Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Niedokrwistość z niedoboru żelaza, kwasu foliowego oraz witaminy B12 to dolegliwość, która może zostać wyleczona przez zmiany w diecie. Anemii nie należy ignorować, ponieważ zaburzenie funkcjonowania krwi jest zawsze sygnałem alarmowym dla organizmu. Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 czy kwasu foliowego powoduje zaburzenie syntezy DNA i upośledza dojrzewanie jąder komórkowych. Anemia z niedoboru kwasu foliowego niebezpieczna jest szczególnie u kobiet w ciąży.

1. Niedobór żelaza a anemia

Wyróżnia się następujące objawy tego niedoboru:

Niedokrwistość z niedoboru żelaza inaczej zwana jest niedokrwistością mikrocytarną. Do przyczyn tej niedokrwistości zaliczamy zespół złego wchłaniania, przewlekłe krwawienia wynikające z różnych przyczyn, u kobiet bardzo obfite miesiączkowanie. Osoby, które mają za mało żelaza, powinny przyjmować preparaty żelaza w czasie jedzenia i wzbogacić swoją dietę o czerwone mięso, warzywa liściaste, produkty pełnoziarniste, warzywa strączkowe oraz suszone śliwki i figi.

Jeśli lekarz nie stwierdzi, że u danej osoby wystąpiła niedokrwistość z niedoboru żelaza, nie należy przyjmować preparatów żelaza, ponieważ mogą być one niebezpieczne dla zdrowia. Warto pamiętać o tym, aby nie przyjmować żelaza z mlekiem, ponieważ wapń zatrzymuje jego wchłanianie. Podobne działanie mają kawa i herbata. Osoby z niedokrwistością z niedoboru żelaza powinny spożywać preparaty z jeżówki i pokrzywy, które pomagają przyswoić żelazo ze spożywanych produktów i dań.

2. Anemia z niedoboru witaminy B12

Witamina B12 jest konieczna do funkcjonowania organizmu, jednak niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 może nie objawiać się latami. Do prawidłowego przyswajania witaminy B12 przez organizm niezbędny jest specjalny nośnik (tzw. czynnik wewnętrzny Castle'a) wytwarzany przez śluzówkę żołądka. Gdy czynnik wewnętrzny nie jest dostępny w dostatecznych ilościach, np. na skutek częściowego wycięcia żołądka lub zaniku błony śluzowej żołądka, przyswajanie witaminy B12 przez organizm jest niewystarczające. Niedobór witaminy B12 powoduje rozwój niedokrwistości megaloblastycznej, która charakteryzuje się obecnością dużych krwinek we krwi obwodowej (MCV). Witamina B12 odgrywa ważną rolę w procesach metabolizmu szybko dzielących się komórek, np. komórek nerwowych, komórek krwi i komórek układu pokarmowego. Przy długotrwałym niedoborze witaminy B12 mogą rozwijać się zaburzenia neurologiczne w postaci niezbornego chodu, zaburzeń czucia wibracji i ułożenia kończyn. Braki witaminy B12 prowadzą do trudności z koncentracją, apatii, urojeń, bolesnych owrzodzeń w kącikach ust, przedwczesnego siwienia, zażółcenia białkówek, wzdęć oraz biegunek, wstrętu do potraw smażonych i mięsa, zaburzeń psychicznych oraz zmian w mózgu i układzie nerwowym. Niedokrwistość spowodowana niedoborem witaminy B12 przyczynia się do zaburzeń syntezy DNA, a w wyniku tego do upośledzenia procesu dojrzewania jąder komórkowych. Na niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 bardziej narażeni są palacze. Ryzyko wystąpienia tej dolegliwości jest większe u mieszkańców Europy Północnej, zwłaszcza u kobiet.

Przyczyny niedokrwistości z niedoboru witaminy B12:

  • nieprawidłowa dieta uboga w witaminę B12,
  • alkoholizm,
  • schorzenia związane z niedoborem lub zaburzeniem funkcji czynnika Castle'a, odpowiedzialnego za wchłanianie kobalaminy,
  • zaburzenia wchłaniania kompleksu kobalamina – czynnik Castle'a w jelicie krętym,
  • zakażenie bruzdogłowcem szerokim,
  • niedobór transkobalaminy II i inne.

Brak witaminy B12 w organizmie prowadzi do rozwoju zmian chorobowych w różnych narządach układów: pokarmowego, krwiotwórczego i nerwowego. Do typowych objawów anemii megaloblastycznej z niedoboru witaminy B12 należą: bladość skóry o odcieniu żółtocytrynowym z ogniskami odbarwień, zażółcenie twardówek, zmiany zapalne żołądka, błony śluzowej języka, przełyku i jelit, wygładzenie języka, zajady w kącikach ust, pieczenie języka, jadłowstręt. W zaawansowanym stadium anemii mogą występować takie dolegliwości, jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszność, szum w uszach.

Zaburzenia neurologiczne wynikające z niedoboru witaminy B12 polegają przede wszystkim na występowaniu drętwień kończyn, pieczenia i osłabienia mięśni nóg, zaburzeń pamięci i koncentracji, drażliwości i labilności emocjonalnej. Niekiedy pierwsze symptomy niedoboru witaminy B12 wynikają z demielinizacji nerwów rdzenia kręgowego i kory mózgowej. Należą do nich: neuropatia obwodowa, zwyrodnienie sznurów rdzenia kręgowego, demielinizacja istoty szarej mózgu.

Aby uniknąć niedoboru witaminy B12, należy zadbać o to, by w diecie znalazło się białko pochodzenia zwierzęcego.

Najlepszym źródłem witamin z grupy B są kiełki, żółte i zielone warzywa, drożdże piwne, orzechy, migdały, razowa mąka, groch, kapusta, soczewica, ciemny ryż, wątróbka cielęca, fasola, melasa i sezam. Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12, żelaza i kwasu foliowego negatywnie wpływa na funkcjonowanie organizmu, dlatego warto jej zapobiec poprzez stosowanie urozmaiconej diety bogatej w te składniki odżywcze.

Do zdiagnozowania anemii megaloblastycznej z niedoboru witaminy B12 konieczne jest przeprowadzenie morfologii krwi. Morfologia przy anemii z niedoboru witaminy B12 wykazuje powiększone krwinki czerwone i ich nadmierne wybarwienie. Do potwierdzenia diagnozy należy przeprowadzić biopsję szpiku kostnego. Biopsja szpiku potrzebna jest do wykluczenia ewentualnych innych przyczyn niedokrwistości. W ustaleniu rozpoznania anemii z niedoboru witaminy B12 pomaga również stwierdzenie podwyższonych wartości bilirubiny we krwi oraz obniżonej liczby płytek krwi i leukocytów. W niedokrwistości złośliwej stwierdza się zmniejszoną absorpcję witaminy B12 bez czynnika wewnętrznego i prawidłową po podaniu tego czynnika.

W przypadku niedokrwistości Addisona-Biermera wykonuje się również inne badania – oznaczenie przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu oraz komórkom okładzinowym żołądka.Wskazane jest także wykonanie gastroskopii, w której stwierdza się zapalenie zanikowe, poparte badaniem histologicznym wycinków z błony śluzowej żołądka.

W diagnostyce przyczyny niedoboru witaminy B12 pomocny jest rozszerzony test Schillinga oceniający wchłanianie witaminy B12. Pozwala on odróżnić, czy przyczyną zmniejszonego wchłaniania jest niedobór czynnika wewnętrznego (IF), czy też upośledzone jest wchłanianie witaminy w jelicie krętym.

W leczeniu anemii z niedoboru witaminy B12 należy stosować, o ile to możliwe, leczenie przyczynowe (spożywanie pokarmów bogatych w witaminę B12). Leczenie niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 polega na podawaniu jej w formie zastrzyków domięśniowych w dawce 1000 µg 1 raz dziennie przez 10– 14 dni, następnie po ustąpieniu wykładników laboratoryjnych niedokrwistości 100–200 µg 1 raz w tygodniu do końca życia.

Pierwsze efekty leczenia można zaobserwować już po tygodniu leczenia – we krwi obwodowej zwiększa się liczba retikulocytów, hemoglobiny, poprawia się hematokryt. Normalizacja parametrów krwi obwodowej następuje po około 2 miesiącach leczenia.

W przypadku usunięcia żołądka lub w stanach po resekcji jelita cienkiego witaminę B12 podaje się profilaktycznie 100 µg domięśniowo 1 raz w miesiącu.

Poprawa morfologii krwi następuje już po kilkunastu dniach leczenia. Gdy przyczyna niedoboru witaminy jest nieusuwalna, leczenie musi być prowadzone do końca życia. Na początku terapii trzeba wykonywać zwykle kilka wstrzyknięć na tydzień, później na ogół wystarcza jeden zastrzyk w miesiącu.

3. Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego

Niedobór kwasu foliowego, czyli witaminy B4, prowadzi do nudności, biegunki i zapalenia języka. Kwas foliowy jest niezwykle istotny dla ciężarnych, niemowląt oraz dojrzewających dziewcząt. Warto pamiętać, że na poziom kwasu foliowego w organizmie mają wpływ leki antykoncepcyjne i spożywanie dużych dawek witaminy C. Tego rodzaju niedokrwistość powoduje zaburzenie syntezy DNA i upośledzenie dojrzewania jąder komórkowych. Kwas foliowy niezbędny jest do prawidłowej pracy erytrocytów. Jego brak szczególnie niebezpieczny jest u kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować uszkodzenia układu nerwowego płodu.

Przyczyny niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego:

  • zespół złego wchłaniania,
  • niedobory w diecie,
  • przewlekły alkoholizm,
  • okres zwiększonego zapotrzebowania – ciąża, kamienie piersią, choroba nowotworowa,
  • przyjmowanie niektórych leków, np. metotreksatu, leków przeciwpadaczkowych (np. fenytoina) i leków przeciwgruźliczych.

Niedokrwistości spowodowanej niedoborem kwasu foliowego można zapobiegać poprzez wzbogacenie diety o dużą ilość warzyw i owoców oraz niespożywanie alkoholu. Kobieta planująca ciążę powinna przyjmować profilaktycznie suplementy diety z witaminą B4 na ok. 2 miesiące przed.

Bibliografia

  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Matysiak M., Ochocka M. Niedokrwistości wieku dziecięcego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2400-5
  • Sułek K. Leczenie niedokrwistości, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2002, ISBN 83-88778-35-8
Redakcja abcZdrowie,
Komentarze (3)
~Nutria
~Nutria

Kwas Foliowy to podstawa, stosowałam go pół roku przed zajściem w ciąże i w pierwszym miesiącu, później zaczęłam brać suplement diety ladee Vit, ma bogaty skład, dzięki nie mu miałam wszystkie wyniki wzorowe:)

Odpowiedz
~NADOLSKA
~NADOLSKA

wyniki krwi MORFLOGIA ok żelazo 35,1 norma 65-120 co to moze byc SYNEK MA 6 LAT

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12) - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)
Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Objawy niedoboru witaminy B12

Niedokrwistość w początkowym okresie może dawać nieznaczne objawy, które przy szybkim trybie życia bywają przeoczone. Jeśli zauważyłeś któryś z przedstawionych objawów, powinieneś zgłosić się do lekarza. Objawy niedokrwistości ze strony układu...

Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12

Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 to dość często występujące schorzenie krwi, które powoduje zaburzenie syntezy DNA i upośledzenie dojrzewania jąder komórkowych. O niedokrwistości można mówić wtedy, gdy wartość hemoglobiny we krwi obniży się poniżej...

Niedokrwistość z niedoborów (żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)

Diagnostyka i leczenie anemii z niedoboru żelaza

Aby rozpoznać niedokrwistość, lekarz musi wykonać wiele badań i na na ich podstawie oraz na podstawie szczegółowego wywiadu wdrożyć odpowiednie leczenie. Najczęściej wykonuje się oznaczenie parametrów krwi – morfologię, oraz oznacza poziom...

Kwas foliowy

Dawkowanie kwasu foliowego

Kwas foliowy (folacyna, witamina B9) wpływa na metabolizm komórek całego organizmu. Niedobór lub brak kwasu foliowego w diecie jest przyczyną zaburzeń w procesach metabolicznych is

Kwas foliowy

Stosowanie kwasu foliowego

Kwas foliowy należy do witamin z grupy B, czyli witamin rozpuszczalnych w wodzie. Produkty spożywcze, które obfitują w ten składnik to warzywa liściaste (szpinak, sałata, brokuły),

Anemia (niedokrwistość)

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna, inaczej zwana anemią megaloblastyczną, jest rzadką chorobą, w której organizm nie absorbuje wystarczającej ilości witaminy B12 z przewodu pokarmowego. Pojawia się to, gdy występuje niewystarczająca ilość czerwonych krwinek...

Anemia (niedokrwistość)

Niedokrwistość Fanconiego

Niedokrwistość Fanconiego to rodzaj wrodzonej anemii. Dotyka ona szpiku kostnego, powoduje wady kości i zmiany w pigmencie skóry. Jedynym skutecznym sposobem na wyleczenie jest przeszczep szpiku. Poniżej dowiesz się więcej na temat tego rodzaju anemii....

Anemia (niedokrwistość)

Niedokrwistość aplastyczna

Niedokrwistość aplastyczna to schorzenie, które polega na upośledzeniu funkcji szpiku i zmniejszeniu liczby elementów krwi. Anemia aplastyczna może dotknąć osób w każdym wieku, u niektórych jest wrodzona, u innych nabyta. Niedokrwistość czasami pojawia...

Anemia u dzieci

Niedokrwistość noworodków, konflikt serologiczny

Grupy krwi to nic innego jak zestawy cząsteczek białkowych, nazywanych antygenami. Znajdują się one na powierzchni czerwonych krwinek (erytrocytów). Mimo, że w medycynie udowodnion