Niewydolność hormonalna jąder

Niewydolność hormonalna jąder ma także inne nazwy: hipogonadyzm, hipogonadyzm męski pierwotny, hipergonadotropowy lub jądrowy. Chorobę wywołują zaburzenia pracy jąder, komórek Leydiga i komórek Sertoliego w okresie dojrzewania lub dojrzałości. Objawy hipogonadyzmu mogą być różne. Przede wszystkim pojawia się bezpłodność, ginekomastia, zmienia się sylwetka i głos na bardziej kobiecy. Stosuje się leczenie substytucyjne hormonami – testosteronem. Czasem jednak usuwa się jedno jądro. W zależności od przyczyny wyróżnia się dwie postacie choroby - pierwotną i wtórną niewydolność hormonalną jąder.

Spis treści

Rodzaje i przyczyny niewydolności hormonalnej jąder

Rozróżnia się hipogonadyzm:

całkowity – równoczesna niedoczynność komórek Leydiga i komórek Sertoliego, czego skutkiem jest nadmiar lutropiny – LH, i folitropiny – FSH,
częściowy – brak czynności hormonalnej tylko komórek Leydiga, czego wynikiem jest nadmiar LH, albo brak czynności tylko komórek Sertoliego, czego efektem jest nadmiar samego FSH.

Niewydolność hormonalną jąder wywołuje: brak lub niedorozwój jądra lub jąder, nabyty brak jąder, uszkodzenia mechaniczne, choroby zakaźne, jak świnka, odra, rzeżączka, choroby przewlekłe – gruźlica, kiła, cukrzyca, alkoholizm, zatrucie, przepuklina pachwinowa, starzenie się, niedożywienie organizmu, nowotwory jąder, zaburzenia chromosomów płciowych. Niewydolność hormonalna jąder może pojawić się także jako powikłanie po naświetleniu promieniowaniem rentgenowskim. Czasami pojawia się także w przebiegu wnętrostwa.
Jeżeli przyczyna niewydolności hormonalnej jąder leży w samych jądrach, mówimy o pierwotnej niewydolności hormonalnej jąder. W przypadku, gdy jądra nie zostają bezpośrednio uszkodzone, a przyczyna leży w braku lub zaburzeniu wydzielania hormonów wyższych pięter, tzn. podwzgórza czy przysadki, mamy do czynienia z wtórną niedoczynnością hormonalną jąder.

Objawy i leczenie niewydolności hormonalnej jąder

Objawy niewydolności jąder są zależne od wieku. W okresie dojrzewania – brak cech dojrzewania, brak popędu, wzwodu, bezpłodność, zmęczenie, sylwetka eunuchoidalna, brak zarostu, mutacji. Po okresie dojrzewania – brak lub osłabienie wzwodów, erekcji, wypadanie owłosienia, bezpłodność, ginekomastia, zanik mięśni lub zmniejszenie siły mięśniowej. Owłosienie oraz wygląd skóry przybiera tzw. „typ kobiecy”. Pojawia się także wyższy ton głosu. Zespół objawów niewydolności hormonalnej jąder nazywany jest terminem eunuchoidyzm.
Objawy te mogą być mniej lub bardziej nasilone, w zależności od stopnia niewydolności jąder.

Uszkodzenie jednego jądra lub jego usunięcie, przy drugim jądrze zdrowym, nie wpływa na pojawienie się szczególnych zaburzeń organizmu.

Chorobę rozpoznaje się na podstawie badań hormonalnych, morfologicznych i USG jąder. Badany jest poziom hormonów męskich – androgenów, głównie testosteronu.
Leczenie niewydolności hormonalnej jąder to leczenie substytucyjne, a więc podawanie preparatów z hormonami, głównie z testosteronem, przez odpowiednio długi czas. W niektórych przypadkach konieczne jest jednak usunięcie jednego jądra.

Przypisy

Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4

Romer T.E. Endokrynologia kliniczna dla ginekologa, internisty i pediatry, Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-86637-07-2

Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2

Linki zewnętrzne

Zaburzenia hormonalne u dzieci po leczeniu nowotworów ośrodkowego układu nerwowego

Artykuły Niewydolność hormonalna jąder

Hipogonadyzm

Hipogonadyzm to niewydolność hormonalna jąder lub jajników i związane z nią objawy. Chorobę wywołują zaburzenia pracy jąder, komórek Leydiga i komórek Sertoliego lub zaburzenia pracy jajników w ...

Nadczynność jąder

Nadczynność jąder polega na zwiększeniu hormonalnej aktywności tych narządów. Występuje wówczas nadprodukcja hormonów męskich, w tym testosteronu , który jest odpowiedzialny za rozwój i utrzymanie ...

Choroba Addisona

Choroba Addisona (tzw. cisawica) to zespół objawów klinicznych powodowanych przewlekłą niedoczynnością kory nadnerczy, w wyniku czego następuje upośledzenie wydzielania kortyzolu oraz aldosteronu. ...

Antykoncepcja hormonalna - przeciwwskazania

Współczesne tabletki antykoncepcyjne , z uwagi na bardzo niskie dawki hormonów w porównaniu do preparatów stosowanych przed laty, są jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania niechcianej ...

Zanim zdecydujesz się na antykoncepcję hormonalną, udaj się do lekarza, który wykona badania i wykluczy przeciwwskazania. Przyjmowanie hormonów nie jest obojętne dla organizmu, zwłaszcza gdy istnieje niebezpieczeństwo dla zdrowia.<br />
<br />
Tabletki antykoncepcyjne mogą powodować zatrzymanie wody w organizmie, otyłość oraz nadciśnienie tętnicze. Antykoncepcja hormonalna zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu i chorób zakrzepowych żył. W wyniku pigułek może dojść do obniżenia poziomu antytrombiny oraz podwyższenia stężenia fibrynogenu. Dodatkowo pojawia się wzrost stężenia witaminy K, co objawia się nadmierną krzepliwością krwi. Tabletki antykoncepcyjne negatywnie wpływają na układ pokarmowy, mogą być przyczyną kamicy pęcherza żółciowego. Zanim zdecydujesz się na antykoncepcję hormonalną – rozważ wszystkie za i przeciw.

Przyczyny bezpłodności

Przyczyny bezpłodności rozkładają się równomiernie u kobiet i u mężczyzn. Jedna trzecia problemów z bezpłodnością jest spowodowana przez mężczyzn, jedna trzecia przez kobiety, a pozostała jedna ...

HTZ

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na uzupełnianiu niedoboru naturalnych hormonów kobiecych, których jajniki nie produkują już w wystarczającej ilości. Terapia hormonalna jest ...

Testosteron

Organizm zdrowego mężczyzny wydziela ok. 6 mg testosteronu dziennie. Niestety wraz z wiekiem jego poziom spada (ok. 1% rocznie), co może być przyczyną wstydliwych i nieprzyjemnych męskich ...

Skąpe miesiączki

Skąpe miesiączki powinny zaniepokoić kobietę, tak samo jak zbyt częste czy zbyt obfite miesiączki. Fizjologicznie kobieta powinna utracić pewną ilość krwi podczas krwawienia miesiączkowego. Zbyt ...

Choroba hemolityczna noworodka

Choroba hemolityczna noworodka powstaje, gdy dochodzi do niezgodności ( konfliktu krwi ) w zakresie czynnika Rh lub grup krwi AB0 między matką a płodem. Wtedy we krwi matki pojawiają się ...

Żylaki kończyn dolnych

Żylaki to potoczna nazwa choroby, jaką jest przewlekła niewydolność żylna. Jest to jedna z częstszych chorób układu krwionośnego. Objawia się widocznymi przez powłoki skórne wypukłościami, ...

Sposoby leczenia niepłodności męskiej

Leczenie niepłodności męskiej powinno się odbywać pod okiem lekarza specjalisty. Niepłodność męska może przybrać różne formy. O swego potomka powinny zacząć martwić się pary, które starają się o ...

Choroby gruczołu krokowego

Choroby gruczołu krokowego są dosyć częste u starszych mężczyzn. Zaliczamy do nich przerost prostaty, zapalenie prostaty oraz rak stercza. Wszystkie związane są z zaburzeniem oddawania moczu.

Rak gruczołu krokowego to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. Zagrożenie chorobą obejmuje 1 na 11 mężczyzn powyżej 60. roku życia. W Polsce rak stercza znajduje się na trzecim miejscu wśród przyczyn zgonów u osób chorych na nowotwory. Wiele osób wskazuje związek między spożywaniem tłustych pokarmów, paleniem papierosów i piciem alkoholu a rozwojem choroby.<br />
<br />
Chorobę stwierdza się poprzez badanie per rectum. Ponadto we wczesnym wykryciu raka prostaty stosuje się oznaczenie stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA). Norma PSA zależy od wieku: do 49 r.ż. jest to 2,5 ng/ml, do 59 r.ż. – 3,7 ng/ml, do 64 r.ż. – 5,2 ng/ml, a do 74 r.ż. – 6,6 ng/ml. Jakie są wczesne objawy raka prostaty?

Osteodensytometria

Osteodensytometria to badanie gęstości kości , które wykorzystuje zjawisko osłabienia promieniowania w trakcie jego przenikania przez struktury kostne, niezależnie od jego źródła. Energia ...

Jak sobie radzić z menopauzą?

Zmiany zachodzące w organizmie kobiety po pięćdziesiątce są znaczne. Na szczęście menopauza nie musi oznaczać końca atrakcyjności ani poczucia utraty kobiecości. Istnieje wiele domowych sposobów ...

Menopauza pojawia się pomiędzy 45. a 55. rokiem życia, jest okresem przejściowym między rozrodczością kobiety a starością. Jest procesem stopniowym – jajniki produkują mniej hormonów, pojawiają się dolegliwości w sferze fizycznej i emocjonalnej, jak np.: uderzenia gorąca, zaburzenia snu, sucha skóra, problemy z koncentracją, bóle głowy i brak ochoty na seks. Osiągnięcie równowagi hormonalnej następuje po kilku latach.<br />
<br />
Okres menopauzalny wiąże się z wystąpieniem niektórych chorób przewlekłych, np.: miażdżycy, nadciśnienia i osteoporozy. Wymaga leczenia, jednak nie zawsze musi to być hormonalna terapia zastępcza. Jakie są inne metody łagodzenia skutków przekwitania?

Leczenie niepłodności

Niepłodność to koszmar wielu małżeństw, których największym marzeniem jest posiadanie dzieci. Leczenie niepłodności we współczesnej medycynie jest wysoko rozwinięte. By rozwiązać problemy z ...

Ostatnie badania naukowe mogą okazać się rewolucyjne w leczeniu niepłodności. Naukowcy z Uniwersytetu w Kyoto wyprodukowali komórki spermy z embrionalnych komórek macierzystych myszy, a następnie zapłodnili nimi komórki jajowe. W wyniku takiego działania otrzymano zdrowe potomstwo – zarówno męskie, jak i żeńskie.

Menopauza a choroby serca

Menopauza to okres, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie. Zmiany, jakie zachodzą w jej organizmie, są na tyle duże, że warto szczególnie zainteresować się nimi, a przede ...

W łagodzeniu objawów menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która bazuje na doustnym przyjmowaniu naturalnych estrogenów z pochodnymi progesteronów.<br />
<br />
HTZ stosuje się jednak w zależności od przypadku, więc pierwsza czynnością, jaką musi wykonać lekarz jest weryfikacja czy u pacjentki nie występują przeciwwskazania do stosowania leczenie hormonalnego. Takiej terapii nie można bowiem zastosować, kiedy kobieta cierpi na cukrzycę, toczeń układowym nadciśnienie tętnicze, czy ma zaburzony profil lipidowy. Poza tym przeciwwskazaniem jest również choroba wieńcowa, przebyty lub toczący się rak piersi lub macicy, ciężka niewydolność wątroby, przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa oraz guzy i przysadki.<br />
<br />
Do stosowania HTZ nie kwalifikują się jednak wszystkie kobiety, u których doszło do menopauzy. Część z nich może bowiem przechodzić ten okres łagodnie, bez żadnych dolegliwości utrudniających codziennie życie i nie będzie potrzebne żadne leczenie farmakologiczne.<br />
<br />
Kto zatem może się w ten sposób leczyć a kto nie?

Przyczyny niepłodności

Problemy z zajściem w ciążę dotyczą co szóstej pary na całym świecie. Niepłodność dotyczy szerokiego kręgu ludzi i dlatego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) została uznana za chorobę ...

Przy problemach z zajściem w ciążę, najważniejsze to odnaleźć ich przyczynę, aby w końcu doczekać się upragnionego dziecka.

Kobiece dolegliwości

Do kobiecych dolegliwości można zaliczyć: bóle menstruacyjne, napięcie przedmiesiączkowe, zapalenie okolic intymnych. To wszystko wciąż dokucza kobiecie i zajmuje czas, ponieważ często wiąże się z ...

Organizm kobiety zależny jest od cyklicznych zmian, które związane są z cyklem miesiączkowym. Zmienność hormonalna wraz z prawidłową budową narządów rozrodczych umożliwiają spełnianie biologicznych funkcji rozrodczych.

Choroba Glińskiego i Simmondsa

Choroba Glińskiego i Simmondsa to wielogruczołowa niedoczynność hormonalna. Znana jest również jako niedoczynność przedniego płata przysadki czy też charłactwo przysadkowe. Choroba pojawia się, ...

Schemat wskazuje umiejscowienie przysadki mózgowej (kolor czerwony).

Żylaki

Operacja polega na usunięciu żylaków. Istnieje też metoda mało inwazyjna, zwana skleroterapią.

Pytania do eksperta

Brak miesiączki u dziewiętnastolatki

Witam, mam 19 lat i nie mam jeszcze miesiączki. W wieku 17 lat byłam u endokrynologa. Lekarz zrobił mi badanie USG, wyniki: pęcherz moczowy o gładkich brzegach. W miednicy nie uwidoczniono struktury macicy. Przy ścianie macicy uwidoczniono struktury po stronie prawej – 22 mm x 14 mm, po lewej stronie 20 mm x 17 mm mogące odpowiadać jajnikom. Przepisał mi lek orgametril, który nie wywołał u ...

Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska

Operacja zmniejszenia piersi u mężczyzny

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zmiany skórne na dłoni, osłabienie i problemy z koncentracją

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin