Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Ze względu na szybki postęp choroby decyzję o leczeniu zazwyczaj podejmuje się natychmiast. Chorzy muszą być leczeni w specjalistycznych oddziałach hematologicznych. Lekarz planuje terapię na podstawie tzw. czynników prognostycznych, czyli zestawu czynników, które na świecie uznano za pogarszające lub polepszające rokowanie. Znaczenie ma nie tylko rodzaj białaczki, lecz także wiek, stan ogólny pacjenta, płeć oraz obecność innych chorób, na które pacjent chorował (np. choroby serca, cukrzyca itd.).

Spis treści:
  1. 1. Ostra białaczka szpikowa - leczenie
  2. 2. Chemioterapia
  3. 3. Leki w chemioterapii indukcyjnej
  4. 4. Remisja po zastosowaniu indukcji
  5. 5. Dalsze postępowanie
  6. 6. Rokowania po chemioterapii

1. Ostra białaczka szpikowa - leczenie

  • Chemioterapia – podanie leków, które niszczą komórki nowotworowe lub  hamują ich rozwój.
  • Przeszczep (transplantację) szpiku– daje najlepsze szanse dla pacjentów na długotrwałą remisję, czyli wyzdrowienie bez nawrotu choroby. Wiąże się jednak także z dużym ryzykiem, więc jest zarezerwowany dla chorych, u których staje się jasne, że sama chemioterapia nie spowoduje eliminacji choroby.
  • Kwas all-transretinowy (ATRA) – lek stosowany tylko u pacjentów z białaczką szpikową promielocytową (podtyp M3).
  • Nowe sposoby leczenia – aktualnie trwają intensywne badania kliniczne nad nowymi lekami, które być może będą stosowane w standardowym leczeniu białaczek.

2. Chemioterapia

Istnieją trzy fazy leczenia lekami przeciwnowotworowymi w przypadku ostrej białaczki szpikowej:

  • Chemioterapia indukcyjna (indukcja)
Leki stosowane w chemioterapii
Leki stosowane w chemioterapii Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome,...


Większość pacjentów chorych na białaczkę otrzymuje leczenie indukujące. Celem takiego leczenia jest uzyskanie remisji. Remisja w białaczce oznacza powrót prawidłowych parametrów krwi (normalne wartości białych, czerwonych krwinek i płytek krwi) oraz brak widocznych oznak choroby i brak choroby w szpiku kostnym (czyli stan, w którym < 5% wszystkich komórek w szpiku kostnym to komórki białaczkowe).

Terapia ta jest zazwyczaj bardzo intensywna. Leki niszczące komórki nowotworowe pacjent otrzymuje codziennie przez tydzień, a następnie w ciągu następnych trzech, czterech tygodni dochodzi do siebie. W tym czasie pacjent narażony jest także na wiele powikłań w postaci infekcji oraz często zachodzi konieczność przetaczania krwi i płytek. Dlatego też pacjent musi pozostawać w oddziale specjalnie do tego przystosowanym, w izolacji.  

3. Leki w chemioterapii indukcyjnej

  • cytarabina (Ara-C),
  • daunorubicyna,
  • fludarabina,
  • idarubicyna.

O zestawie leków podanych pacjentowi decyduje hematolog, po indywidualnej ocenie choroby. Pacjenci z podtypem białaczki M3 (białaczka promielocytowa) otrzymują dodatkowo kwas all-transretinowy (ATRA).

Jeżeli po tygodniu leczenia nie dojdzie do uzyskania u chorego remisji, leczenie może być powtórzone jedno- lub dwukrotnie.  

4. Remisja po zastosowaniu indukcji

  • około 70 do 80% chorych dorosłych w wieku poniżej 60 lat,
  • około 50% dorosłych powyżej 60 lat,
  • więcej niż 90% chorych dzieci.

Wydawałoby się, że uzyskanie remisji, czyli braku oznak choroby za pomocą indukcji, zakończy sprawę leczenia białaczki. Niestety remisja nie jest równoznaczna z wyleczeniem. Uśpione, ukryte komórki białaczkowe czają się gdzieś w zakamarkach organizmu gotowe, żeby znowu zaatakować. Skąd te ukryte komórki?  

W momencie rozpoznania białaczki w organizmie chorego może znajdować się astronomiczna, lecz niestety realna, liczba 100 miliardów komórek nowotworowych. Jeżeli terapia indukcyjna zabije 99% z nich, nadal pozostanie 100 milionów komórek, które jeśli nie zostaną dalej niszczone, mogą zaatakować na nowo, powodując nawrót choroby.

5. Dalsze postępowanie

W zależności od indywidualnie ustalonego planu leczenia kolejnym krokiem powinno być podanie terapii konsolidującej.

  •  Chemioterapia konsolidująca (konsolidacja)

Jest to drugi etap leczenia obejmujący podawanie chemioterapii i ma na celu dalsze zmniejszenie liczby komórek białaczkowych pozostałych w organizmie chorego. Najczęściej podaje się choremu wysokie dawki cytarabiny (Ara-C) w trzech lub czterech cyklach. Mogą być też stosowane inne leki.

  •  Chemioterapia podtrzymująca

Jeżeli po zakończeniu leczenia indukującego i konsolidującego pacjent jest cały czas w stadium remisji, rozpoczyna się podawanie chemioterapii podtrzymującej. Jej celem jest zniszczenie resztek komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie pacjenta po uprzednim intensywnym leczeniu. Terapia ta jest mniej intensywna i trwa zazwyczaj 2 lata.

Alternatywą dla leczenia podtrzymującego może być przeszczep szpiku (allogeniczny lub autologiczny). U chorych do 55. roku życia, którzy uzyskali całkowitą remisję, prowadzone są poszukiwania dawcy szpiku wśród rodzeństwa. Jednakże tylko u 25% chorych udaje się znaleźć dawcę, pozostali chorzy są kwalifikowani do autotransplantacji lub dalszego leczenia chemioterapią.

6. Rokowania po chemioterapii

Leczenie wyłącznie za pomocą chemioterapii powoduje całkowite wyleczenie (tj. 5-letnie przeżycie bez objawów choroby) u około 10–20% pacjentów. Natomiast chorzy poddani allogenicznej (od dawcy) transplantacji szpiku kostnego mają 60% szansę całkowitego wyleczenia. Chorzy poddani autologicznej transplantacji mają szansę wyleczenia w około 40%.

Bibliografia

  • Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
  • Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
  • Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Komentarze (1)

Wyloguj
kamil1991189
kamil1991189

Co może być przyczyną i jakie są zagrożenia dla organizmu jeżeli gorączka nie ustępuje dłużej niż 3 tygodnie?

Odpowiedz

Artykuły Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa
Białaczka Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa (ang. Acute Myelogenous Leukemia, AML lub Acute Non-Lymphoblastic...

Białaczka Białaczka szpikowa

Możliwości leczenia w przewlekłej białaczce szpikowej (PBS) obejmują szereg leków, schematów...

Białaczka
Onkologia Białaczka

Białaczka jest nowotworem krwi. Choroba ta została opisana po raz pierwszy w 1845 roku. Historycznie...

Czerwonka ostra
Choroby zakaźne i pasożytnicze Czerwonka ostra

Czerwonka ostra to zakaźna biegunka wywołana przez bakterie Shigella lub ameby Entamoeba histolytica....

Pokrzywka Pokrzywka ostra

Pokrzywka ostra jest diagnozowana wówczas, gdy swędząca wysypka pojawia się nagle. Najczęściej...

Ostra reakcja na stres
Nerwica i lęki Ostra reakcja na stres

Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.

Białaczka u dzieci
Białaczka Białaczka u dzieci

Białaczka u dzieci to najczęstsza choroba nowotworowa wieku dziecięcego. 30% wśród rozpoznawanych...

Anemia a białaczka
Białaczka Anemia a białaczka

Anemia i białaczka bardzo często współistnieją ze sobą. Można wręcz stwierdzić, że objawy...

Białaczka a chłoniak
Chłoniaki Białaczka a chłoniak

Zarówno białaczka jak i chłoniak są chorobami nowotworowymi, które dotyczą zmian...

Białaczka a infekcje
Białaczka Białaczka a infekcje

U chorych na białaczkę infekcje zdarzają się zdecydowanie częściej niż u...

Białaczka przewlekła
Białaczka Białaczka przewlekła

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną...

Objawy białaczki i chłoniaków Świąd a białaczka

Białaczka to groźna choroba nowotworowa, która daje liczne objawy od ogólnych,...

Objawy białaczki i chłoniaków Chudnięcie a białaczka

Schudłaś, schudłeś - to w dzisiejszych czasach najbardziej pożądany komplement. Ale czy zawsze...

Białaczka u dzieci Białaczka u niemowląt

Najczęstszą postacią raka u dzieci jest białaczka - stan spowodowany obecnością komórek...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij