Niedobory witamin
Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
Niedobór witamin, inaczej hipowitaminoza, może być spowodowana mało urozmaiconą dietą, niezdrowym stylem życia i upośledzeniem wchłaniania składników odżywczych z przewodu pokarmowego, a także oddziaływaniem na nie niektórych leków. Niedobory witamin najczęściej pojawiają się w sezonie jesienno-zimowym, co jest związane ze stosowaniem mało urozmaiconej diety, ubogiej w warzywa i owoce. Jak zwalczyć brak witamin i nie dać się jesiennemu przesileniu?
Rola witamin w okresie jesiennego przesilenia
Na początku jesieni trzeba zrobić badania krwi, które określą obecność witamin i minerałów w organizmie. Dzięki temu będziemy wiedzieli, jakich witamin nam brakuje i jakie składniki mineralne musimy uzupełnić, aby zwalczać objawy przemęczenia oraz zapewnić prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ogromny wpływ na nasze zdrowie i dobre samopoczucie ma dieta. Niestety, w jesienno-zimowym czasie spożywamy mało warzyw i owoców. Większość z nas zjada je tylko w postaci przetworów konserwowych i kwaszonych. Konieczne jest uzupełnienie diety świeżymi owocami i warzywami, które są najlepszym źródłem witamin. Pamiętajmy o spacerach. Pogoda nie zawsze sprzyja, ale kiedy tylko temperatura wzrośnie o kilka stopni, powinniśmy wybrać się na przechadzkę. Ruch na świeżym powietrzu dotleni nasz organizm i sprawi, że poczujemy się szczęśliwi oraz pełni energii. Najbardziej jesteśmy narażeni na niedobory witamin A, B6, C, E, kwasu foliowego.
- Witamina A jest jedną z najważniejszych witamin dla funkcjonowania naszego organizmu. Odpowiada za prawidłową czynność tkanki nabłonkowej, zapobiega zakażeniom układu pokarmowego i oddechowego. Ponadto wzmacnia układ immunologiczny. Znajduje się w takich produktach, jak: wątróbka wieprzowa i drobiowa, masło, śmietana, sery żółte i mleko. Duże ilości witaminy A oraz jej prowitaminy – beta-karotenu – są obecne w owocach i warzywach o barwie pomarańczowej, czerwonej oraz zielonej. Niedobór tej witaminy prowadzi do upośledzenia wzroku, jest przyczyną zmian skórnych oraz częstych stanów zapalnych układu oddechowego.
- Witamina B6 bierze udział w tworzeniu hormonów odpowiadających za funkcjonowanie układu nerwowego, m.in. adrenaliny. Jej niedobór przyczynia się do nadbudliwości nerwowej, może wystąpić również drętwienie rąk i nóg, wypadanie włosów. Witamina B6 znajduje się w: drożdżach, otrębach pszennych, roślinach strączkowych (fasola, groch, soja), orzechach i mięsie wieprzowym.
- Witamina C zwiększa odporność naszego organizmu. Chroni nas przed działaniem wolnych rodników i innych toksyn. Naturalna witamina C znajduje się w: owocach dzikiej róży, cytrusach, natce pietruszki, papryce, pomidorach i warzywach kapustnych.
- Witamina E także wzmacnia naszą odporność, wpływa na stan skóry oraz funkcjonowanie całego organizmu. Znajduje się w oleju słonecznikowym, oliwie z oliwek, kiełkach pszenicy, orzechach i nasionach słonecznika.
Posiłki bogate w te witaminy zapewnią nam lepsze samopoczucie i ochronią przed wirusami.
Zapobieganie niedoborowi witamin
Wiek, płeć, stan fizjologiczny organizmu oraz warunki społeczno-bytowe, takie jak chociażby miejsce zamieszkania, to czynniki mające wpływ na jakość żywienia Polaków. Niedobór witamin powoduje liczne schorzenia. Takim sytuacjom można jednak zapobiegać poprzez odpowiednią profilaktykę. Powinna ona koncentrować się przede wszystkim na:
- zwiększeniu spożycia mleka, w tym jogurtów i kefirów oraz serów o niskiej zawartości tłuszczu;
- zwiększeniu spożycia warzyw i owoców oraz soków, głównie warzywnych;
- zwiększeniu spożycia ryb, głównie morskiego pochodzenia;
- zwiększeniu spożycia produktów, głównie zwierzęcego pochodzenia stanowiących bogate źródło żelaza;
- stosowaniu suplementacji, czyli uzupełnianiu codziennej diety preparatami witaminowymi, głównie zawierającymi witaminy rozpuszczalne w wodzie, oraz preparatami mineralnymi, zawierającymi: wapń, magnez, cynk, żelazo, selen oraz mangan.
Uzupełnianie diety preparatami zawierającymi kwas foliowy oraz jod powinno szczególnie dotyczyć kobiet ciężarnych oraz w wieku rozrodczym, ponieważ ich niedobór powoduje wady cewy nerwowej oraz upośledzenie umysłowe.
Zasady prawidłowego odżywiania powinny być upowszechniane poprzez działania edukacyjne przeznaczone zarówno dla dzieci, jak i osób dorosłych.
Artykuły Witaminy
Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nazwa witamina pochodzi od łacińskiego słowa „vita”, co oznacza życie, a wprowadził ją ...
Witamina B2 pełni różne funkcje w organizmie: chroni przed zaćmą, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego. Niedobór ryboflawiny powoduje zajady oraz stany zapalne skóry.
Witamina D jest niezbędna do prawidłowej budowy układu kostnego. Jej niedobór jest przyczyną osteoporozy oraz krzywicy u dzieci, ponieważ wapń nie jest wbudowywany w kości.
Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.
Witamina B6 odpowiada za reakcje biochemiczne. Jej niedobór zaburza pracę układu nerwowego oraz wzrost i rozwój. Częstą przyczyną niedoboru witaminy B6 jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych.
Witamina D jest niezbędna do właściwego formowania kości. Jednakże przedawkowanie witaminy D jest groźne dla zdrowia, gdyż zaburza pracę serca oraz ośrodkowego układu nerwowego.
Witamina B12 występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 najczęściej występuje u wegetarian oraz kobiet stosujących leki antykoncepcyjne.
Witamina C to inaczej kwas askorbinowy. Witamina ta jest niezbędna, by organizm człowieka mógł normalnie funkcjonować. Przedawkowanie witaminy C jest jednak niekorzystne.
Witamina C jest niezbędna, by organizm człowieka funkcjonował prawidłowo. Jakie są następstwa niedoboru witaminy C w diecie?
Witamina K uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi. Jej niedobór powoduje krwotoki z nosa oraz przedłużające się i obfite miesiączki. Dobrym źródłem witaminy K w diecie są zielone liściaste warzywa.
Witamina B1 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie białka oraz metabolizmie komórek całego organizmu. Niedobór tiaminy powoduje drażliwość oraz apatię.
Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.
Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie kolagenu, chroni przed rozwojem nowotworów oraz zwalnia tempo starzenia się organizmu.
Witamina A zwana witaminą młodości i płodności jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Spożywając codziennie marchewkę, mamy pewność, że zmarszczki nie pojawią się szybko na twarzy.
Niedobór witaminy B12 nie tylko powoduje anemię lub wady cewy nerwowej. Wykazano bowiem, że brak witaminy w diecie przyczynia się do zmniejszenia objętości mózgu i spadku pamięci i koncentracji uwagi.
Bierzesz witaminy i suplementy diety? Uważaj! Być może czujesz się dzięki temu bezpiecznie – i bardziej ryzykujesz swoim zdrowiem, niż gdybyś ich nie przyjmował!
Według ostatnich badań witamina E może zapobiec rozwojowi demencji starczej, w tym chorobie Alzheimera. Racjonalna suplementacja tej witaminy przeciwdziała bowiem pogorszeniu się funkcji poznawczych.
Witamina C nie chroni palaczy przed rakiem płuc - jednak kiedy ją przyjmują, czują się bezpieczniejsi. A co za tym idzie, palą jeszcze więcej.
Witamina E występuje naturalnie w ośmiu różnych formach. Ostatnie badania wykazały, że szczególny rodzaj tej witaminy - tokotrienol - wykazuje właściwości ochronne obniżające ryzyko zniszczenia ...
Witaminy są niezbędne do rozwoju i wzrostu tkanek oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Dzieli się je na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. ...
Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem ...
Witaminy wzmacniają organizm, pomagają zachować zdrowie, dodają sił i chronią przed stresem. Jak wiadomo, naturalnym źródłem witamin są warzywa i owoce. W aptekach, sklepach zielarskich, a nawet ...
Witaminy z grupy B pełnią ważne role w organizmie, który sam ich nie wytwarza, dlatego należy pamiętać o ich systematycznym dostarczaniu. Odpowiadają za prawidłowy wzrost dzieci, równowagę ...
Witaminy są niezbędne do życia, jednak nasz organizm produkuje je w niewystarczających ilościach. Człowiek musi zatem dostarczać sobie witamin w pożywieniu. Dlatego tak istotne jest, aby dbać o ...
Organizm człowieka potrzebuje nieustannie witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Najlepszym źródłem tych związków są owoce , warzywa , mięso i ryby . Witaminy w postaci ...
Awitaminoza to schorzenie polegające na braku witamin w organizmie. Może powodować bardzo różne dolegliwości, w zależności od tego, których mikroelementów nie ma. Wypadanie włosów, ciągłe ...
Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych, które są wywoływane przez nadmiar witamin w organizmie. Chodzi tu przede wszystkim o mikroelementy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K. ...
Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w ...
Przez wiele lat uważano, że białka i woda wystarczą do zapewnienia organizmowi procesów życiowych. Witaminy i ich rolę w przemianie materii odkryto znacznie później. Termin witaminy wprowadził ...
Witamina D, podobnie jak pozostałe witaminy, pełni bardzo ważną rolę. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu, a także zapobiega nadmiernemu wydalaniu tych pierwiastków z moczem. Witamina ta ma wpływ ...
Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Żywienie
dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka
