Niewydolność szyjki macicy

Schorzenie to polega na przedwczesnym rozszerzeniu się szyjki macicy. Niewydolność szyjki macicy jest dolegliwością, którą stwierdza się na podstawie badania ginekologicznego i badania USG. Niewydolność szyjki macicy należy do głównych przyczyn poronienia. Badanie długości kanału szyjki macicy (podczas badania USG) powinno być wykonywane po 23. tygodniu ciąży. Jeśli szyjka macicy jest długości powyżej granicy 2,5-3 cm, to nie ma obaw, że dojdzie do przedwczesnego porodu.



Przyczyny niewydolności szyjki macicy

Bezpośrednią przyczyną przedwczesnego skracania się i rozwierania szyjki macicy są skurcze mięśnia macicy lub osłabienie samej szyjki. Skurcze macicy mogą też być związane ze zbyt intensywnym trybem życia i przemęczeniem.

Nie ma sposobu, by ją na powrót wydłużyć. Inne przyczyny to:
  • urazy szyjki macicy,

  • łyżeczkowania macicy,

  • wrodzone wady rozwojowe,

  • zmiany hormonalne,

  • przebyte porody (pęknięcie szyjki macicy podczas porodu), 

  • sztuczne poronienia,

  • zaburzenia w produkcji kolagenu czy elastyny.



Objawy niewydolności szyjki macicy

Zaliczamy do nich:
  • ból brzucha i kręgosłupa,

  • plamienie z dróg rodnych.


Poronienie spowodowane przez niewydolność szyjki macicy następuje bezboleśnie lub przy niewielkich dolegliwościach bólowych. Szyjka jest tak rozszerzona, że błony płodowe szybko wysuwają się do światła pochwy. Pękają, odpływają wody płodowe, a zaraz po nich zostaje wydalone jajo płodowe. 



Po 14 tygodniu ciąży dziecko rośnie szybciej niż macica. Uszkodzona szyjka macicy nie wytrzymuje nacisku jaja płodowego i rozszerza się nadmiernie, a to prowadzi do poronienia. Szyjka macicy zbudowana jest głównie ze zbitej, mało elastycznej tkanki łącznej (w przeciwieństwie do macicy, która zbudowana jest głównie z włókien mięśniowych) i wtedy może nastąpić otwarcie dające początek poronieniu.

Przedwczesne rozwarcie szyjki macicy bardzo często występuje nagle, bez żadnych wcześniejszych oznak. Niestety często dzieje się tak, że niewydolność szyjki macicy można stwierdzić dopiero po pierwszym poronieniu. Tylko częste wizyty u ginekologa w początkowym okresie ciąży pozwalają na wcześniejsze zdiagnozowanie skracania się szyjki macicy. Niewydolność szyjki macicy jest zagrożeniem dla rozwijającej się ciąży. Szybkie zdiagnozowanie niewydolności szyjki macicy pozwala na natychmiastowe zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Zapobieganie i leczenie niewydolności szyjki macicy

Leczenie polega na chirurgicznym założeniu i zaciśnięciu wokół szyjki specjalnego szwu, który najczęściej zakładany jest miedzy 13 a 14 tygodniem ciąży. Ten sposób leczenia jest skuteczny aż w 80%. Szew zostaje zdjęty w chwili rozpoczęcia porodu. Innym rodzajem leczenia jest założenie na szyjkę macicy sylikonowego krążka, inaczej zwanego pessarem, który uniemożliwia rozwieranie się szyjki macicy i ją odciąża. Założenie go nie wymaga zabiegu, pobytu w szpitalu ani znieczulenia. Jedynymi dolegliwościami po zaaplikowaniu mogą być zakażenia. Niekiedy kobiety w ciąży z niewydolnością szyjki macicy muszą leżeć w łóżku, unikać stresu, wysiłku fizycznego, muszą zaprzestać współżycia seksualnego. Mogą za to przyjmować leki rozkurczowe.

Przypisy
Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X

Artykuły Niewydolność szyjki macicy

Przyczyny porodu przedwczesnego są wielorakie. Mogą to być takie czynniki, jak: wiek kobiety, niedożywienie, stres, przeciążenie fizyczne organizmu, palenie papierosów w ciąży czy choroby wirusowe.

Wcześniaki mogą spokojnie rozwijać się w inkubatorach i zazwyczaj ich rozwój nie odbiega od normy w porównaniu do dzieci urodzonych o czasie.

Rak szyjki macicy spowodowany jest głównie przez wirus HPV (ang. Human Papilloma Virus ) – wirus brodawczaka ludzkiego. Nowotwór szyjki macicy (ang. cervical cancer) należy do nowotworów ...

Nowotwór płaskonabłonkowy występuje nierzadko w obszarze szyjki macicy.

Konizacja szyjki macicy pętlą elektrochirurgiczną (loop electrosurgical excision procedure – LEEP) polega na użyciu prądu o niskiej częstotliwości, by usunąć nieprawidłową tkankę z szyjki macicy. ...

Masaż szyjki macicy przy porodzie pomaga rozpulchnić i otworzyć kanał rodny, przez który będzie przechodziło dziecko. Stosuje się go, gdy skurcze macicy nie doprowadzają do rozwarcia szyjki macicy.

Nadżerka to pojawienie się w pochwie żywoczerwonego nabłonka gruczołowego zamiast występującego tam normalnie nabłonka wielowarstwowego płaskiego. Powstaje, gdy stany zapalne dróg rodnych nie są ...

Torbiele Nabotha powstają w wyniku niedrożności ujścia gruczołów produkujących śluz.

Wymaz z szyjki macicy, inaczej zwany cytologią, to badanie ginekologiczne , pozwalające na sprawdzenie prawidłowości strukturalnych wyścielających ją komórek. Badanie cytologiczne umożliwia ...

O konsystencji śluzu decyduje faza cyklu miesiączkowego.

Wynicowanie macicy to niebezpieczne komplikacje porodowe trzeciego okresu porodu. Wynicowanie polega na przemieszczeniu się wewnętrznej powierzchni macicy przez kanał szyjki poza jamę macicy. Tego ...

HSG (czyli histerosalpingografia) to badanie rentgenowskie macicy i jajowodów. Zdjęcie rentgenowskie przedstawia wnętrze jamy macicy i jajowodów dzięki wprowadzeniu kontrastu, tzn. podaniu ...

Szczepionka przeciw HPV chroni przed zachorowaniem na raka szyjki macicy, z powodu którego umiera wiele kobiet. W profilaktyce tego nowotworu zaleca się także regularne badanie cytologiczne.

Zapalenie macicy może obejmować błonę śluzową macicy lub szyjkę macicy, ewentualnie dotyczyć obu tych obszarów. Zapalenie macicy może miećcharakter ostry lub przewlekły. Może być spowodowane przez ...

Wypadanie macicy i pochwy to negatywne skutki zaburzenia statyki narządów płciowych, wynikające z zachwiania równowagi między siłami działającymi na narządy płciowe a mechanizmami utrzymującymi ...

Mięśnie miednicy stanowią podporę dla innych narządów. Jeżeli zaś chodzi o ich dno, zwane także przeponą, to tworzą ją następujące mięśnie: mięsień poprzeczny głęboki krocza, którego funkcją jest stabilizacja cewki moczowej (u kobiet jest on o wiele słabszy), mięsień poprzeczny powierzchowny krocza, mięsień kulszowo-jamisty, mięsień opuszkowo-gąbczasty, mięsień zwieracz zewnętrzny odbytu, mięsień dźwigacz odbytu (jego rolą jest uniesienie przepony miednicy i odbytu oraz zwężanie światła odbytnicy), mięsień guziczny oraz mięsień zwieracz cewki moczowej (odpowiada on za zwężanie i wzmacnianie zwieracza wewnętrznego cewki moczowej, u mężczyzn obejmuje on jedynie cewkę moczową, zaś u kobiet jest on o wiele słabszy i obejmuje również pochwę).<br />
<br />
Mięśnie dna miednicy zamykają miednicę kostną od dołu, podtrzymując znajdujące się powyżej narządy i zapewniając im ochronę. Jaką jeszcze pełnią one funkcje w naszym organizmie? Na to pytanie postara się odpowiedzieć profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.

Depresja po poronieniu to całkiem naturalna reakcja. Kobieta, która oczekiwała narodzin dziecka i cieszyła się, że zostanie mamą, traci maluszka – pojawia się smutek, rozpacz i poczucie winy.

W obliczu informacji o poronieniu niezwykle ważne jest wsparcie rodziny oraz uświadomienie sobie, że nikt nie jest winny temu, co się stało.

Chirurgiczna korekcja wynicowanej macicy to operacyjne leczenie ciężkiego powikłania u kobiet w ciąży, które polega na przemieszczeniu się wewnętrznej powierzchni macicy przez szyjkę na zewnątrz ...

Histerektomia to zabieg chirurgiczny, podczas którego usuwana jest macica. Zabieg ten przeprowadzany jest u 300 na 100 000 kobiet. Macicę wycina się głównie z powodu występowania nieprawidłowych ...

Macica przed zabiegiem histerektomii.

Komplikacje okołoporodowe to powikłania podczas porodu, głównie pojawiające się u kobiet pojawia się ciąża zagrożona. Niekiedy powikłania okołoporodowe mogą doprowadzić do śmierci dziecka.

Prostaglandyna to hormon, którego działanie polega na pobudzaniu skurczów mięśni gładkich, np. macicy. Żel prostaglandynowy podawany jest miejscowo do kanału szyjki macicy, by stymulować jej skurcze.

Poród przedwczesny oznacza, że rozpoczęła się wczesna faza porodu przed terminem. Na tym etapie przedwczesnemu porodowi można jeszcze zapobiec, oczywiście biorąc pod uwagę stan matki i dziecka. ...

Poród naturalny składa się z wydalenia z macicy wszystkich elementów jaja płodowego – płodu, płynu owodniowego oraz popłodu i odbywa się zwykle przy niewielkim udziale położnika.<br />
<br />
Akcja porodowa rozpoczyna się w momencie, gdy dochodzi do skurczów macicy, które występują co 10 minut. Doprowadza to do skracania i rozwierania szyjki macicy. W czasie porodu wymienia się cztery etapy poczęcia dziecka na świat:<br />
•&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; I okres rozwierania – występuje od początku aż do całkowitego rozwarcia szyjki macicy (10cm);<br />
•&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; II okres wydalania – od momentu całkowitego rozwarcia szyjki macicy aż do urodzenia dziecka;<br />
•&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; III okres łożyskowy – od poczęcia dziecka do momentu wydalnia popłodu;<br />
•&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; IV wczesny okres poporodowy – oznacza dwugodzinny czas nadzoru po urodzeniu dziecka<br />
<br />
Jeśli w czasie procesu dojdzie do pojawienia się momentu zagrożenia dla życia matki lub płodu, można wtedy mówić o porodzie nieprawidłowym. Profesor Krzysztof Czajkowski – kierownik II Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Warszawie opowiada o najczęstszych powikłaniach, jakie mogą zdarzyć się w czasie porodu.

Poronieniem nazywa się ukończenie ciąży przed 22. tygodniem. Jest ono skutkiem wydalenia obumarłego jaja płodowego. Najczęstszym rodzajem poronienia jest poronienie samoistne, choć występuje także ...

Krwawienie w ciąży nie musi oznaczać najgorszego, ale zawsze należy skonsultować się z lekarzem. W pierwszym trymetrze ciąży, przyczyną krwawienia może być nieprawidłowe zagnieżdżenie się komórki jajowej w błonie śluzowej macicy. Tego rodzaju krwawienie nie ma dużego wpływu na ciążę, ale wymaga konsultacji z ginekologiem. Jeżeli objawy się nasilają, mogą oznaczać choroby szyjki macicy oraz niedobór hormonów w organizmie.<br />
<br />
W środkowych miesiącach ciąży krwawienie praktycznie nie występuje. Jeśli jednak się pojawi, może być spowodowane odklejeniem się łożyska. W tym etapie ciąży konieczny jest pobyt w szpitalu. W ostatnim trymestrze ciąży krwawienie to objaw niepokojących zmian, jak np. obecności łożyska przodującego czy odejścia czopu śluzowego.<br />
<br />
Jeżeli zauważysz niepokojące zmiany w czasie ciąży, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym. Gdy pojawi się krwawienie, które przypomina skąpą miesiączkę, wezwij jak najszybciej karetkę.

Problemy z zajściem w ciążę dotyczą co szóstej pary na całym świecie. Niepłodność dotyczy szerokiego kręgu ludzi i dlatego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) została uznana za chorobę ...

Przy problemach z zajściem w ciążę, najważniejsze to odnaleźć ich przyczynę, aby w końcu doczekać się upragnionego dziecka.

Objawy porodu u każdej z kobiet ciężarnych mogą przebiegać nieco inaczej. Odejście wód płodowych wcale nie jest jedynym symptomem wskazującym na rozpoczęcie porodu.

Pytania do eksperta

Krótka szyjka macicy i szanse na ciążę

Witam, w pierwszej ciąży urodziłam córkę po terminie, ponieważ nie było rozwarcia, skończyło się przez cc. Po dwóch latach poroniłam dwa razy i miałam łyżeczkowanie. W zeszłym roku urodziłam przedwcześnie w 24. tygodniu. Przyczyną było rozwarcie z wpukleniem pęcherza płodowego oraz ostre zakażenie. Teraz szyjka ma 2,5 cm i jej ujście wewnętrzne jest rozwarte na 3 mm. Lekarz mówi, że sytuacja ...
Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska

Zabieg łyżeczkowania macicy przy znieczuleniu miejscowym

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »