Ogólne badanie moczu

Trzeba pamiętać o tym, że prawidłowe pobranie moczu do badania ma bardzo duże znaczenie. Próbka powinna pochodzić ze środkowego strumienia pierwszego porannego moczu. Oznacza to, że najpierw należy skierować strumień moczu do muszli klozetowej, a następnie wypełnić nim pojemnik. Mocz powinien być w sterylnym naczyniu, najlepiej w specjalnie do tego przeznaczonym jednorazowym pojemniczku, który można kupić w każdej aptece.

Spis treści:
  1. 1. Przygotowanie do badania moczu
  2. 2. Badanie fizyczne moczu
  3. 3. Zapach moczu
  4. 4. Wielomocz
  5. 5. Definicja białkomoczu
  6. 6. Obecność białych i czerwonych krwinek w moczu

1. Przygotowanie do badania moczu

Próbkę trzeba, w miarę możliwości, jak najszybciej zanieść do laboratorium, ponieważ mocz zbyt długo przechowywany zmienia swoje właściwości i wynik badania moczu może być fałszywy. Kobiety powinny także pamiętać o tym, aby nie oddawać moczu do badania w czasie miesiączki i tuż po niej, gdyż może to spowodować zanieczyszczenie próbki krwią.

2. Badanie fizyczne moczu

Badanie moczu na ciała ketonowe Odtwórz wideo
Badanie moczu na ciała ketonowe Badanie ogólne moczu jest jednym z podstawowych badań....

W badaniu ogólnym moczu oceniane są parametry fizyczne moczu oraz jego osad. Jeżeli chodzi o właściwości fizyczne, pod uwagę brane są: barwa, przejrzystość, ciężar właściwy, pH, zapach oraz objętość moczu, a także obecność w badanej próbce białka, cukru, ciałek ketonowych, urobilinogenu i bilirubiny.

Już pierwsze parametry, jakimi są barwa i przejrzystość moczu, które można ocenić „gołym okiem”, mogą być ważną wskazówką diagnostyczną. Prawidłowy mocz powinien być słomkowożółty i zupełnie przejrzysty. Jeżeli staje się mętny i mleczny, może to świadczyć o zakażeniu układu moczowego. Kolor czerwony świadczy o obecności krwinek czerwonych, a w związku z tym o krwawieniu, mniej lub bardziej nasilonym. Pomarańczowy mocz za to może świadczyć o żółtaczce.

3. Zapach moczu

Łatwy do ocenienia, nawet przez pacjenta, jest zapach moczu. Prawidłowy mocz nie ma żadnego zapachu. Jeżeli czuć zapach gnilny albo amoniak, może to świadczyć o obecności bakterii w drogach moczowych. Pacjent powinien być zaniepokojony, jeżeli jego mocz pachnie amoniakiem, ponieważ może to świadczyć o źle kontrolowanej cukrzycy.

4. Wielomocz

Ważna jest także ocena objętości moczu. Niestety możną ją sprawdzić tylko wówczas, jeżeli pacjent ma zaleconą dobową zbiórkę moczu. Prawidłowo wynosi ona 1–2 litry. Wyższa wartość,tzn. wielomocz, może świadczyć o cukrzycy albo o niewydolności nerek. Objętość moczu poniżej litra, tzn. skąpomocz, może towarzyszyć niewydolności nerek oraz odwodnieniu.

Parametrem, który można sprawdzić w każdej próbce moczu, jest jego ciężar właściwy i powinien wynosić on 1,016–1,022 g/ml. Jego wartość może się zmienić w chorobach nerek, cukrzycy czy przy przyjmowaniu leków moczopędnych.

Na pH moczu może wpływać bardzo wiele czynników.Prawidłowo wynosi 5,5–6,5. Wzrastać może przy diecie wegetariańskiej albo w zakażeniach. Spadek możemy obserwować przy stosowaniu diety bogatobiałkowej, ale także przy zatruciach czy chorobach przebiegających z gorączką.

5. Definicja białkomoczu

Badanie moczu na białko Odtwórz wideo
Badanie moczu na białko W celu wykrywania białka w moczu stosuje się metodę paskową,...

Białkomocz, tzn. obecność białka w moczu u zdrowego człowieka, zazwyczaj nie przekracza 100 mg/dobę. Wyższe wartości mogą świadczyć o chorobie nerek, gorączce czy nadciśnieniu, ale także mogą być spowodowane fizjologią, np. w ciąży lub po dużym wysiłku. 

Ketony w moczu zawsze są rzeczą nieprawidłową. Świadczą o tym, że organizm ma nieprawidłowy metabolizm. Przyczyną tego może być najczęściej cukrzyca, ale także głodzenie, wymioty czy biegunka.

Urobilinogen i bilirubina są specyficznymi związkami, których pojawienie się w moczu prawie zawsze świadczy o chorobie wątroby lub o żółtaczce.

6. Obecność białych i czerwonych krwinek w moczu

W osadzie oceniamy ilość krwinek białych i czerwonych oraz ewentualnie bardziej specjalistyczne parametry, takie jak np. kryształy kwasu moczowego, które pojawiają się w moczu w przebiegu dny moczanowej. Krwinki białe mogą być obecne w moczu w niewielkich ilościach, tzn. do pięciu w polu widzenia pod mikroskopem. Jeżeli jest ich więcej, zazwyczaj świadczy to o zakażeniu układu moczowego, ale może to być też związane z poważnymi chorobami nerek i chorobami ogólnymi.

Pojawienie się krwinek czerwonych nie jest charakterystyczne dla konkretnej choroby. Może świadczyć o chorobie nerek czy kamicy, ale też o chorobach ogólnych, takich jak nadciśnienie tętnicze lub o stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.

Jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie badania ogólnego moczu nie powinny umknąć lekarzowi, gdyż mogą być pierwszym dzwonkiem alarmowym, że w organizmie człowieka coś dzieje się nie tak jak powinno.

Bibliografia

  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
  • Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych, Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-61104-38-4
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Steciwko A. (red.), Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-062-7
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Badanie ogólne moczu

Kobieta, l. 28, problemy z pęcherzem - częste oddawanie niewielkich ilości moczu, parcie na pęcherz, zwłaszcza w pozycji leżącej. Brak bólu. Z powyższych powodów lekarz skierował mnie na badanie moczu. Proszę o pomoc w interpretacji. Barwa - żółta....

Badanie ogólne moczu dziecka

Proszę o interpretację wyników badania ogólnego moczu mojej 4-letniej córeczki. Przejrzystość - niezupełna, barwa - słomkowa, odczyn - kwaśy, ciężar - 1010, białko - ujemne, cukier - ujemny, ketony - ujemne, azotyny - ujemne, urobilinogen w normie, bilirubina...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 0 odpowiedzi Czy suplement BCAA wchodzi w interakcję z antykoncepcją hormonalną? ~:

Szanowni Państwo - pytanie kieruję do specjalisty ginekologa - zażywam antykoncepcję hormonalną (Yasminelle), aktualne wyniki badań (cytologia, mofrologia, INR, ogólne badanie moczu) mam b. dobre, czy mogę stosować suplement BCAA - aminikwasy rozgałęzione,...

pokaż 5 następnych

Artykuły Badania moczu

Interpretacja wyniku badania ogólnego moczu
Badania moczu Interpretacja wyniku badania ogólnego moczu

(...) ze specjalistą. Wskazania do badania moczu Badanie moczu często zleca się, aby zdiagnozować infekcje dróg moczowych lub nerek ... badania moczu W moczu mogą się także znajdować komórki nabłonkowe i czerwone oraz białe krwinki. Komórki...

Czego szukamy w badaniu osadu moczu?
Badania moczu Czego szukamy w badaniu osadu moczu?

(...) osadu moczu zostanie zafałszowany.   Właściwości fizyczne moczu Podczas badania moczu brane są pod uwagę jego następujące ... wykonywania badania moczu są: zanieczyszczenie pojemnika na mocz, obecność glukozy (np. słoik po miodzie), lub...

Badanie fizyczne moczu
Badania moczu Badanie fizyczne moczu

(...) wykryć chorobę jeszcze w okresie bezobjawowym. Wskazania i przygotowanie do wykonania badania moczu Wskazania do wykonania badania moczu: choroby układu moczowego, choroby ogólnoustrojowe (np. badanie w cukrzycy, nadciśnieniu tętniczym), ciąża, żółtaczka. Przygotowanie do badania moczu: przed oddaniem moczu okolica narządów moczowo-płciowych powinna ... do pracowni w jak najszybszym czasie w celu uzyskania wyniku badania moczu, mocz przetrzymywany w temperaturze pokojowej nie nadaje...

Interpretacja wyniku badania moczu
Badania moczu Interpretacja wyniku badania moczu

Badania moczu są przydatne w diagnostyce wielu schorzeń i to nie tylko tych, dotyczących bezpośrednio układu moczowego. Krew ulega filtracji w nerkach i z tego powodu część substancji w niej zawartych jest następnie wydalanych z moczem. Ilość i postać tych substancji znacznie różnić się może w stanie zdrowia i choroby. Mocz może być także materiałem, pozwalającym stwierdzić ... kontrolnych. Test paskowy Pierwszym etapem badania moczu jest wykonanie tzw. testu paskowego. Te dostępne na rynku testy...

Badanie chemiczne moczu
Badania moczu Badanie chemiczne moczu

Jedną z podstawowych funkcji nerek jest filtrowanie krwi i eliminowanie odpadków, które powstały podczas produkcji moczu. Z moczem usuwany jest z organizmu nadmiar substancji mineralnych, takich jak: sód, potas, wapń, magnez, chlorki,...

Badanie moczu na urobilinogen Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na urobilinogen

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen. Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67...

Badanie pH moczu Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie pH moczu

Badanie pH moczu przeprowadza się podczas badania ogólnego moczu. Obecnie badanie ogólne moczu można zrobić sobie nawet w domu, za pomocą specjalnego testu paskowego. Taki test można kupić w aptece. Należy jednak pamiętać, że wyniki,...

Test na ciężar właściwy moczu Odtwórz wideo
Badania moczu Test na ciężar właściwy moczu

Badanie ogólne moczu obejmuję ocenę cech fizycznych, biochemicznych oraz morfologicznych. Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym moczu jest jego ciężar właściwy, czyli inaczej mówiąc po prostu jego gęstość. Zależy ona...

Badanie moczu na ciała ketonowe Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na ciała ketonowe

Badanie ogólne moczu jest jednym z podstawowych badań. Pozwala na uzyskanie bardzo wielu informacji, przede wszystkim na temat stanu układu moczowego i pracy nerek, ale także różnych chorób ogólnoustrojowych. Wyniki badania moczu pozwalają na otrzymanie bardzo wielu informacji dotyczących stanu organizmu. Ze względu na złożoność wielu czynników wpływających na skład i właściwości moczu, wyniki badania moczu powinny być zawsze interpretowane przez lekarza. Pojawienie się...

Badanie moczu na krew Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na krew

Krew w moczu nie powinna się pojawiać u zdrowej osoby. Jeśli już się pojawi, zazwyczaj oznacza toczącą się w organizmie infekcję. W przypadku, jeśli danej osobie nic nie dolega, nie ma ona objawów infekcji, a badanie wykrywa krew w moczu – może to świadczyć o chorobach nerek, takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek. Krew w moczu można wykryć za pomocą badania moczu, przeprowadzonego w domu lub w laboratorium. Badanie ogólne moczu domowego użytku działa na podobnych zasadach jak...

pokaż 10 następnych