Odmrożenia skóry

Odmrożenia skóry to zmiany spowodowane działaniem niskich temperatur i innych szkodliwych czynników. Wielkość i nasilenie zmian skórnych są zależne od czasu i miejsca działania. Skóra twarzy jest najbardziej wrażliwa na minusowe temperatury. Istnieją cztery stopnie odmrożenia, dwa pierwsze są zupełnie wyleczalne i nie pozostawiają zmian. Odmrożenia trzeciego i czwartego stopnia są znacznie bardziej groźne i wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej. Odmrożenia skóry powodują obkurczanie naczyń i przy silnym zwężeniu naczyń skórnych może dojść do niedokrwienia skóry, w wyniku czego pojawia się martwica tkanek.

Przyczyny odmrożeń skóry

Kiedy temperatura spada poniżej zera, należy pomyśleć o ochronie skóry i całego organizmu. Odmrożenia skóry są spowodowane działaniem niskich temperatur. Czynnikami, które zwiększają ryzyko odmrożeń, są: noszenie ciasnego obuwia, wilgoć połączona z mrozem, a także mroźny i przeszywający do szpiku kości wiatr. Pod wpływem minusowych temperatur obkurczają się naczynia krwionośne i tworzą się mikrozatory. To może doprowadzić do niedokrwienia i, w konsekwencji, do martwicy tkanek. Najszybciej dochodzi do odmrożenia rąk (zwłaszcza palców) i nóg oraz małżowin usznych i koniuszka nosa.

Stopnie odmrożenia:

  • Odmrożenie 1 stopnia

Ten stopień odmrożeń przypomina poparzenia. Objawy odmrożenia to: czerwona, obrzęknięta i lekko piekąca skóra. Zmiany te ustępują, nie pozostawiając śladów.

  • Odmrożenie 2 stopnia

Skóra odmrożona pokrywa się rumieniem i pęcherzami. Zmiany goją się powoli, ale odpowiednie leczenie pomoże całkowicie zlikwidować problem.

  • Odmrożenie 3 stopnia

Do odmrożenia 3 stopnia dochodzi w wyniku długotrwałego kontaktu skóry z niską temperaturą. Rozległe zmiany świadczą o zagrożeniu życia i zdrowia chorego. Objawy odmrożenia 3 stopnia - pęcherze, martwica, owrzodzenia - ciężko się goją. Zaniedbanie leczenia prowadzi do uszkodzenia mięśni i kości.

  • Odmrożenia 4 stopnia

Odmrożenia 4 stopnia atakują całą grubość skóry, mięśnie i kości. Pacjent często cierpi też na infekcje bakteryjne.

Leczenie odmrożeń skóry

W niektórych wypadkach wystarczą domowe sposoby na odmrożenia, polegające na usunięciu czynników zaostrzających zmiany skórne. Należy więc zrezygnować z noszenia zbyt ciasnych butów, skarpetek i rękawic. Na odmrożenia 1 i 2 stopnia należy zaaplikować maść lub krem dostępny w aptece bez recepty, a następnie wykonać lekki opatrunek. Odmrożenia skóry 3 stopnia wymagają wizyty u lekarza. Specjalista przepisze leki wyrównujące bilans płynowy i zapobiegające powstawaniu zakrzepów.

W przypadku poważnych odmrożeń nie należy ogrzewać odmrożonych części ciała. Powstałych pęcherzy nie można przekłuwać lub uciskać. Niektórzy żywią błędne przekonanie, że odmrożone miejsca należy natrzeć śniegiem – to bzdura, tak robić nie można. Osoba z odmrożeniami nie powinna palić papierosów. Nie można też narażać ciała na wysiłek (np. przy odmrożeniach nóg nie powinno się chodzić, gdyż praca mięśni wymaga dużego ukrwienia, a zwężone pod wpływem zimna żyły i tętnice nie są całkowicie sprawne). Masowanie czy nacieranie odmrożeń zwiększa jedynie utratę ciepła, natomiast nie rozgrzewa ciała. Odmrożeniom najlepiej jest zapobiegać, dlatego też warto pamiętać o odpowiednim ubiorze.

Przypisy
Buchfelder A., Buchfelder M. Podręcznik pierwszej pomocy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3581-0
Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Odmrożenia

Zimne stopy i ręce mogą być objawem groźnej choroby. U podłoża tego procesu leżą problemy z krążeniem, choć nie jest to regułą. Zimne stopy i dłonie są normalną, fizjologiczną reakcją organizmu na ...

Odmrożenia dłoni należą do najczęstszych odmrożeń ciała ze względu na to, że należą one do odsłoniętych powierzchni. Pierwszym objawem odmrożenia rąk jest zaczerwienienie, które pojawia się, kiedy ...

Odmrożenie stóp może przydarzyć się każdemu. Kiedy przychodzą zimne mrozy, niskie temperatury najpierw odczuwają kończyny. Stopy są najbardziej oddalone od serca, a w dodatku znajdują się w ...

Odmrożenia to zmiana miejscowa na skórze spowodowana działaniem niskiej temperatury otoczenia. Do powstania odmrożeń łatwiej dochodzi, jeśli niskiej temperaturze towarzyszą zimny wiatr czy wilgoć, ...

Pytania do eksperta

Zasinienie pod paznokciem

Od prawie miesiąca mam siny duży palec u nogi pod paznokciem. Co to może być i czy jest to groźne? (Odmrożenia)
Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska

Białe plamki na główce penisa

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Bolesne krostki na penisie oraz pieczenie skóry

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Guzek na szyi po uciśnięciu skóry

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Twarde guzki pod skórą i ból w lewym boku

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »