Co to jest osteoporoza?

Dzisiejszy styl życia – pośpiech, fatalna dieta, nadmierna ilość spożywanych używek oraz brak ruchu silnie wpływa na nasze zdrowie. Nie zdajemy sobie sprawy, że takie postępowanie również nie jest obojętne wobec naszych kości. Osteoporoza jest chorobą, której rozwojowi sprzyjają wyżej wymienione czynniki.

Spis treści:
  1. 1. Czym jest osteoporoza?
  2. 2. Jak często występuje osteoporoza?
  3. 3. Typy osteoporozy
  4. 4. Przyczyny osteoporozy

1. Czym jest osteoporoza?

Często pacjent słysząc od lekarza diagnozę, jaką jest osteoporoza, nie rozumie istoty tej choroby. Nie każdy lekarz dysponuje wystarczającą ilością czasu, aby należycie wyjaśnić pacjentowi jej charakterystykę i zapoznać go z nią.

Słowo „osteoporoza” pochodzi z języka greckiego i już samo tłumaczenie daje nam wiele informacji na temat tej choroby; mianowicie osteon oznacza „kość”, a porus „otwór”, można więc przetłumaczyć to jako „dziurawa kość”.

Osteoporoza to postępująca metaboliczna choroba całego szkieletu człowieka. Dochodzi w niej do zmniejszenia gęstości kości („mniej kości w kości”), następuje też zmiana jej wewnętrznej struktury, przez co szkielet staje się bardziej kruchy i podatny na złamania. Dzieje się tak dlatego, że procesy niszczenia i odbudowy kości, które u zdrowego człowieka pozostają w równowadze, u chorych na osteoporozę przesunięte są w stronę niszczenia (człowiek traci więcej tkanki kostnej, niż jest w stanie odbudować).

Na procesy te duży wpływ mają hormony (parathormon, kalcytonina czy hormony płciowe, zarówno estrogeny – hormony żeńskie, jak i androgeny – hormony męskie), odpowiednia ilość wapnia i witaminy D w diecie czy też aktywność fizyczna i wiele innych czynników.

Każdy człowiek około 30. roku życia osiąga tak zwaną masę szczytową kości. Po tym okresie kościec ani nie zwiększa swojej masy (jak to następuje w okresie wzrostu i przez jakiś czas potem), ani jej nie traci (jak to się dzieje po 40. roku życia). Jednak po przekroczeniu 45. roku życia zaczynamy systematycznie „tracić” kości – jest to proces zupełnie naturalny i nie ma w tym nic niepokojącego, o ile utrata ta utrzymuje się na prawidłowym poziomie (ok. 0,5% do 1% masy kostnej rocznie).

Jednak u ludzi cierpiących na osteoporozę utrata ta wynosi od 2% do 4% lub więcej. Co gorsza, utrata ta jest zupełnie bezobjawowa, więc nie sposób jej zauważyć.

Konsekwencją wyżej wymienionych zmian jest większa podatność kości na złamania, przez co nawet niewielki uraz, który dla zdrowego człowieka byłby zupełnie nieszkodliwy, może doprowadzić do złamania groźnego dla naszego zdrowia, a nawet życia. Złamanie powstałe na skutek takiego urazu nazywamy „złamaniem niskoenergetycznym” lub „patologicznym” i zawsze nasuwa ono podejrzenie procesu chorobowego w obrębie kości, między innymi osteoporozy.

Tkanka kostna u zdrowego człowieka składa się z macierzy zewnątrzkomórkowej oraz części komórkowej. Do komórek tkanki kostnej zaliczają się osteocyty - dojrzałe komórki tkanki kostnej. Powstają one w wyniku mineralizacji osteoblastów. Na powierzchni osteocytów znajdują się liczne wypustki cytoplazmatyczne, dzięki którym mogą one łączyć się z innymi osteocytami i stykają się z naczyniami krwionośnymi, uczestnicząc w wymianie substancji odżywczych. W tkance kostnej znajdują się również osteoblasty - komórki odpowiedzialne za kościotworzenie i za właściwy skład organicznej części pozakomórkowej kości (tzw. osteoid). Na czynność osteoblastów w dużej mierze wpływ mają czynniki hormonalne. Trzeci rodzaj komórek tkanki kostnej to osteoklasty - komórki kościogubne, które są odpowiedzialne za "utylizację" tkanki kostnej. Dzięki przebudowie i odnawianiu struktur kostnych szkielet człowieka jest wytrzymały. Niezwykle ważne jest zachowanie równowagi między osteoblastami oraz osteoklastami. Równowaga ta jest bowiem niezbędna, by mogły zachodzić procesy wzrostu kości, zrostu złamań oraz wzmacniania kości, które są narażone na znaczne przeciążenia oraz naprężenia. Z kolei w macierzy pozakomórkowej znajduje się kolagen, wapń oraz związki mineralne zapewniające wytrzymałość kości oraz ich elastyczność.

2. Jak często występuje osteoporoza?

Osteoporoza występuje zwykle u kobiet po menopauzie i u mężczyzn w podeszłym wieku.
W Polsce na tę chorobę cierpi około 7% kobiet w wieku 45–54 lat, około 25% kobiet w wieku 65–74 lat i aż 50% kobiet w wieku 75–84 lat. Mimo, że choroba ta dotyczy najczęściej kobiet, nie tylko one są na nią narażone, może ona dotykać również mężczyzn, a nawet dzieci i mimo że nie są to częste przypadki, należy o tym pamiętać.

Już teraz liczbę chorych w naszym kraju szacuje się na 6 milionów, a postawione rozpoznanie osteoporozy ma 3 miliony osób. Na skutek stałego starzenia się społeczeństwa możemy spodziewać się jednak, że ich liczba będzie rosnąć.

Widać więc, że nie jest to problem rzadki, w związku z czym warto mieć chociaż ogólne pojęcie o tej jednostce chorobowej, ponieważ prawdopodobieństwo, że dotknięty nią zostanie ktoś z grona naszych znajomych lub rodziny, jest niestety duże.

3. Typy osteoporozy

Osteoporoza nie u każdego pacjenta przebiega tak samo i nie u każdego powodowana jest przez te same czynniki. W związku z tym, aby usystematyzować i ułatwić porozumiewanie się lekarzy między sobą, a także lekarzy z pacjentami, wprowadzono ogólnie przyjęty podział tej jednostki chorobowej.

  • Typ A (typ II według Meltona i Riggsa), nazywany również „osteoporozą starczą” lub „osteoporozą inwolucyjną”

Występuje u osób w wieku 70–75 lat. Dwa razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Główną przyczyną tego typu osteoporozy jest utrudnione wchłanianie wapnia, co prowadzi do zwiększonego uwalniania wapnia z kości. Złamania zdarzające się w tym typie osteoporozy dotyczą najczęściej trzonów kręgów lub bliższej części kości udowej (złamania szyjki kości udowej lub złamania przezkrętarzowe, międzykrętarzowe kości udowej).

  • Typ B (typ I według Meltona i Riggsa), nazywany również „osteoporozą pomenopauzalną

Występuje u kobiet w wieku 55–65 lat. Główną przyczyną tego typu osteoporozy jest niski poziom estrogenów (żeńskie hormony płciowe) występujący u kobiet w wieku menopauzalnym. Złamania kości występujące w tym typie osteoporozy dotyczą głównie dalszego odcinka kości przedramienia (złamania kości przedramienia w okolicy nadgarstka) lub trzonów kręgów.

W tym typie osteoporozy jest ona następstwem innych chorób pacjenta lub przyjmowania przez niego leków.

4. Przyczyny osteoporozy

Lekami, które mogą powodować osteoporozę, są leki z następujących grup: glikokortykosteroidy (szeroko stosowane w medycynie, między innymi do leczenia astmy oskrzelowej, ale też wielu innych chorób), leki przeciwpadaczkowe, heparyna (lek podawany w celu zmniejszenia krzepliwości krwi), doustne antykoagulanty (leki często przyjmowane przez ludzi z zaburzeniami rytmu serca), niektóre leki przeciwnowotworowe.

W dalszym ciągu niewiele w naszym społeczeństwie mówi się o typowych przyczynach osteoporozy, jej następstwach czy też o tym, jak możemy jej zapobiegać. Zważywszy na to, jak częsty jest to problem i jak wiele osób już jest, lub w niedługim czasie będzie, dotkniętych osteoporozą, należy dążyć do tego, aby świadomość ludzi na temat tej choroby stale się zwiększała.

Co więcej, w związku z tym, że średnia wieku w naszym kraju stale rośnie, co oznacza, że nasze społeczeństwo się starzeje, możemy spodziewać się, że ilość ludzi dotkniętych problemem osteoporozy będzie się zwiększać. Uwidacznia to konieczność propagowania wiedzy na temat występowania tej jednostki chorobowej i możliwości zapobiegania jej, jeśli zależy nam na naszych bliskich, znajomych lub nawet na ludziach z naszego otoczenia, ponieważ, jak wiadomo nie od dziś, zapobiegać jest zawsze lepiej, niż leczyć.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Jak postępować z osteoporozą?

Złamanie otwarte,wielofragmentowe trzonu kości piszczel w 1/2 obwodowej z przem.-to z wypisu.Stało się 29.07.Rana czysta,więc w dniu 7.08 zastosowano zespolenie"biologiczne"złamania płytką metalową i śrubami-to też z wypisu.Gips mam do...

Co to jest? Załamanie? Myśli samobójcze? Co?

Mam 17 lat. Jakieś cztery lata temu rodzice się rozwiedli przez problem alkoholowy ojca. Przeprowadziliśmy się. Gimnazjum jakoś przeszło... nigdy nie uczyłam się jakoś specjalnie wybitnie, tak na trójkach mniej więcej. Poszłam do liceum, ale się przepisałam...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~antoniq Forum Zdrowie 1 odpowiedź Osteoporoza w młodym wieku ~antoniq:

Mam 27 lat i bardzo często bolą mnie kości, zazwyczaj gdy biegam lub ćwiczę na siłowni. Początkowo brałem glukozaminę, bo myślałem, że to po prostu z braku jakichś witamin. Ale teraz obawiam się najgorszego .

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Osteoporoza II stopnia a operacja ~:

mam ostooperoze 2 stopnia srodki przeciw bolowe nie dzialaja czy jest mozliwa operacja 2 stopnia

pokaż 5 następnych

Artykuły Osteoporoza

Osteoporoza Osteoporoza wtórna

Osteoporoza wtórna to rodzaj osteoporozy, który pojawia się jako powikłanie stanu chorobowego lub następstwo ... kości. W rezultacie może dojść do zaburzeń wzrostu oraz niepełnosprawności. Przyczyny osteoporozy wtórnej Osteoporoza ... iż osteoporoza częściej występuje u osób w średnim wieku i starszych, wtórna osteoporoza może zaatakować osoby ... kościotworzenie i przyczynia się do powstawania ubytków tkankowych. Osteoporoza wtórna może rozwinąć się także u...

Osteoporoza Dieta w osteoporozie

Czynniki ryzyka z tej grupy powinny być znane przez każdego pacjenta. Możemy je modyfikować, czyli kontrolować czyhającą na nasze kości osteoporozę. Znajdują się tu nie tylko znane wszystkim przyczyny chorób układu krążenia, ale także specyficzne...

Osteoporoza Osteoporoza a tarczyca

Osteoporoza jest spowodowana problemami hormonalnymi i zazwyczaj występuje u kobiet. Oprócz tego, że można ja wywołać ... , że osteoporoza zaatakuje nasze kości. Tarczyca a osteoporoza Tarczyca może utrudniać nam życie na dwa sposoby: może produkować zbyt dużo ... zaatakuje osteoporoza. Dzieje się tak dlatego, że nadmiar hormonów zwiększa wydalanie wapnia i fosforu razem z moczem lub stolcem. W organizmie pozostaje zbyt mało tych minerałów aby utrzymać odpowiednią gęstość kości. Osteoporoza...

Osteoporoza Osteoporoza - twój niezbędnik w chorobie

Osteoporoza polega na postępującym ubytku masy kostnej. Schorzenie to najczęściej występuje u kobiet, które skończyły 50 rok życia i jest związana ze zmianami hormonalnymi – ten problem dotyczy 30% kobiet po menopauzie. Osteoporoza ... . Na osteoporozęmoże wskazywać zmieniona sylwetka: zaokrąglone i przygarbione plecy. Rozpoznanie osteoporozy Osteoporoza zostaje zdiagnozowana ... . Niestety te metody rozpoznają chorobę w zaawansowanym stadium. Wcześniej osteoporoza może być wykryta przez badanie...

Osteoporoza Osteoporoza u mężczyzn

Osteoporoza to choroba metaboliczna, która powoduje zmniejszenie się gęstości kości i w konsekwencji ich łamliwość. Mimo że osteoporoza najczęściej występuje u kobiet po menopauzie, może ona dotknąć także mężczyzn. Osteoporoza ... osteoporozy Przy chorobie jaką jest osteoporoza kluczowy jest wiek, ale nie tylko. Jeśli masz powyżej 50 lat, czynniki ryzyka na kt ... , że mężczyzn po prostu nie bada się pod względem osteoporozy. Uznaje się, że osteoporoza to raczej „kobieca”...

Osteoporoza Profilaktyka osteoporozy

Osteoporoza jest poważną chorobą, ograniczającą sprawność fizyczną. U kobiet najczęściej pojawia się w okresie menopauzy ... . Osteoporoza grozi poważnymi zwichnięciami i złamaniami, które na długo mogą unieruchomić kobietę i wymagają odpowiedniej rehabilitacji. Tkanka kostna ulega rozrzedzeniu i wtedy łatwo o złamanie kości. Czym jest osteoporoza? Dzisiaj choroba polegająca na osłabieniu układu kostnego, nazywana osteoporozą, stanowi jeden z głównych problemów społecznych. Najczęściej...

Osteoporoza Objawy osteoporozy

Osteoporoza mimo, że jest chorobą często występującą w naszym społeczeństwie i doskonale poznaną przez lekarzy, nadal nastręcza pewnych trudności diagnostycznych. Głównym problemem jest to, że do czasu wystąpienia pierwszego złamania osteoporoza przebiega bezobjawowo, a często nawet złamanie daje objawy tak niecharakterystyczne, że początkowo nasuwa podejrzenie zupełnie innych chorób. Czynniki ryzyka osteoporozy Bezobjawowy przebieg osteoporozy może trwać wiele lat. Przez ten...

Osteoporoza Diagnostyka osteoporozy

(...) do tego u pacjenta wystąpiło złamanie osteoporotyczne (niskoenergetyczne) to mamy do czynienia z osteoporozą zaawansowaną. Na tej...

Osteoporoza Osteoporoza u kobiet

Osteoporoza to choroba, która atakuje głównie kobiety po menopauzie. Według danych statystycznych nawet co druga kobieta po 50 doświadcza złamania kości z powodu osteoporozy. Dla porównania, tego typu złamania występują u co ósmego mężczyzny. Do złamań dochodzi, ponieważ osteoporoza powoduje osłabienie kości i zwiększa ich kruchość. W rezultacie ... .(Leczenie osteoporozy, osteoporoza...

Osteoporoza Osteoporoza kręgosłupa

(...) z nich, najpoważniejszą i najpowszechniejszą, jest osteoporoza. Co to jest osteoporoza? Osteoporoza jest chorobą kości. To ... dużych sił, jakie występują na przykład podczas upadku lub zderzenia samochodów. Kości chorego z osteoporozą są tak osłabione, że łamią się przy banalnym upadku w domu, a nawet bez urazu, podczas normalnego spaceru. Osteoporoza kości polega ... jest jego wytrzymałość. Z drugiej strony osteoporoza, która w większości przypadków dotyka kobiet po okresie przekwitania,...

pokaż 10 następnych