Parasomnie
Mówienie przez sen, lunatyzm, zgrzytania zębami w nocy, koszmary i lęki nocne, mimowolne moczenie nocne są w jakimś stopniu bliskie każdemu. Jeśli nie z własnego doświadczenia, to chociaż z opowieści innych. Wszystkie takie nieprawidłowe zachowania dotyczące snu, występujące w jego trakcie, między stadiami snu lub podczas wybudzania się tworzą wspólną grupę zaburzeń – parasomnii. Są to zjawiska okresowo występujące w trakcie snu, przede wszystkim u dzieci. Przyczyny parasomni nie są jasne. Wydaje się, że występuje tu zazębianie się różnych stanów: czuwania, snu REM i snu NREM. Z wiekiem powinny ustępować, jednak gdy tak się nie dzieje i stają się one uciążliwe, wymagana jest pomoc lekarska.
Parasomnie snu NREM
Powstają podczas snu wolnofalowego, są zaburzeniami wynikającymi z niecałkowitego wybudzenia się, w ten sposób jakby współistnieją ze sobą stan czuwania i snu NREM. Pokryte są zazwyczaj niepamięcią. Pojawiają się przede wszystkim u dzieci, często rodzinnie. Ich powstaniu sprzyjać będą czynniki, które pogłębiają sen NREM: długie wcześniejsze pozbawienie snu, gorączka, alkohol, niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego, stres. Do tej grupy należą przede wszystkim: somnambulizm i lęki nocne. Leczenie chorego polega na podawaniu leków z grupy benzodiazepin, które spłycają sen i hamują objawy wegetatywne. Drugą grupą stosowanych leków są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: klomipramina, imipramina.
Somnambulizm – czyli lunatyzm, pojawia się jako zaburzenie podczas snu wolnofalowego NREM. Chory ma w trakcie nocy epizody aktywności ruchowej, np. siada na łóżku, chodzi po mieszkaniu, staje przy oknie, sprawdza coś, ma to charakter automatyzmów. Czasem zdarzają się jednak przypadki agresji. Chory zwykle ma otwarte oczy i nie zwraca uwagi na otoczenie, nie jest świadomy tego, co robi. Somnabulizm występuje u ok. 15% dzieci i 5% dorosłych.
Lęki nocne – występują podczas snu wolnofalowego NREM. W ich trakcie dochodzi do nagłego wybudzenia się śpiącej osoby oraz wystąpienia objawów behawioralnych i wegetatywnych paniki, związanych z tym lękiem (płacz, pobudzenie, strach, tachykardia, przyspieszony oddech, poty, krzyk). Czasem może przeradzać się to w epizod somnambulizmu.
Parasomnie snu REM
Koszmary nocne – są przerażającymi snami, po których następuje pełny powrót chorego do świadomości i rzeczywistości. Objawy, jakie temu towarzyszą, symptomy lęku wywołane snem, są mniej nasilone niż w przypadku lęków nocnych. Chory dobrze pamięta treść takich koszmarów. Mogą one być reakcją na stres, konflikty, urazy psychiczne, czasem mogą wystąpić podczas stosowania leków, np. beta-blokerów. Nagłe odstawienie środków, które osłabiają sen REM, powoduje jego wzmocnienie (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny, alkohol), co skutkować może powstaniem marzeń sennych o przerażającej treści.
Zaburzenia zachowania podczas snu REM – polegają na braku zwiotczenia mięśni podczas snu REM, a co za tym idzie – są to zaburzenia z towarzyszącą temu aktywnością ruchową podczas marzeń sennych. Treścią tych snów często jest atak ze strony innych osób lub zwierząt, dlatego chory ucieka, broni się lub zadaje obrażenia osobie leżącej z nim w łóżku. Tego typu zaburzenia dotyczą głównie mężczyzn 60–70-letnich. Uważa się, że przyczyną tych zaburzeń jest uszkodzenie ośrodków odpowiedzialnych za atonię podczas snu REM. Zdarza się, że występują one w przebiegu pourazowych zaburzeń stresowych. Do rozpoznania konieczne są wykonanie badania polisomnograficznego oraz rejestracja EEG w stanie czuwania.
Inne parasomnie
Bruksizm – jest to występujące podczas snu tarcie zębami szczęki o zęby żuchwy („zgrzytanie zębami”). Jego przyczynami mogą być nadmierny stres, a także wada zgryzu. Może to doprowadzić do stanów zapalnych, a nawet zmian zwyrodnieniowych w stawach skroniowo-żuchwowych i przewlekłego bólu głowy. Często jest to też problem dla partnerów tych osób, którym utrudnia to zaśnięcie.
Do innych parasomnii zalicza się także: moczenie nocne, mówienie przez sen, upojenie przysenne, jaktacje (drgawki podczas zasypiania), porażenie przysenne, zaburzenia wzwodu podczas snu czy seksomnia (czyli uprawianie seksu przez sen).
W wielu przypadkach parasomnii są to epizody łagodne, jednak zdarzają się wybuchy agresji, samookaleczania lub okaleczania innej osoby. W trakcie epizodu pacjent nie jest świadomy swoich czynów, nie potrafi ich ocenić, zrozumieć ani też się nimi kierować. Dlatego określa się, że człowiek w takim stanie jest niepoczytalny.
Artykuły Zaburzenia snu
Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno ...
Czy sen z otwartymi oczami jest możliwy? Jak w ogóle spać, mając otwarte powieki? Na wielu forach internetowych ludzie dopytują, czy spanie z otwartymi oczami jest efektywne i czy to nie jest ...
Ludzie od zawsze próbowali nadać znaczenie swoim snom. Nawet w dziwnych snach, najbardziej zaskakujących i irracjonalnych, doszukuje się ukrytych sensów, szuka się interpretacji marzeń sennych w ...
Chodzisz spać późno w nocy? Nie wysypiasz się, bo kładziesz się nad ranem? Jeśli tego nie zmienisz, mogą zacząć cię dręczyć koszmary senne.
Zespół niespokojnych nóg (łac. asthenia crurum paraesthetica) określa się inaczej jako zespół Wittmaacka-Ekboma albo syndrom RLS (ang. restless legs syndrome). RLS należy do zaburzeń ...
Nadmierna senność inaczej bywa określana jako hipersomnia. Wydaje się, że problemy ze snem , poczucie zmęczenia i senności to domena XXI wieku. Presja czasu, ciągły stres, brak czasu na relaks i ...
Bezsenność jest coraz częstszym problemem dotykającym osób w różnym wieku. Jak sobie poradzić z tym uciążliwym schorzeniem?
Budzenie się w nocy znacznie obniża jakość snu. Człowiek wstaje rano zmęczony, jakby w ogóle nie spał. Niektórzy budzą się kilkakrotnie, a nawet kilkadziesiąt razy w ciągu nocy. Nic nie pomaga ...
Uzupełnienie poziomu ważnej substancji regulującej sen i czuwanie pomoże nam w opanowaniu osłabienia i senności, wywoływanych przez różnego rodzaju choroby.
Bezsenność to poważny problem wielu Polaków. Nie wszyscy jednak udają się do lekarza po receptę na leki nasenne. Dla takich osób z pomocą przychodzą ciastka z melatoniną, które ułatwiają zasypianie.
Niewyspanie powoduje spadek koncentracji i zmęczenie. Ostatnio udowodniono także, że brak snu może zahamować proces tworzenia się wspomnień.
Chcesz mieć zdrowe serce? Najnowsze badania wykazały, że istnieje zależność między długością snu a ryzykiem chorób serca. Nie śpij więc zbyt długo - śpiochy ryzykują zawałem serca!
Ludzie starsi wykazują problemy ze snem, pamięcią i przemianą materii. Ostatnie badania wskazały, że może być to związane z zaburzoną aktywnością neuronów wpływających na pracę cyklu okołodobowego.
Odpowiednia higiena snu jest bardzo ważna w utrzymaniu zdrowia fizycznego i psychicznego. Aby się wysypiać, należy spać przynajmniej siedem godzin dziennie, w zależności od indywidualnych potrzeb.
Badacze z Uniwersytetu Pensylwanii, Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Tufts zidentyfikowali mechanizmy pogorszenia pamięci na skutek niedoboru snu. Każdy, kto zarwał noc wie, że ...
Skala senności Epworth (ang. Epworth Sleepiness Scale, ESS) jest używana do określenia poziomu senności w ciągu dnia, do oceny zaburzeń snu i w diagnozie między innymi zespołu bezdechu sennego . ...
Mały implant, nie większy od pudełka zapałek, może przynieść ulgę osobom chrapiącym i może okazać się wybawieniem dla tych, którym przyszło dzielić łóżko z głośnym „współśpiącym”. Niewielkich ...
Jak pobudzić organizm? Pytanie często zadawane przez przemęczonych studentów czy osoby, które pracują umysłowo. Nasz organizm potrzebuje regularnego odpoczynku. Źle się z nim dzieje, jeśli tego mu ...
Zespół chronicznego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) to zespół objawów chorobowych spowodowanych złożonymi przyczynami. Po raz pierwszy został zdiagnozowany w 1988 roku w Stanach ...
To, że wraz w wiekiem potrzebujemy mniej snu, to mit. Ludzie w średnim wieku i starsi, jeśli tylko chcą się czuć wypoczęci i produktywni podczas dnia, potrzebują dokładnie tyle samo snu, co ...
Strata ukochanej osoby , walka z potworami, brak możliwości ucieczki, spóźnienie się na ważne spotkanie – to tematy koszmarów nocnych. Dla niektórych z nas zły sen skutecznie zakłóca jakość snu, ...
Bezsenność może oznaczać brak lub niewielką ilość snu w nocy, trudności w zaśnięciu lub częste budzenie się. Czy jest ktoś, komu nie zdarzyło się nigdy wstać rano z uczuciem, że w ogóle nie ...
Zaburzenia snu zostały skategoryzowane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F51 (nieorganiczne zaburzenia snu) i G47 (zaburzenia snu). Mianem zaburzeń snu ...
Problemy ze snem dotykają coraz większą liczbę osób. Niektórzy budzą się rano i mają wrażenie, że są bardziej zmęczeni niż przed położeniem się do łóżka. Jakość ich snu pogarsza się na skutek ...
Jakie są przyczyny, częstość występowania oraz czynniki ryzyka chodzenia we śnie? Lunatykowanie zostało opisane w literaturze medycznej już w czasach Hipokratesa (460-370 w. p.n.e.). Występuje ...
Narkolepsja jest zaburzeniem neurologicznym, które objawia się sennością w ciągu dnia. Jest to nieuleczalna choroba, z którą trzeba nauczyć się żyć.
Hipersomnia to patologicznie wzmożona senność, która nie przemija po śnie lub pojawia się podczas angażującej czynności. „Patologicznie wzmożona” jest tu szczególnie ważne, ponieważ ospałość po ...
Jet lag to zespół objawów, jakie towarzyszą osobom przekraczającym strefy czasowe, podróżując samolotem.
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
Komentarze (komentowanie tymczasowo wyłączone)
witam mam 29 lat, od jakiegoś czasu zdarza mi się budzić w nocy i siedzieć na łóżku po czym znów się kładę i tak parę razy w nocy, zdarza mi się mówić przez sen, czy jest coś bym mogła temu zapobiec?
mnie np. moja dentystka wysłała do psychologa bo twierdzi że jest to podłoże psychologiczne, ale możesz tez zamówić sobie nakładkę na zęby jest dość tania ok 100 sa tez specjalne szyny ale to już większy wydatek ok 400 jednak są lepsze
Witam mam częste koszmary senne nasilone krzykiem w nocy co jest uciążliwe . Proszę o pomoc jak leczyć
Przez cały czas zgrzytam w nocy zębami. Co można na to poradzić??? Pomóżcie. Czy da się to jakoś wyleczyć?
A ja wyciągam szuflady z szafki, przestawiam kwiaty, sprawdzam czy ktoś jest za oknem itp. Dobrze, że nie jestem sama. Mam was.
Ja ostatnio mówię przez sen...zupełnie bez sensu...rozmawiam z kimś, a potem nic nie pamiętam. Czasem wychodzę z łóżka i budzę się na podłodze, albo w innym pokoju. Mój narzeczony się z tego śmieje, ale ja obawiam się, że to objawy jakiejś choroby psychicznej.
Mój chłopak od jakiegoś roku lunatykuje... tzn. często mówi głośno w nocy a ostatnio krzyczał wołając o pomoc i obudził się rano z rozwaloną nogą... bywa nawet że budzi się 3m od miejsca w którym śpi... problem w tym, że nie wiem gdzie się zgłosić, bo nigdzie nie mogę znaleźć do jakiego lekarza powinien się zgłosić...
Boję się o bezpieczeństwo jego jak i swoje...
Idź do lekarza. A dzieci od 4 do dojrzewania mogą mieć zaburzenia snu z powodu nierozwiniętego w pełni centralnego układu nerwowego. Z wiekiem powinno wszystko przejść.
Ostatnio nie daje rady wstaje 4-5 razy w nocy z wzwodem i do toalety co się dzieje ???
moj syn lunatykuje ,sa noce ze budzi sie przerazony majaczy cialo jego drzy .Czy jest to objaw choroby ma 7 lat