie jak drżenie mięśni brzucha lub silny ucisk przez który...

Artykuły Objawy nerwicy

Objawy nerwicy Zaburzenia nerwicowe

Zaburzenia nerwicowe są szerokim pojęciem, do którego zalicza się wiele zachowań, np. zaburzenia lękowe pod postacią fobii. Objawiają się lękiem i wszystkimi związanymi z nim symptomami, przed różnymi konkretnymi sytuacjami i tendencją do...

Objawy nerwicy Kołatanie serca w nerwicy

Zaburzenia lękowe objawiają się w specyficzny sposób. Człowiek, u którego się rozwinęły, zgłasza nie tylko problemy psychiczne – odczuwanie silnych, trudnych emocji, niepokój, rozdrażnienie, itp. Dochodzą do tego także...

Zaburzenia świadomości
Objawy nerwicy Zaburzenia świadomości

Świadomość to stan przytomności umysłu, zdolność do zdawania sobie sprawy ze zjawisk zewnętrznych (orientacja w świecie), jak i procesów wewnętrznych (samokontrola, introspekcja, samoorientacja). Zaburzenia świadomości można podzielić na ilościowe...

Objawy nerwicy Nerwica a agresja

Nerwica kojarzy się zwykle z odczuwaniem nieuzasadnionego lęku. Jednak potoczne rozumienie nerwowości odbiega od objawów, które znamionują zaburzenia lękowe. „Być nerwowym” oznacza być niestabilnym emocjonalnie, drażliwym,...

Objawy nerwicy Wyczerpanie nerwowe

Wyczerpanie nerwowe to coraz częstszy problem, zwłaszcza wśród ludzi młodych, którzy żyją w dużym stresie. W wyniku napięcia organizm wytwarza hormon nadnerczy, który pobudza układ nerwowy. Wówczas człowiek może mieć problemy z...

Ból głowy
Neurologia Ból głowy

Nie można określić jednej przyczyny, która byłaby odpowiedzialna za ból głowy. Ból głowy określany wtórnym może być spowodowany zaburzeniami neurologicznymi, urazami, chorobami twarzy, oczu, nadciśnieniem tętniczym, truciznami,...

Klasterowy ból głowy
Neurologia Klasterowy ból głowy

Klasterowy ból głowy (nazywany zespołem Hortona lub histaminowym bólem głowy) to stosunkowo rzadka dolegliwość, która w pewnych warunkach może przebiegać nietypowo i być początkiem poważnych schorzeń. Jest to pojawiający się nieoczekiwanie...

Objawy depresji Przewlekły ból głowy a depresja

Depresja i ból należą do najczęstszych przyczyn cierpienia psychicznego i fizycznego oraz wykazują między sobą wiele zależności. Autorem pierwszych opisów dolegliwości bólowych w przebiegu depresji był już Hipokrates. Ból a...

Ból głowy w ciąży
Dolegliwości w ciąży Ból głowy w ciąży

Ból głowy w ciąży, choć zazwyczaj nie jest groźną dolegliwością, to jednak potrafi skutecznie popsuć nastrój. Przyszłej mamie nie wolno zażywać leków przeciwbólowych, bo mogą źle wpływać na płód.

Ból głowy Sposoby na ból głowy

Ból głowy ma różne przyczyny. Długotrwały stres, zmęczenie, głód, zbliżająca się miesiączka wywołują ból, który sam w sobie jest już chorobą. Czasami ból głowy towarzyszy innym dolegliwościom, np. bólom zęba, przeziębieniom, urazom głowy...

pokaż 10 następnych