Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Niedokrwistość z niedoboru żelaza, kwasu foliowego oraz witaminy B12 to dolegliwość, która może zostać wyleczona przez zmiany w diecie. Anemii nie należy ignorować, ponieważ zaburzenie funkcjonowania krwi jest zawsze sygnałem alarmowym dla organizmu. Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 czy kwasu foliowego powoduje zaburzenie syntezy DNA i upośledza dojrzewanie jąder komórkowych. Anemia z niedoboru kwasu foliowego niebezpieczna jest szczególnie u kobiet w ciąży.

Niedobór żelaza

Wyróżnia się następujące objawy tego niedoboru:

  • blada skóra,
  • zaparcia,
  • wypadanie włosów,
  • znużenie,
  • pękanie kącików ust,
  • trudności z oddychaniem,
  • trudności z koncentracją,
  • łamliwe paznokcie,
  • słabszy popęd płciowy,
  • mrowienie w stopach i dłoniach,
  • apatia.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza inaczej zwana jest niedokrwistością mikrocytarną. Do przyczyn tej niedokrwistości zaliczamy zespół złego wchłaniania, przewlekłe krwawienia wynikające z różnych przyczyn, u kobiet bardzo obfite miesiączkowanie. Osoby, które mają niedobory żelaza, powinny przyjmować preparaty żelaza w czasie jedzenia i wzbogacić swoją dietę o czerwone mięso, warzywa liściaste, produkty pełnoziarniste, warzywa strączkowe oraz suszone śliwki i figi.

Jeśli lekarz nie stwierdzi, że u danej osoby wystąpiła niedokrwistość z niedoboru żelaza, nie należy przyjmować preparatów żelaza, ponieważ mogą być one niebezpieczne dla zdrowia. Warto pamiętać o tym, aby nie przyjmować żelaza z mlekiem, ponieważ wapń zatrzymuje jego wchłanianie. Podobne działanie mają kawa i herbata. Osoby z niedokrwistością z niedoboru żelaza powinny spożywać preparaty z jeżówki i pokrzywy, które pomagają przyswoić żelazo ze spożywanych produktów i dań.

 

Niedobór witaminy B12

Witamina B12 jest konieczna do funkcjonowania organizmu, jednak niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 może nie objawiać się latami. Braki witaminy B12 prowadzą do trudności z koncentracją, apatii, upośledzenia ruchów, urojeń, bolesnych owrzodzeń w kącikach ust, przedwczesnego siwienia, zażółcenia białkówek, wzdęć oraz biegunek, wstrętu do potraw smażonych i mięsa, zaburzeń psychicznych oraz zmian w mózgu i układzie nerwowym. Niedokrwistość spowodowana niedoborem witaminy B12 przyczynia się do zaburzeń syntezy DNA, a w wyniku tego do upośledzenia procesu dojrzewania jąder komórkowych. Na niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 bardziej narażeni są palacze. Ryzyko wystąpienia tej dolegliwości jest większe u mieszkańców Europy Północnej, zwłaszcza u kobiet.

Przyczyny niedokrwistości z niedoboru witaminy B12:

  • nieprawidłowa dieta uboga w witaminę B12,
  • alkoholizm,
  • schorzenia związane z niedoborem lub zaburzeniem funkcji czynnika Castle'a, odpowiedzialnego za wchłanianie kobalaminy,
  • zaburzenia wchłaniania kompleksu kobalamina – czynnik Castle'a w jelicie krętym;
  • zakażenie bruzdogłowcem szerokim,
  • niedobór transkobalaminy II i inne.

Aby uniknąć niedoboru witaminy B12, należy zadbać o to, by w diecie znalazło się białko pochodzenia zwierzęcego.

Najlepszym źródłem witamin z grupy B są kiełki, żółte i zielone warzywa, drożdże piwne, orzechy, migdały, razowa mąka, groch, kapusta, soczewica, ciemny ryż, wątróbka cielęca, fasola, melasa i sezam. Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12, żelaza i kwasu foliowego negatywnie wpływa na funkcjonowanie organizmu, dlatego warto jej zapobiec poprzez stosowanie urozmaiconej diety bogatej w te składniki odżywcze.

Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego

Niedobór kwasu foliowego, czyli witaminy B4, prowadzi do nudności, biegunki i zapalenia języka. Kwas foliowy jest niezwykle istotny dla ciężarnych, niemowląt oraz dojrzewających dziewcząt. Warto pamiętać, że na poziom kwasu foliowego w organizmie mają wpływ leki antykoncepcyjne i spożywanie dużych dawek witaminy C. Tego rodzaju niedokrwistość powoduje zaburzenie syntezy DNA i upośledzenie dojrzewania jąder komórkowych. Kwas foliowy niezbędny jest do prawidłowej pracy erytrocytów. Jego brak szczególnie niebezpieczny jest u kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować uszkodzenia układu nerwowego płodu.

Przyczyny niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego:

  • zespół złego wchłaniania,
  • niedobory w diecie,
  • przewlekły alkoholizm,
  • okres zwiększonego zapotrzebowania – ciąża, kamienie piersią, choroba nowotworowa,
  • przyjmowanie niektórych leków, np. metotreksatu, leków przeciwpadaczkowych (np. fenytoina) i leków przeciwgruźliczych.

Niedokrwistości spowodowanej niedoborem kwasu foliowego można zapobiegać poprzez wzbogacenie diety o dużą ilość warzyw i owoców oraz niespożywanie alkoholu. Kobieta planująca ciążę powinna przyjmować profilaktycznie suplementy diety z witaminą B4 na ok. 2 miesiące przed.

Przypisy
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Matysiak M., Ochocka M. Niedokrwistości wieku dziecięcego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2400-5
Sułek K. Leczenie niedokrwistości, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2002, ISBN 83-88778-35-8

Artykuły Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Niedokrwistość (potocznie nazywana anemią) jest patologicznym stanem, o którym mówimy, kiedy dochodzi do zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek), poziomu hemoglobiny (barwnika ...

Wegetarianizm a anemia – czy bycie wegetarianinem musi się wiązać z niedokrwistością, spowodowaną niedoborem żelaza lub witaminy B12 ? Wegetarianizm kojarzy się głównie ze zdrowym stylem życia, ...

Niedokrwistość megaloblastyczna, inaczej zwana anemią megaloblastyczną, jest rzadką chorobą, w której organizm nie absorbuje wystarczającej ilości witaminy B12 z przewodu pokarmowego. Pojawia się ...

W walce z anemią niezwykle istotną rolę odgrywa właściwa dieta. Anemia objawia się niedoborem żelaza we krwi, co prowadzi do zaniżonego poziomu hemoglobiny i zbyt małej ilości czerwonych krwinek. ...

Brokuły są źródłem żelaza, a więc są niezbędne w leczeniu anemii.

Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem ...

Kwas foliowy powinny spożywać zarówno kobiety w ciąży, jak i te, które dopiero myślą o macierzyństwie.

MCV (ang. Mean Corpuscular Volume) to średnia objętość krwinki czerwonej. Wynik badania MCV zależny jest od płci. Makrocytoza, tzn. podwyższone MCV, może być spowodowane, m.in. takimi ...

Witaminy są to związki bardzo ważne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Inne jest ich zapotrzebowanie w zależności od płci. Szczególnie ważne jest ich dostarczanie w trakcie ciąży.

Witaminy dla kobiety

Niedokrwistość, zwana anemią , to występowanie zbyt niskiego poziomu hemoglobiny i małej liczby czerwonych krwinek, czyli erytrocytów, we krwi. Najczęstszą przyczyną tej choroby jest niedobór ...

Właściwa dieta jest jednym z podstawowych elementów odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg ciąży. Powinna zapewnić we właściwych proporcjach potrzebne składniki odżywcze. Witaminy działają jako ...

Jednym z podstawowych elementów odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg ciąży jest właściwa dieta. Powinna zapewnić we właściwych proporcjach potrzebne składniki odżywcze.

MCH (ang. mean corpuscular hemoglobin/mean cell hemoglobin) jest to średnia masa hemoglobiny w erytrocycie . Wskaźnik MCH określa się wykonując morfologię krwi obwodowej, czyli podczas ...

Szybkie tempo życia, nadmiar codziennych obowiązków przyczyniają się do osłabienia wydolności umysłowej organizmu. Pojawiają się kłopoty z koncentracją, pogarsza się pamięć i odporność na stres . ...

Dieta dla mózgu

Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nazwa witamina pochodzi od łacińskiego słowa „vita”, co oznacza życie, a wprowadził ją ...

Organizm zaopatrywany jest w witaminy wraz z pożywieniem, ponieważ sam wytwarza zbyt małe ich ilości.

Badania krwi są bardzo popularnym narzędziem diagnostycznym. Zarówno morfologia krwi, jak i pomiar cholesterolu czy glukozy może dać wiele informacji o tym, co dzieje się wewnątrz organizmu, a ...

Badania krwi mogą wykryć wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu.

Zdrowe odżywianie polega na dostarczaniu organizmowi niezbędnych składników odżywczych, takich jak wapń, błonnik, kwas foliowy, żelazo, magnez, potas oraz selen. Jakie produkty zawierają te składniki?

Dietetycy są zgodni, że najlepszym sposobem na zapewnienie sobie odpowiedniej ilości składników odżywczych jest spożywanie różnych produktów, zwłaszcza tych naturalnych w mocnych kolorach.

W czasie ciąży zdrowa dieta to podstawa. Spożywane przez przyszłą matkę pokarmy muszą być zdrowe i pełnowartościowe, by dostarczyć dziecku niezbędnych składników odżywczych. Od drugiego trymestru ...

Dieta w ciąży powinna być przede wszystkim zdrowa. Musi być urozmaicona i dostarczać potrzebnych witamin i mikroelementów.

Witaminoidy to substancje witaminopodobne. Nie są składnikami enzymów, ale wykazują aktywność biologiczną witamin. Ich cechą charakterystyczną jest fakt, że mogą być syntetyzowane przez organizm. ...

Witaminoidy to substancje witaminopodobne. Nie są składnikami enzymów, ale wykazują aktywność biologiczną witamin. Ich cechą charakterystyczną jest fakt, że mogą być syntetyzowane przez organizm. Do witaminoidów zalicza się karnityna, cholina, ubichinon (czyli koenzym Q10), bioflawonoidy, kwas paraaminobenzoesowy, inozytol, kwas panagamowy, kwas orotowy (witamina B13), a także kwas liponowy.

Morfologia krwi jest podstawowym badaniem krwi, wykonywanym w celach diagnostycznych lub monitoringowych. W czasie badania ocenie ilościowej i jakościowej podlegają elementy morfologiczne krwi: ...

Weganizm to rodzaj diety zakładający całkowite wyeliminowanie mięsa i produktów zwierzęcych. Termin ten po raz pierwszy został użyty przez Donalda Watsona, który w 1944 roku założył Brytyjskie ...

Pyszna wegańska sałatka.

Trombocytopenia, zwana inaczej małopłytkowością, oznacza liczbę płytek krwi poniżej 150 tys./mm3. To najczęściej występująca nabyta skaza krwotoczna . W prawidłowych warunkach w organizmie ...

Obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego) to reakcja alergiczna, podobna do pokrzywki , ale głębiej umiejscowiona. Obrzęk tkanki podskórnej jest w nim bolesny, rozlany, bez wyraźnych granic. ...

Obrzęk naczynioworuchowy dotyczy najczęściej twarzy.

Pytania do eksperta

Wyniki badania krwi a niedokrwistość

Witam! Mam następujące wyniki: WBC 6,26, LYMPH 35,7%, MONO% 7,4%, NEUT% 54,6%, eo% 1,2%, BASO 1,2%, RBC 3,25, HGB 107, HCT 33,5, MCV 103, MCH 32,9, MCHC 31,9 RDW-CV 16,2, PLT 389, PDW 18,5, MPV 5,6, PCT 0,2%, RETICULOCYTY 83,10, RET% 2,56. Poza tym bilirubina 9,1. Czuję się dobrze, w badaniu fizykalnym zmian brak. Czy to niedokrwistość, a jeśli tak to jaka? Czy to może jakaś inna poważna ...
Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Guzek na lewej stopie

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zimny i bolesny palec wskazujący ręki

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »