Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Ze względu na szybki postęp choroby decyzję o leczeniu zazwyczaj podejmuje się natychmiast. Chorzy muszą być leczeni w specjalistycznych oddziałach hematologicznych. Lekarz planuje terapię na podstawie tzw. czynników prognostycznych, czyli zestawu czynników, które na świecie uznano za pogarszające lub polepszające rokowanie. Znaczenie ma nie tylko rodzaj białaczki, lecz także wiek, stan ogólny pacjenta, płeć oraz obecność innych chorób, na które pacjent chorował (np. choroby serca, cukrzyca itd.).

1. Leki stosowane w chemioterapii

  • Chemioterapia – podanie leków, które niszczą komórki nowotworowe lub  hamują ich rozwój.
  • Przeszczep (transplantację) szpiku– daje najlepsze szanse dla pacjentów na długotrwałą remisję, czyli wyzdrowienie bez nawrotu choroby. Wiąże się jednak także z dużym ryzykiem, więc jest zarezerwowany dla chorych, u których staje się jasne, że sama chemioterapia nie spowoduje eliminacji choroby.
  • Kwas all-transretinowy (ATRA) – lek stosowany tylko u pacjentów z białaczką szpikową promielocytową (podtyp M3).
  • Nowe sposoby leczenia – aktualnie trwają intensywne badania kliniczne nad nowymi lekami, które być może będą stosowane w standardowym leczeniu białaczek.

2. Chemioterapia

Istnieją trzy fazy leczenia lekami przeciwnowotworowymi w przypadku ostrej białaczki szpikowej:

  • Chemioterapia indukcyjna (indukcja)

Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome, Cytoxan, Oncovin, Blenoxane, Adriamycin, VePesid.


Większość pacjentów chorych na białaczkę otrzymuje leczenie indukujące. Celem takiego leczenia jest uzyskanie remisji. Remisja w białaczce oznacza powrót prawidłowych parametrów krwi (normalne wartości białych, czerwonych krwinek i płytek krwi) oraz brak widocznych oznak choroby i brak choroby w szpiku kostnym (czyli stan, w którym < 5% wszystkich komórek w szpiku kostnym to komórki białaczkowe).

Terapia ta jest zazwyczaj bardzo intensywna. Leki niszczące komórki nowotworowe pacjent otrzymuje codziennie przez tydzień, a następnie w ciągu następnych trzech, czterech tygodni dochodzi do siebie. W tym czasie pacjent narażony jest także na wiele powikłań w postaci infekcji oraz często zachodzi konieczność przetaczania krwi i płytek. Dlatego też pacjent musi pozostawać w oddziale specjalnie do tego przystosowanym, w izolacji.  

3. Leki w chemioterapii indukcyjnej

  • cytarabina (Ara-C),
  • daunorubicyna,
  • fludarabina,
  • idarubicyna.

O zestawie leków podanych pacjentowi decyduje hematolog, po indywidualnej ocenie choroby. Pacjenci z podtypem białaczki M3 (białaczka promielocytowa) otrzymują dodatkowo kwas all-transretinowy (ATRA).

Jeżeli po tygodniu leczenia nie dojdzie do uzyskania u chorego remisji, leczenie może być powtórzone jedno- lub dwukrotnie.  

4. Remisja po zastosowaniu indukcji

  • około 70 do 80% chorych dorosłych w wieku poniżej 60 lat,
  • około 50% dorosłych powyżej 60 lat,
  • więcej niż 90% chorych dzieci.

Wydawałoby się, że uzyskanie remisji, czyli braku oznak choroby za pomocą indukcji, zakończy sprawę leczenia białaczki. Niestety remisja nie jest równoznaczna z wyleczeniem. Uśpione, ukryte komórki białaczkowe czają się gdzieś w zakamarkach organizmu gotowe, żeby znowu zaatakować. Skąd te ukryte komórki?  

W momencie rozpoznania białaczki w organizmie chorego może znajdować się astronomiczna, lecz niestety realna, liczba 100 miliardów komórek nowotworowych. Jeżeli terapia indukcyjna zabije 99% z nich, nadal pozostanie 100 milionów komórek, które jeśli nie zostaną dalej niszczone, mogą zaatakować na nowo, powodując nawrót choroby.

5. Dalsze postępowanie

W zależności od indywidualnie ustalonego planu leczenia kolejnym krokiem powinno być podanie terapii konsolidującej.

  •  Chemioterapia konsolidująca (konsolidacja)

Jest to drugi etap leczenia obejmujący podawanie chemioterapii i ma na celu dalsze zmniejszenie liczby komórek białaczkowych pozostałych w organizmie chorego. Najczęściej podaje się choremu wysokie dawki cytarabiny (Ara-C) w trzech lub czterech cyklach. Mogą być też stosowane inne leki.

  •  Chemioterapia podtrzymująca

Jeżeli po zakończeniu leczenia indukującego i konsolidującego pacjent jest cały czas w stadium remisji, rozpoczyna się podawanie chemioterapii podtrzymującej. Jej celem jest zniszczenie resztek komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie pacjenta po uprzednim intensywnym leczeniu. Terapia ta jest mniej intensywna i trwa zazwyczaj 2 lata.

Alternatywą dla leczenia podtrzymującego może być przeszczep szpiku (allogeniczny lub autologiczny). U chorych do 55. roku życia, którzy uzyskali całkowitą remisję, prowadzone są poszukiwania dawcy szpiku wśród rodzeństwa. Jednakże tylko u 25% chorych udaje się znaleźć dawcę, pozostali chorzy są kwalifikowani do autotransplantacji lub dalszego leczenia chemioterapią.

6. Rokowania po chemioterapii

Leczenie wyłącznie za pomocą chemioterapii powoduje całkowite wyleczenie (tj. 5-letnie przeżycie bez objawów choroby) u około 10–20% pacjentów. Natomiast chorzy poddani allogenicznej (od dawcy) transplantacji szpiku kostnego mają 60% szansę całkowitego wyleczenia. Chorzy poddani autologicznej transplantacji mają szansę wyleczenia w około 40%.

Bibliografia

  • Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
  • Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
  • Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Lekarz Agnieszka Barchnicka,
Komentarze (1)
kamil1991189
kamil1991189

Co może być przyczyną i jakie są zagrożenia dla organizmu jeżeli gorączka nie ustępuje dłużej niż 3 tygodnie?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ostra białaczka szpikowa - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Badania EEG

~PaniYogi • ostatni post 8 godzin temu

2
Artykuły Ostra białaczka szpikowa
Ostra białaczka szpikowa

Objawy ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (OBS) jest szybko rosnącym nowotworem krwi i szpiku kostnego. W szpiku kostnym wytwarzane są w dużych ilościach nieprawidłowe komórki zwane blastami. W prawidłowych warunkach w szpiku kostnym znajduje się niewielka ilość blastów, z których w procesie dojrzewania powstają białe krwinki chroniące organizm przed infekcjami. U chorego na białaczkę ... .   Ostra białaczka szpikowa jest najczęstszym typem białaczki występującym w dorosłym wieku. Średni wiek zachorowania...

Ostra białaczka szpikowa

Czynniki ryzyka ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. Choroba najczęściej występuje u osób dorosłych, a ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Ostra białaczka szpikowa ... samoistną, Zespół mielodysplastyczny, Niedokrwistość plastyczną, Nocną napadową hemoglobinurię, Szpiczak mnogii. Ostra białaczka szpikowa Aby doszło do rozwoju białaczki konieczna jest zmiana w genach (na przykład mutacja). Wykazano, że do powstania...

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa - nawroty

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. W szpiku krwi, a następnie w poszczególnych narządach pojawiają się nieprawidłowe komórki blastyczne, czyli komórki nowotworowe ... tym rokowanie jest gorsze. Ostra białaczka szpikowa - wznowy choroby Jeżeli nawroty choroby występują po 6 miesiącach w leczeniu ... wskazana jest przeszczepianie szpiku. Ostra białaczka szpikowa - rokowanie Rokowanie w ostrej białaczce szpikowej zależy...

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa u dzieci

Ostra białaczka szpikowa u dzieci występuje rzadziej niż białaczka limfoblastyczna, ale z równą częstotliwością jak przewlekła białaczka szpikowa. Przyczyny tego schorzenia nie są do końca jasne i nie można stwierdzić, kto jest obarczony ryzykiem ... jako zespół niespecyficznych objawów. Ostra białaczka szpikowa może być sygnalizowana przez następujące symptomy: bóle kostno ... centralnego układu nerwowego, obecność innych chorób, np. cukrzycy. Ostra białaczka szpikowa u dzieciwystępuje rzadziej niż...

Ostra białaczka szpikowa

Białaczka mieloblastyczna

(...) mieloblastyczna z cechami dojrzewania. Ostra białaczka szpikowa w większości przypadków pojawia się u osób dorosłych (80%),...

Białaczka

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa (ang. Acute Myelogenous Leukemia, AML lub Acute Non-Lymphoblastic Leukemia, ANLL) wynika z anomalii genetycznych, które powodują rozrost nowotworowy prekursorów komórek krwi. Zostaje zaburzony proces namnażania i dojrzewania komórek,...

Białaczka

Białaczka szpikowa

Możliwości leczenia w przewlekłej białaczce szpikowej (PBS) obejmują szereg leków, schematów chemioterapii, a także innych form leczenia. O wyborze odpowiedniej terapii lekarz decyduje na podstawie wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia i innych czynników....

Białaczka

Przewlekła białaczka szpikowa

Przewlekła białaczka szpikowa jest rodzajem nowotworu, należącym do czterech głównych typów białaczki. Chorują na nią zarówno dzieci, jak i dorośli, chociaż większość pacjentów stanowią osoby dorosłe. Przewlekła białaczka szpikowa rozpoczyna się od nieprawidłowego...

Białaczka

Ostra białaczka limfoblastyczna

Białaczka albo leukemia to nowotwór układu krwiotwórczego, który charakteryzuje się ilościowymi i jakościowymi zmianami leukocytów (krwinek białych) w szpiku, krwi, śledzionie oraz węzłach chłonnych. Ostra białaczka limfoblastyczna (ang. Acute Lymphoblastic...

Pokrzywka

Pokrzywka ostra

Pokrzywka ostra jest diagnozowana wówczas, gdy swędząca wysypka pojawia się nagle. Najczęściej zmiana skórna utrzymuje się 24-48 godzin, choć może trwać nawet do 6 tygodni. Jeśli d

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500