Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Objawy szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi, to nowotwór złośliwy, wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (monoklonalne) białko. Białko to nosi nazwę białka M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem, nieco częściej chorują mężczyźni. Szczyt zachorowania przypada po 60 roku życia.

1. Ryzyko zachorowania

Przyczyny powstawania szpiczaka

Szpiczak mnogi jest nowotworem złośliwym szpiku kostnego. Ze względu na to, że wywodzi się z plazmocytów, komórek szpiku kostnego (będących ok. 2 proc. wszystkich komórek szpiku), które namnażają się w nim w niekontrolowany sposób, zaburza nie tylko funkcjonowanie ko...


Etiologia choroby nie jest znana, prawdopodobnie wpływ na rozwój choroby ma narażenie na promieniowanie jonizujące i narażenie zawodowe na benzen i azbest. Rozwój choroby jest wieloetapowy, u niektórych pierwszym etapem jest gammapatia monoklonalna o nieustalonym znaczeniu.

2. Objawy szpiaczaka mnogiego

Objawy szpiczaka są spowodowane zniszczeniem tkanek przez naciek nowotworowy oraz przez substancje wydzielane przez plazmocyty. Należą do nich:

  • ból kostny - w szpiczaku dochodzi do nacieczenia i zniszczenia tkanki kostnej, co jest przyczyną dolegliwości. Zwykle szpiczak lokalizuje się w kościach płaskich, rzadziej w kościach długich. Najczęściej występuje w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, miednicy, żebrach, czaszce i kościach długich. Jest to objaw najczęstszy. Ból może występować także w nocy i w spoczynku;
  • zaburzenia neurologiczne - które powstają w wyniku złamania kompresyjnego kręgu i ucisku na struktury rdzenia kręgowego lub przez ucisk samego guza. Powstają także objawy neuropatii obwodowej (mrowienia, osłabienie siły mięśniowej);
  • objawy zwiększonego stężenia wapnia – między innymi zaburzenia działania nerek pod postacią wielomoczu lub kamicy; spadek łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, kamica dróg żółciowych; osłabienie siły mięśni, ból głowy;
  • spadek odporności i zwiększone ryzyko zachorowań – spowodowane wyparciem przez białko monoklonalne innych immunoglobulin; infekcje dotykają głównie układu oddechowego i moczowego;
  • uszkodzenie nerek - stwierdzane u 30% pacjentów w chwili rozpoznania choroby. Spowodowane jest przez łańcuchy lekkie oraz przez zaburzenia gospodarki wapiennej i gospodarki kwasem moczowym;
  • objawy nadmiernej lepkości - pojawiają się, gdy stężenie białka M jest wysokie i polegają na zatykaniu naczyń o najmniejszym kalibrze. Objawiać się może zaburzeniami świadomości, zaburzeniami widzenia, upośledzeniem słuchu, bólami głowy, sennością;
  • rzadko powiększenie wątroby, śledziony i węzłów chłonnych;
  • objawy towarzyszące niedokrwistości - męczliwość, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, bladość skóry i śluzówek, zaburzenia rytmu serca.

3. Przebieg choroby

U 10% chorych przebieg choroby jest powolny i nie wymaga leczenia (postać tląca szpiczaka), jednak u większości szpiczak mnogi przechodzi w białaczkę plazmatyczną, która przebiega niekorzystnie.

Rozpoznanie stawiane jest na podstawie kryteriów małych i dużych. Najczęściej występują trzy objawy – obecność białka M w surowicy lub moczu, zwiększona liczba plazmocytów w szpiku, zmiany osteolityczne w kościach.

W badaniach laboratoryjnych występuje często anemia, wzrost OB powyżej 100mm/h, może być stwierdzony podniesiony poziom kwasu moczowego oraz wapnia. W elektroforezie białek surowicy lub moczu stwierdza się obecność białka monoklonalnego M (w małym odsetku szpiczaka białko M nie występuje, jest to tak zwana postać niewydzielająca szpiczaka).

4. Stadia zaawansowania klinicznego szpiczaka mnogiego

  • stadium I - mała masa nowotworu – występuje, gdy spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy <3,0mmol/l, białko M w klasie IgG <50g/l, w klasie IgA <30g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem < 4g/24h; RTG kości bez zmian lub obecne 1 ognisko;
  • stadium II - pośrednia masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia w surowicy 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG 50 – 70 g/l, w klasie IgA 30 – 50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem 4 – 12 g/24h; RTG kości – nieliczne ogniska osteolityczne;
  • stadium III - duża masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina < 8,5 mg/dl, poziom wapnia w surowicy >3,0mmol/l, białko M w klasie IgG >70 g/l, w klasie IgA >50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem > 12g/24h; RTG kości - liczne ogniska osteolityczne.

W rozpoznaniu różnicowym należy wykluczyć inne gammapatie monoklonalne, hipergammaglobulinemię, nowotwory, które mogą powodować przerzuty do kości (rak prostaty, nerki, piersi, płuc) oraz tło infekcyjne (na przykład w przebiegu mononukleozy lub różyczki).

Leczenie szpiczaka jest uzależnione od zaawansowania choroby i jej przebiegu. Postać o powolnym przebiegu nie wymaga leczenia. W postaci aktywnej u chorych zakwalifikowanych wykonuje się przeszczepianie krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej. U pozostałych pacjentów stosuje się chemioterapię. Równocześnie stosowane jest wspomagające leczenie szpiczaka, mające na celu zapobieganie niewydolności nerek, przeciwdziałanie osteolizie kości i powikłaniom hiperkalcemii. Prowadzone jest leczenie niedokrwistości, zaburzeń krzepnięcia oraz leczenie przeciwbólowe. Rokowanie zależy od zaawansowania choroby i odpowiedzi na leczenie.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2
  • Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi - kompleksowa diagnostyka i terapia, Górnicki, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-29-5
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szpiczak mnogi - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Szpiczak mnogi
Szpiczak mnogi

Dwa leki w walce z nowotworami krwi

Trwają badania nad skutecznością połączenia dwóch leków w terapii nowotworów hematologicznych. Wyniki pierwszej fazy badań są bardzo obiecujące. Spis treści Działanie leków na nowotwory krwi W swoich badaniach naukowcy...

Szpiczak mnogi

Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (czyli monoklonalne) białko, które nazywane jest białkiem M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Niektóre objawy kliniczne i zmiany w badaniach podstawowych mogą nasunąć podejrzenie ... . Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2, Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi -...

Szpiczak mnogi

Co to są gammapatie monoklonalne?

(...) 2003, ISBN 83-88063-94-4, Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2, Szczeklik A.

Szpiczak mnogi

Immunomodulatory w leczeniu szpiczaka mnogiego

Przeprowadzone niedawno badania wykazały, że białko, które było podstawowym mediatorem wad wrodzonych wywoływanych przez lek składający się z reszty ftalimidowej oraz glutarimidowej może znaleźć zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego. Choroba...

Szpiczak mnogi

Nabyta oporność na leki u pacjentów ze szpiczakiem mnogim

Najnowsze badania mogą okazać się przełomem w zrozumieniu oporności na leki i indywidualizacji leczenia pacjentów, u których zdiagnozowano szpiczaka mnogiego. Nabyta oporność na leki to główny problem w leczeniu niektórych postaci raka, dlatego lekarze wiążą duże nadzieje z prowadzonymi badaniami. Spis treści Badania nad nabytą opornością na leki Szpiczak mnogi to nieuleczalny nowotwór szpiku kości. Mimo iż pacjenci cierpiący na tę chorobę początkowo dobrze...

Uzależnienie od alkoholu

Objawy alkoholizmu

Alkoholizm to choroba polegająca na okresowym piciu alkoholu w celu doznania jego działania, a czasem także, by uniknąć złego samopoczucia wynikającego z odstawienia etanolu. Istotę choroby stanowi uzależnienie psychiczne i fizyczne. Uzależnienie psychiczne...

Anemia (niedokrwistość)

Objawy anemii

Anemia to choroba oznaczająca, że organizm nie ma wystarczającej ilości transportujących tlen czerwonych krwinek. Może to wynikać z ich przedwczesnego obumierania, albo nieprawidłowości w ich budowie. Aby rozpoznać przyczyny anemii trzeba przejśćbadania...

Żylaki

Objawy żylaków

Dolegliwości związane z obecnością żylaków nie zawsze korelują z ich wielkością na podudziach. Bardzo często zdarzają się sytuacje, kiedy pacjenci mający niewielkie i nieliczne żylaki skarżą się na bardzo silne i dokuczliwe bóle. Są też...

Alergia

Objawy alergii

Alergia jest to schorzenie charakteryzujące się nadmierną reakcją ze strony układu odpornościowego po kontakcie organizmu z alergenem. Najczęstsze objawy reakcji alergicznej to katar, swędzenie skóry czy pieczenie pod powiekami oczu. Spis treści Choroby...

Zaburzenia osobowości

Objawy paranoi

Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich urojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństw

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500