Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Pigułki antykoncepcyjne jednofazowe

Tabletki jednofazowe są obecnie najczęściej stosowanymi ze wszystkich pigułek hormonalnych. Prekursorem obecnych środków doustnych był stworzony w latach 40. XX wieku zastrzyk podskórny z progesteronu, jednak metoda ta była mało skuteczna i bardzo droga. Dołączenie do progesteronu estrogenów pozwoliło zsyntetyzować bezpośredni poprzednik obecnych tabletek dwuskładnikowych, który po raz pierwszy pojawił się w 1960 roku, a do Polski dotarł sześć lat później. Metoda ta jest łatwa w stosowaniu i bezpieczna, jeśli zostanie dobrana prawidłowo.

1. Skład i działanie tabletek jednofazowych

Tabletki hormonalne w antykoncepcji

Antykoncepcja hormonalna blokuje wytwarzanie hormonów kierujących dojrzewaniem komórki jajowej.

Opakowanie tabletek dwuskładnikowych jednofazowych zawiera 21 tabletek, z których każda ma identyczną dawkę hormonów (dlatego „zamiana” zażytych środków nie wpłynie na ich skuteczność). Hormony zawarte w tabletkach antykoncepcyjnych są pochodnym substancji naturalnie występujących w organizmie kobiety. Pochodna estrogenu obecnie stosowana to etynyloestradiol, natomiast składnik gestegenny stanowią dwie pochodne: 19-nortestosteronu i 17-OH-progesteronu. 

Obecność dwóch czynnych substancji powoduje „oszukanie” organizmu, który zaczyna działać jak organizm kobiety ciężarnej. W wyniku tego zostaje zahamowana owulacja, śluz szyjki macicy staje się gęstszy i nieprzepuszczalny dla plemników, zwalnia perystaltykę jajowodów, endometrium (błona śluzowa macicy) ulega atrofii, uniemożliwiając zagnieżdżenie ewentualnie zapłodnionej komórki jajowej.

Pierwszą tabletkę jednofazową należy przyjąć wraz z początkiem nowego cyklu (pierwszy dzień miesiączki), następne tabletki antykoncepcyjne jednofazowe zażywa się  codziennie o tej samej porze. Po 21 lub 63 dniach (w zależności od metody) przerywa się podawanie pigułek antykoncepcyjnych. W tym okrasie występuje krwawienie, przypominające normalną menstruację, tzw. krwawienie z odstawienia. Krwawienie to jest mniej obfite, niebolesne, a czasem może w ogóle nie występować (nie będąc oznaką ciąży), ponieważ hormony zawarte w tabletkach jednofazowych słabiej wpływają na błonę śluzową macicy niż ich naturalne odpowiedniki. 

Poza tym nie występuje zespół napięcia przedmiesiączkowego. Przerwy w braniu tabletek antykoncepcyjnych są wskazane z dwóch powodów: wystąpienie „miesiączki” daje kobietom komfort psychiczny i pewność, że pigułka antykoncepcyjna działa oraz w ten sposób jest zmniejszona całkowita ilość przyjmowanych hormonów. Należy pamiętać, że efekt antykoncepcyjny regularnie przyjmowanych pigułek rozciąga się na okres siedmiodniowej przerwy, dlatego tydzień bez tabletki jest bezpieczny. Wariant przyjmowania 63 tabletek z rzędu ma na celu zmniejszenie dolegliwości z odstawienia, ale jednocześnie przyjmując większą dawkę hormonów, zwiększa się ryzyko działań ubocznych. Dostępne są również opakowania zawierające 28 tabletek, z których ostatnie siedem nie zawiera hormonów. Metoda ta jest odpowiednia dla osób, które zapominają o pozostawianiu tygodniowej przerwy.

2. Skuteczność antykoncepcyjna tabletek

Wszystkie stany organizmu, które powodują zmniejszone wchłanianie pigułek antykoncepcyjnych w przewodzie pokarmowym, powodują obniżenie jego działania. Są to: biegunki, wymioty, występujące do trzech godzin od wzięcia ostatniej pigułki. W tych przypadkach zaleca się wzięcie dodatkowej tabletki antykoncepcyjnej, najlepiej z nowego opakowania lub ostatniej z bieżącego. Przy uporczywych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych nie ma pewności, że kolejne tabletki uległy wchłonięciu, dlatego zaleca się korzystanie z dodatkowej metody antykoncepcyjnej. Ważne są też interakcje z innymi lekami, które mogą osłabić działanie hormonalne przyjmowanego środka. Należą do nich: leki używane w leczeniu epilepsji, uspokajające, przeciwgrzybiczne, przeciwzapalne, moczopędne, przeczyszczające, niektóre antybiotyki - tetracykliny, amoksycykliny oraz leki używane  w  leczeniu gruźlicy. Kobiety palące papierosy powinny unikać tej metody antykoncepcyjnej, ponieważ u tej grupy osób działanie hormonalne leku może również ulec osłabieniu.

3. Wskazania do sosowania tabletek jednofazowych

Tabletki jednofazowe są odpowiednie dla młodych, niepalących kobiet. Mogą z niej także korzystać młode matki, które nie karmią piersią. Pierwszą pigułkę przyjmuje się 21 dni po porodzie. Po poronieniu tabletki dwuskładnikowe jednofazowe mogą być przyjęte tego samego lub następnego dnia. Te pigułki antykoncepcyjne mogą również stosować kobiety z obfitymi, bolesnymi miesiączkami oraz uciążliwym zespołem przedmiesiączkowym, ponieważ tabletki jednofazowe zapobiegają estrogenozależnemu zatrzymaniu wody w organizmie, nie powodując przyrostu masy ciała i likwidując objawy zespołu przedmiesiączkowego. Ważnym elementem antykoncepcji hormonalnej jest poprawienie stanu włosów i skóry.

4. Działania niepożądane hormonoterapii środkami jednofazowymi

Objawy uboczne mogą wystąpić u niektórych kobiet, przyjmujących preparaty hormonalne. Zazwyczaj ustępują one około trzeciego miesiąca hormonoterapii lub po zmianie preparatu. Należą do nich: plamienia lub krwawienia podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych, brak krwawienia z odstawienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, obrzmienie gruczołów sutkowych, depresja, przyrost masy ciała, zmniejszenie libido, bóle i skurcze nóg.

Tabletki antykoncepcyjne jednofazowe zmieniają także florę pochwy, przyczyniając się do zwiększenia częstości zakażeń. Bardzo rzadko dzisiejsze preparaty, zawierające małą ilość hormonów, powodują groźne dla zdrowia powikłania. Jeśli jednak zauważymy podczas stosowania leku ostry ból łydki, często połączony z pieczeniem, ostry ból w klatce piersiowej, nasilający się przy oddychaniu, utratę tchu, kaszel z plwociną podbarwioną krwią, ostry ból w jamie brzusznej, żółtaczkę, wysokie ciśnienie tętnicze, wysypkę, zaburzenia mowy, zmniejszenie pola widzenia, osłabienie lub paraliż części ciała, pierwszy w życiu napad padaczkowy lub ostry, migrenowy ból głowy, utratę przytomności, należy natychmiast odstawić preparat i udać się do lekarza. Ryzyko powstania powyższych powikłań jest wyższe u kobiet palących papierosy. Odstawienie pigułek antykoncepcyjnych jest konieczne również przy długotrwałym unieruchomieniu i przed zabiegiem chirurgicznym, ponieważ zwiększają one ryzyko powstania powikłań zakrzepowo-zatorowych. Należy pamiętać o powiadomieniu lekarza o stosowaniu antykoncepcji hormonalnej.

5. Przeciwskazania do stosowania doustnych preparatów hormonalnych

Tabletki antykoncepcyjne nie mogą być przyjmowane przez kobiety w ciąży, ponieważ grozi to poronieniem, poza tym u kobiet karmiących powodują zanik pokarmu. Należy również poszukać innej metody antykoncepcyjnej, jeśli występują: niezdiagnozowane krwawienia z pochwy, choroba zakrzepowo-zatorowa, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, miażdżyca i choroby układu krążenia, zaburzenia krzepliwości, cukrzyca (przy terapii insulinowej można brać pigułki pod stałą kontrolą endokrynologa i ginekologa). Występowanie u pacjentki lub w jej rodzinie raka piersi, jajników, trzonu macicy i odbytu dyskwalifikuje tę metodę antykoncepcyjną. Należy pamiętać, że nikotyna w połączeniu z hormonami zwiększa ryzyko zakrzepów, dlatego kobiety palące po 35. roku życia nie powinny zażywać pigułek antykoncepcyjnych.

Bibliografia

  • Janiec W., Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3944-3
  • Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
  • Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
  • Gillebaud J. Antykoncepcja - pytania i odpowiedzi, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, ISBN 83-7430-012-4
Iwona Leleń,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Tabletki antykoncepcyjne - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Tabletki antykoncepcyjne
Tabletki antykoncepcyjne

Zapomniana tabletka antykoncepcyjna

(...) i progesteronu. Dwufazowe tabletki antykoncepcyjne dostarczają organizmowi taką samą dawkę estrogenu i progesteronu przez pierwszych 21 dni cyklu. Trójfazowe tabletki antykoncepcyjne utrzymują taki sam lub zmienny poziom estrogenu i progesteronu w trakcie cyklu. Wszystkie tabletki antykoncepcyjne zapobiegają ciąży z taką samą skutecznością. Różnica między nimi...

Tabletki antykoncepcyjne

Tycie po tabletkach antykoncepcyjnych

Antykoncepcja hormonalna to wspaniały wynalazek XX-wiecznej medycyny, który pozwala kobiecie w sposób świadomy regulować swoją płodność. Nie jest przesadą twierdzenie, że bez pigułki antykoncepcyjnej feminizm i emancypacja kobiet utknęłyby w...

Tabletki antykoncepcyjne

Pigułki antykoncepcyjne czterofazowe

(...) Tabletki antykoncepcyjne są podawane w opakowaniach na 28 bądź 21 dni. Oba typy mają 21 aktywnych tabletek, zawierajacych hormony ... w tabletkach antykoncepcyjnych Tabletki antykoncepcyjne o niskiej zawartości estrogenu zawierają go w ilości 20 mg. Ten...

Tabletki antykoncepcyjne

Pigułki antykoncepcyjne dwufazowe

(...) dnia cyklu lub w piątym dniu miesiączkowania. Należy kolejno brać tabletki antykoncepcyjne najpierw pierwszej serii, następnie ... metody antykoncepcyjnej. Wskazania i przeciwskazania do stosowania tabletek dwufazowych Tabletki antykoncepcyjne dwufazowe ...  zespołu przedmiesiączkowego. Tabletki antykoncepcyjne powodują regulację cyklów, jednocześnie zmniejszając krwawienie i tłumiąc towarzyszące mu ... ów (etynyloestradiolu), jednak różne stężenia progesteronu (lewonorgestrelu) w zależności od fazy cyklu. Początkowe...

Tabletki antykoncepcyjne

Pigułki antykoncepcyjne trójfazowe

Tabletki antykoncepcyjne trójfazowe należą do grupy doustnych preparatów hormonalnych, dobieranych indywidualnie przez lekarza. Są to środki, które najbardziej przypominają fizjologiczne wahania hormonów podczas prawidłowego cyklu miesięcznego. Ich stosowanie jednak wymaga ścisłej samokontroli, ponieważ nie można pomylić kolejności żadnej ... tabletek antykoncepcyjnych Mechanizm działania polega na zahamowaniu wydzielania gonadotropin. Tabletki antykoncepcyjne...

Tabletki antykoncepcyjne

Jak odpowiednio dobrać pigułki antykoncepcyjne?

Pigułki antykoncepcyjne, które są dobre dla twoich koleżanek, nie muszą być najbardziej odpowiednie dla ciebie. Dobór metody antykoncepcji to sprawa indywidualna. Najlepiej skontaktować się ze swoim ginekologiem, który zapewne...

Tabletki antykoncepcyjne

Minipigułki antykoncepcyjne

Minipigułki antykoncepcyjne to dobra alternatywa dla tych kobiet, które niezbyt dobrze znoszą standardowe pigułki antykoncepcyjne. Na szczęście, jak duży wybór prezerwatyw mają mężczyźni, tak samo coraz większy wybór wśród...

Tabletki antykoncepcyjne

Co robić w przypadku spóźnionej tabletki?

(...) lub plastry. Pigułki antykoncepcyjne wymagają dyscypliny od kobiety, gdyż należy je przyjmować regularnie. Tabletki antykoncepcyjne ... pigułka antykoncepcyjna – do 12 godzin Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe, czyli takie, które zawierają estrogen ... stwierdzenia, czy doszło do zapłodnienia. Antykoncepcja po stosunku Istnieją również tabletki antykoncepcyjne,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500