Nerwica serca

Czy kiedykolwiek zdarzyło się Państwu odczuwać silny niepokój połączony z uczuciem duszności, kołatania serca, bólami w klatce piersiowej czy zawrotami głowy? Jeśli tak, to zapewne łatwo możecie sobie Państwo wyobrazić stan, w którym każdy, nawet najmniejszy, stres wywołuje tego typu dolegliwości. Potocznie taki stan nazywany jest „nerwicą serca”.

Spis treści:
  1. 1. Nerwica a serce
  2. 2. Znerwicowane serce
  3. 3. Podłoże psychogenne nerwicy serca
  4. 4. Leczenie nerwicy serca

1. Nerwica a serce

Zastanówmy się chwilę nad trafnością tego pojęcia. Termin „nerwica” jest synonimem lęku, w połączeniu z drugim członem nazwy sugeruje więc, że serce osoby cierpiącej z powodu tego zaburzenia jest „znerwicowane”, zbyt podatne na stres. Co ma jednak sam mięsień sercowy z nim wspólnego?

W sytuacjach stresu nasz organizm wydziela wiele hormonów – adrenalinę, noradrenalinę, kortyzol – których zadaniem jest taka modulacja zasobów naszego organizmu, by jak najlepiej, jak najefektywniej mógł on obronić się przed zagrożeniem. Serce zaczyna mocniej bić, ciśnienie krwi wzrasta, krew płynie do mięśni, co umożliwia organizmowi jak najlepszą reakcję typu „walki” lub „ucieczki”, a tym samym uniknięcie lub zniwelowanie prawdopodobieństwa doznania urazu.

Kiedy jednak sytuacji takich było wiele w naszym życiu, a my nie znaleźliśmy odpowiedniego sposobu radzenia sobie w nich, doznajemy frustracji – uczucia, iż każde kolejne, nawet mniej stresujące, zadanie wydaje się przerastać nasze możliwości i wywołuje podobne objawy. Z biegiem czasu, jeśli taki stan rzeczy się utrzymuje, wystarczający do wywołania tego typu dolegliwości jest już niewielki bodziec, który uprzednio był dla nas obojętny, teraz jednak kojarzy się nam z sytuacją bólu i cierpienia.

Tolerancja na stres spada, lęk w tych chwilach rośnie, a nasz organizm reaguje nadwrażliwie w sytuacjach niegdyś emocjonalnie obojętnych.

2. Znerwicowane serce

Mięsień sercowy ma w gruncie rzeczy niewielkie możliwości autoregulacyjne. Posiada oczywiście tzw. rozrusznik, czyli grupę komórek nerwowych, które wysyłając cykliczne impulsy, utrzymują równy, miarowy jego rytm. Jest również zdolny do produkcji niewielkiej ilości hormonów. Większą rolę w regulacji tempa pracy serca odgrywa jednak ośrodkowy układ nerwowy. Dzięki docierających do niego informacji (np. z oczu, uszu, skóry, jamy brzusznej) jest w stanie regulować rytm serca na drodze produkcji hormonów bądź też bezpośredniego pobudzenia drogą nerwów docierających do mięśnia sercowego.

Zauważono, że w zależności od reakcji człowieka na sytuację stresową, jego organizm może reagować w różny sposób. Wzrost tętna i ciśnienia krwi, uczucie duszności, uczucie „guli w gardle”, pocenie i zaczerwienienie skóry, nudności, drżenie rąk i głosu są tzw. wegetatywnymi objawami lęku (czyli takimi, które swój wyraz znajdują w reakcjach różnych narządów wewnętrznych). Często pojawiają się w reakcjach na stres. Jeśli są wybitnie nasilone, mogą prowadzić do odczuwania dyskomfortu, a wręcz cierpienia i być oznaką zaburzeń lękowych. Lęk w dużej mierze jest kierowany naszymi emocjami.

Podobnie w przypadku „nerwicy serca”, możemy mówić o problemach lękowych lub emocjonalnych, które znajdują swój wyraz w reakcji ciała.

Problem ten zauważyli jako pierwsi antyczni badacze – Plutarch i Cycero. Z biegiem czasu i rozwoju nauk medycznych pojawiły się na ten temat pierwsze prace naukowe. Da Costa opisywał reakcje stresowe u żołnierzy wojny secesyjnej w USA, Oppenheim – podobne doznania u ofiar wypadków komunikacyjnych w XIX wieku.

Podczas pierwszej wojny światowej dostrzeżono wagę problemu – wielu żołnierzy było niezdolnych do walki właśnie z powodu zaburzeń związanych ze stresem. Powstało pojęcie „szoku artyleryjskiego” (ang. shell shock) na określenie tego stanu, jednakże wówczas uważano, że ma on związek z uszkodzeniami organicznymi – mikrourazami mózgu. Zespół objawów, na które skarżyli się żołnierze długotrwale przebywający na froncie, określano mianem „serca żołnierskiego”. W późniejszym czasie zmodyfikowano tę nazwę na termin „nerwica serca”. Dziś wiemy, że zaburzenia takie wynikają z przyczyn emocjonalnych.

Klasyfikuje się je zazwyczaj jako zaburzenia lękowe, w tym: zaburzenia lękowe z napadami lęku, reakcje na ciężki stres (ang. Acute Stress Disorders, ASD), zaburzenia stresowe pourazowe (ang. Post-Traumatic Stress Disorders, PTSD), zaburzenia lękowe występujące pod postacią somatyczną (ang. Somatoform disorders) lub inne.

3. Podłoże psychogenne nerwicy serca

Oczywiście nie – lęk jest typową reakcją na ból i często pojawia się w sytuacjach ogólnego pobudzenia organizmu.

Stąd takie stany wymagają zawsze w pierwszej kolejności różnicowania z chorobami somatycznymi (m.in. choroby serca, nadnerczy, niedokrwistość, hipoglikemia, zaburzenia hormonalne). Objawy więc są niespecyficzne, często kojarzone z zawałem serca, który oczywiście również trzeba wykluczyć. Dopiero po przeprowadzeniu niezbędnych badań możemy stwierdzić lub wstępnie wykluczyć podłoże emocjonalne tych problemów zdrowotnych. W przypadku gdy doświadczają Państwo podobnych objawów, należy zwrócić się o poradę lekarską. 

4. Leczenie nerwicy serca

Każdy tego typu stan, czy to spowodowany chorobą somatyczną, czy zaburzeniami emocjonalnymi, można skutecznie opanować. W przypadku tych drugich wybór metod leczenia dotyczy podjęcia psychoterapii lub przyjmowania leków (leki przeciwlękowe, leki hamujące objawy wegetatywne lęku).

Nieleczone zaburzenia lękowe mają zazwyczaj tendencję do narastania, niekiedy w ich przebiegu pojawiają się stany depresyjne, zaburzenia snu, uzależnienia, myśli samobójcze. Problem pogłębia się. Warto więc zastanowić się, czy nie lepiej byłoby znaleźć rozwiązanie, już w momencie gdy zauważymy pojawienie się tego typu objawów.

Bibliografia

  • Bryńska A., Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007, ISBN 83-233-2254-2.
  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Rachman S., Zaburzenia lękowe – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, GWP, Gdańsk 2005, ISBN 83-89574-54-3.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Czy to nerwica serca?

Dzień dobry. Od paru lat żyję w stresie, w nerwach. Teraz jestem w trakcie rozwodu (bardzo burzliwego), bo chcę męża również pozbawić praw rodzicielskich. Bardzo to przeżywam, ale uciekłam od męża, który znęcał się nade mną psychicznie, ubezwłasnowolnił....

Czy to jeszcze nerwica?

Witam. 6 lat temu moje sielankowe i beztroskie życie przerwał agonalny wręcz atak, polegający na skurczu i rozkurczu mięśni gdzieś przy sercu, wraz z hiperwentylacją. Wylądowałem w szpitalu. Zaczął się długi proces diagnozy - usg serca, rtg klatki, eeg,...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 0 odpowiedzi Nerwica serca a nerwobóle ~:

Witam mam nerwicę serca. Gdy wyjdę na zimne powietrze czuję lekki dyskomfort w okolicy pleców co wynika, że jakiś nerwoból ze strony serca daje się we znaki. Chciałabym móc normalnie funkcjonować, chociaż czasami mam kłucia jakby ktoś mi igłę wbijał .

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Nerwica serca i częstoskurcze ~:

Witam, Mam pewien nietypowy problem. Wydaje się to dziwne, ale podczas np. rozmowy ze znajomymi, kiedy sporo się śmieje i dużo mówię, po jakimś czasie robi mi się bardzo słabo, zaczynam "czuć serce" i nogi robią mi się z waty .

pokaż 5 następnych

Artykuły Rodzaje nerwicy

Rodzaje nerwicy Nerwica depresyjna

Zaburzenia nerwicowe to dość powszechne zjawisko, ponieważ coraz więcej osób ma problemy natury psychicznej. Różne rodzaje nerwic zbierają żniwo, zwłaszcza wśród młodych osób. Przykładem zaburzenia nerwicowego jest nerwica...

Rodzaje nerwicy Nerwica żołądka i jelit

Nerwica żołądka i jelit objawia się zaburzeniami ze strony układu pokarmowego w stanach szczególnego napięcia emocjonalnego. Uczucie przelewania w brzuchu, nudności, wymioty, bóle brzucha lub biegunki, które pojawiają się w sytuacji...

Rodzaje nerwicy Zaburzenia psychosomatyczne

Psychosomatyka. Co dokładnie oznacza? Połączenie psyche i soma ma określać całościowe, a więc holistyczne traktowanie organizmu człowieka. Termin ten został użyty po raz pierwszy w 1818 roku przez J.Ch. Heinrotha. Zaburzenia psychosomatyczne dotyczą...

Rodzaje nerwicy Rodzaje zaburzeń lękowych

Zaburzenia lękowe są bardzo powszechną formą dolegliwości psychicznych. Powstają jako reakcja organizmu na zagrożenie. Reakcja taka nie musi być uświadomiona, jednak jej skutki są często boleśnie odczuwane. Pojawiające się zagrożenie – realne czy...

Rodzaje nerwicy Nerwica żołądka

Nerwica żołądka to zaburzenie żołądka, którego przyczyna nie leży w wystąpieniu związków organicznych odpowiedzialnych za problemy gastryczne. Winne są natomiast różne czynniki psychiczne, na przykład wielkie podekscytowanie, poważne...

Rodzaje nerwicy Zaburzenia lękowo-depresyjne

Jednoznaczna diagnoza zaburzeń psychicznych czasem bywa trudna. Dzieje się tak w przypadku mieszanych zaburzeń lękowo-depresyjnych. Problemy, z jakimi zgłasza się do specjalisty osoba cierpiąca na te zaburzenia, mogą przypominać zarówno depresję,...

Neurologia Nerwica

Nerwica to szeroka grupa chorób, która obejmuje fobie, zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia somatoformiczne, zespół stresu pourazowego, neurastenię i wiele innych. Jak objawia się nerwica i jak ją rozpoznać od innych zaburzeń psychicznych?

Nerwica i lęki
Zdrowie psychiczne Nerwica i lęki

Nerwica i lęki bardzo ściśle wiążą się z koncepcją psychodynamiczną, ale są pojęciami zbyt pojemnymi znaczeniowo, dlatego nowe klasyfikacje diagnostyczne ICD-10 i DSM-IV zastępują pojęcie nerwicy zaburzeniami lękowymi. Zmiany klasyfikacyjne doprowadziły...

Nerwica Nerwica a impotencja

Między nerwicą a impotencją jest bardzo ścisły związek. Zaburzenia erekcji mogą być wynikiem nerwicy lub pojawić się na jej początku. Zaburzenie to jest o tyle trudne, że działa tu mechanizm zamkniętego koła: nerwica wywołuje impotencję, impotencja sprzyja...

Leczenie nerwicy Relaksacja a nerwica

Zaburzenia lękowe, dawniej określane jako nerwica, to problem sięgający gigantycznych rozmiarów. Lęk uogólniony, napady paniki czy też różnego rodzaju fobie stały się epidemią współczesnych czasów. Co zrobić, kiedy stres...

pokaż 10 następnych