Niedociśnienie tętnicze

Niedociśnienie tętnicze zwane jest inaczej hipotonią. Niskie ciśnienie krwi sytuuje się poniżej 100/60 mmHg. Dotyka każdej grupy wiekowej, choć najczęściej niskie ciśnienie występuje u dzieci (zwłaszcza w okresie dojrzewania), które są szczupłe i mają małą masę ciała. Na hipotonię narażone są zwłaszcza dziewczynki. Przeważnie niedociśnienie tętnicze nie utrudnia normalnego funkcjonowania. Jednak zdarza się, że dzieci nie najlepiej znoszą niskie ciśnienie.

Objawy niskiego ciśnienia tętniczego

Niedociśnienie tętnicze wywołuje nieprzyjemne objawy. Do najczęstszych należą: częste zmęczenie, kołatanie serca, problemy z koncentracją, kłopoty ze skupieniem, szum w uszach, zimne dłonie i stopy, nadmierna senność oraz brak energii. Czasami niskie ciśnienie wywołuje też objawy związane z oddychaniem. Osoba chora odczuwa duszność, zwiększa się jej potliwość ciała i wrażliwość na ból. Niedociśnienie tętnicze często prowadzi do omdleń. W takich sytuacjach chorym pomaga spożycie kawy, ruch fizyczny (np. gimnastyka) oraz chłodny prysznic. Osoby starsze mogą odczuwać objawy osłabienia po spożyciu posiłku. Zaleca się im wówczas położenie się na łóżku.

Hipotonia najczęściej ujawnia się w porze jesiennej, kiedy pogoda jest zmienna i niepewna. Dzieci z niedociśnieniem tętniczym są wrażliwe na zmienność pogody. Dlatego w okresie jesiennym ich zachowanie może ulec zmianie. Z wesołych i aktywnych dzieci zmieniają się w apatyczne i mało energiczne. Brakuje im chęci do życia, zabawy, są ospałe, częściej marudzą. Jeśli objawy hipotonii pojawiły się w okresie dzieciństwa bądź dojrzewania, istnieją spore szanse, że wraz z wiekiem ulegną osłabieniu.

Przyczyny niedociśnienia

Niedociśnienie tętnicze często jest objawem innych zaburzeń w pracy organizmu. Może na przykład sygnalizować wstrząs kardiologiczny bądź oparzeniowy, a nawet wstrząs anafilaktyczny, pojawiający się tuż po ukąszeniu przez owada. Ponadto hipotonia występuje u osób z chorobami nadnerczy, współtowarzyszy krwotokom czy zaburzeniom rytmu serca.
Lekarz diagnozujący pacjenta, u którego pojawiło się niedociśnienie, musi najpierw ustalić, czy stan ten jest jednorazowy, czy też utrzymuje się przewlekle. Jeżeli pacjent zazwyczaj ma prawidłowe ciśnienie tętnicze, a spadek nastąpił nagle – wówczas mówimy o hipotonii ortostatycznej, natomiast jeśli niedociśnienie tętnicze występuje u pacjenta ciągle – wtedy mówimy o niedociśnieniu samoistnym (zwanym też konstytucjonalnym). Hipotonia ortostatyczna zazwyczaj występuje u młodzieży w okresie dojrzewania oraz u osób w wieku średnim. Osoby dotknięte tym typem niedociśnienia odczuwają gorsze samopoczucie, aczkolwiek niektórzy chorzy nie czują większego dyskomfortu z powodu hipotonii.
Niedociśnienie ze względu na jego przyczynę możemy podzielić na:

• hipotonię pierwotną – może powstawać samoistnie, bez odnalezienia żadnej przyczyny, tzw. idiopatyczne niedociśnienie. Może mieć pewne podłoże genetyczne.
• hipotonię wtórną – jest wynikiem innych chorób, np. schorzeń układu krążenia, niedoczynności kory nadnerczy (np. choroba Addisona), niedoczynności przedniego płata przysadki czy niedoczynności tarczycy, neuropatii w przebiegu choroby Parkinsona, infekcji, utraty dużej ilości krwi czy odwodnienia. Niedociśnienie wtórne może być spowodowane także przedawkowaniem leków hipotensyjnych czy lewodopy lub leków wpływających na układ adrenergiczny stosowanych w leczeniu choroby Parkinsona.
• hipotonię ortostatyczną – może być skutkiem niepożądanym zażywania wielu leków, szczególnie stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Leczenie
 niedociśnienia tętniczego

Dzieci, które źle znoszą niskie ciśnienie, powinny być zbadane przez lekarza. Specjalista zaleci badania fizykalne, a następnie postawi rozpoznanie choroby. Niedociśnienie tętnicze może być leczone farmakologicznie, choć nie jest to częsta praktyka – stosuje się to jako rozwiązanie ostateczne. Niskie ciśnienie można zwalczyć niefarmakologicznymi sposobami. 

Na niskie ciśnienie krwi pomocne będzie zastosowanie się do kilku rad: 


• Lepiej jeść częściej, a mniej niż raz, a dobrze. Zamiast zjadać jeden większy posiłek, lepiej jeść kilka mniej obfitych posiłków. 

• Należy brać naprzemienne natryski gorącą i zimną wodą.
• Przebywanie przez dłuższy czas w jednej pozycji źle wpływa na przepływ krwi, dlatego dziecko cierpiące na hipotonię powinno co jakiś czas się ruszać.
• Osoba z niedociśnieniem tętniczym musi dbać o swoją aktywność fizyczną. Zalecane są: pływanie, piłka nożna, jazda na rowerze.

W leczeniu farmakologicznym stosowane są: niketamid, strychnina w niewielkich dawkach. Stosowane są głównie glikokortykosteroidy zatrzymujące sód w organizmie. Lekami drugiego rzutu są związki powodujące skurcz naczyń krwionośnych, np. efedryna.