Pigułki antykoncepcyjne jednofazowe

Tabletki jednofazowe są obecnie najczęściej stosowanymi ze wszystkich pigułek hormonalnych. Prekursorem obecnych środków doustnych był stworzony w latach 40. XX wieku zastrzyk podskórny z progesteronu, jednak metoda ta była mało skuteczna i bardzo droga. Dołączenie do progesteronu estrogenów pozwoliło zsyntetyzować bezpośredni poprzednik obecnych tabletek dwuskładnikowych, który po raz pierwszy pojawił się w 1960 roku, a do Polski dotarł sześć lat później. Metoda ta jest łatwa w stosowaniu i bezpieczna, jeśli zostanie dobrana prawidłowo.

Spis treści:
  1. 1. Skład i działanie tabletek jednofazowych
  2. 2. Skuteczność antykoncepcyjna tabletek
  3. 3. Wskazania do sosowania tabletek jednofazowych
  4. 4. Działania niepożądane hormonoterapii środkami jednofazowymi
  5. 5. Przeciwskazania do stosowania doustnych preparatów hormonalnych

1. Skład i działanie tabletek jednofazowych

Tabletki hormonalne w antykoncepcji
Tabletki hormonalne w antykoncepcji Antykoncepcja hormonalna blokuje wytwarzanie hormonów kierujących...

Opakowanie tabletek dwuskładnikowych jednofazowych zawiera 21 tabletek, z których każda ma identyczną dawkę hormonów (dlatego „zamiana” zażytych środków nie wpłynie na ich skuteczność). Hormony zawarte w tabletkach antykoncepcyjnych są pochodnym substancji naturalnie występujących w organizmie kobiety. Pochodna estrogenu obecnie stosowana to etynyloestradiol, natomiast składnik gestegenny stanowią dwie pochodne: 19-nortestosteronu i 17-OH-progesteronu. 

Obecność dwóch czynnych substancji powoduje „oszukanie” organizmu, który zaczyna działać jak organizm kobiety ciężarnej. W wyniku tego zostaje zahamowana owulacja, śluz szyjki macicy staje się gęstszy i nieprzepuszczalny dla plemników, zwalnia perystaltykę jajowodów, endometrium (błona śluzowa macicy) ulega atrofii, uniemożliwiając zagnieżdżenie ewentualnie zapłodnionej komórki jajowej.

Pierwszą tabletkę jednofazową należy przyjąć wraz z początkiem nowego cyklu (pierwszy dzień miesiączki), następne tabletki antykoncepcyjne jednofazowe zażywa się  codziennie o tej samej porze. Po 21 lub 63 dniach (w zależności od metody) przerywa się podawanie pigułek antykoncepcyjnych. W tym okrasie występuje krwawienie, przypominające normalną menstruację, tzw. krwawienie z odstawienia. Krwawienie to jest mniej obfite, niebolesne, a czasem może w ogóle nie występować (nie będąc oznaką ciąży), ponieważ hormony zawarte w tabletkach jednofazowych słabiej wpływają na błonę śluzową macicy niż ich naturalne odpowiedniki. 

Poza tym nie występuje zespół napięcia przedmiesiączkowego. Przerwy w braniu tabletek antykoncepcyjnych są wskazane z dwóch powodów: wystąpienie „miesiączki” daje kobietom komfort psychiczny i pewność, że pigułka antykoncepcyjna działa oraz w ten sposób jest zmniejszona całkowita ilość przyjmowanych hormonów. Należy pamiętać, że efekt antykoncepcyjny regularnie przyjmowanych pigułek rozciąga się na okres siedmiodniowej przerwy, dlatego tydzień bez tabletki jest bezpieczny. Wariant przyjmowania 63 tabletek z rzędu ma na celu zmniejszenie dolegliwości z odstawienia, ale jednocześnie przyjmując większą dawkę hormonów, zwiększa się ryzyko działań ubocznych. Dostępne są również opakowania zawierające 28 tabletek, z których ostatnie siedem nie zawiera hormonów. Metoda ta jest odpowiednia dla osób, które zapominają o pozostawianiu tygodniowej przerwy.

2. Skuteczność antykoncepcyjna tabletek

Wszystkie stany organizmu, które powodują zmniejszone wchłanianie pigułek antykoncepcyjnych w przewodzie pokarmowym, powodują obniżenie jego działania. Są to: biegunki, wymioty, występujące do trzech godzin od wzięcia ostatniej pigułki. W tych przypadkach zaleca się wzięcie dodatkowej tabletki antykoncepcyjnej, najlepiej z nowego opakowania lub ostatniej z bieżącego. Przy uporczywych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych nie ma pewności, że kolejne tabletki uległy wchłonięciu, dlatego zaleca się korzystanie z dodatkowej metody antykoncepcyjnej. Ważne są też interakcje z innymi lekami, które mogą osłabić działanie hormonalne przyjmowanego środka. Należą do nich: leki używane w leczeniu epilepsji, uspokajające, przeciwgrzybiczne, przeciwzapalne, moczopędne, przeczyszczające, niektóre antybiotyki - tetracykliny, amoksycykliny oraz leki używane  w  leczeniu gruźlicy. Kobiety palące papierosy powinny unikać tej metody antykoncepcyjnej, ponieważ u tej grupy osób działanie hormonalne leku może również ulec osłabieniu.

3. Wskazania do sosowania tabletek jednofazowych

Tabletki jednofazowe są odpowiednie dla młodych, niepalących kobiet. Mogą z niej także korzystać młode matki, które nie karmią piersią. Pierwszą pigułkę przyjmuje się 21 dni po porodzie. Po poronieniu tabletki dwuskładnikowe jednofazowe mogą być przyjęte tego samego lub następnego dnia. Te pigułki antykoncepcyjne mogą również stosować kobiety z obfitymi, bolesnymi miesiączkami oraz uciążliwym zespołem przedmiesiączkowym, ponieważ tabletki jednofazowe zapobiegają estrogenozależnemu zatrzymaniu wody w organizmie, nie powodując przyrostu masy ciała i likwidując objawy zespołu przedmiesiączkowego. Ważnym elementem antykoncepcji hormonalnej jest poprawienie stanu włosów i skóry.

4. Działania niepożądane hormonoterapii środkami jednofazowymi

Objawy uboczne mogą wystąpić u niektórych kobiet, przyjmujących preparaty hormonalne. Zazwyczaj ustępują one około trzeciego miesiąca hormonoterapii lub po zmianie preparatu. Należą do nich: plamienia lub krwawienia podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych, brak krwawienia z odstawienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, obrzmienie gruczołów sutkowych, depresja, przyrost masy ciała, zmniejszenie libido, bóle i skurcze nóg.

Tabletki antykoncepcyjne jednofazowe zmieniają także florę pochwy, przyczyniając się do zwiększenia częstości zakażeń. Bardzo rzadko dzisiejsze preparaty, zawierające małą ilość hormonów, powodują groźne dla zdrowia powikłania. Jeśli jednak zauważymy podczas stosowania leku ostry ból łydki, często połączony z pieczeniem, ostry ból w klatce piersiowej, nasilający się przy oddychaniu, utratę tchu, kaszel z plwociną podbarwioną krwią, ostry ból w jamie brzusznej, żółtaczkę, wysokie ciśnienie tętnicze, wysypkę, zaburzenia mowy, zmniejszenie pola widzenia, osłabienie lub paraliż części ciała, pierwszy w życiu napad padaczkowy lub ostry, migrenowy ból głowy, utratę przytomności, należy natychmiast odstawić preparat i udać się do lekarza. Ryzyko powstania powyższych powikłań jest wyższe u kobiet palących papierosy. Odstawienie pigułek antykoncepcyjnych jest konieczne również przy długotrwałym unieruchomieniu i przed zabiegiem chirurgicznym, ponieważ zwiększają one ryzyko powstania powikłań zakrzepowo-zatorowych. Należy pamiętać o powiadomieniu lekarza o stosowaniu antykoncepcji hormonalnej.

5. Przeciwskazania do stosowania doustnych preparatów hormonalnych

Tabletki antykoncepcyjne nie mogą być przyjmowane przez kobiety w ciąży, ponieważ grozi to poronieniem, poza tym u kobiet karmiących powodują zanik pokarmu. Należy również poszukać innej metody antykoncepcyjnej, jeśli występują: niezdiagnozowane krwawienia z pochwy, choroba zakrzepowo-zatorowa, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, miażdżyca i choroby układu krążenia, zaburzenia krzepliwości, cukrzyca (przy terapii insulinowej można brać pigułki pod stałą kontrolą endokrynologa i ginekologa). Występowanie u pacjentki lub w jej rodzinie raka piersi, jajników, trzonu macicy i odbytu dyskwalifikuje tę metodę antykoncepcyjną. Należy pamiętać, że nikotyna w połączeniu z hormonami zwiększa ryzyko zakrzepów, dlatego kobiety palące po 35. roku życia nie powinny zażywać pigułek antykoncepcyjnych.

Bibliografia

  • Janiec W., Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3944-3
  • Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
  • Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
  • Gillebaud J. Antykoncepcja - pytania i odpowiedzi, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, ISBN 83-7430-012-4
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Długość penisa a wiek - czy mój penis jeszcze urośnie?

Witam, mam 17 lat i już od prawie roku nurtują mnie problemy strony intymnej, otóż mój...

 Redakcja abcZdrowie Porady udziela Redakcja abcZdrowie Redakcja abcZdrowie.pl to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet.
pokaż 5 następnych

Artykuły Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Młoda mama a seks

Okazuje się, że dla części kobiet po urodzeniu dziecka seks mógłby przestać istnieć. Ich potrzeby seksualne gwałtownie się obniżają, w porównaniu ze stanem przed porodem. Jakie mogą być tego powody i jak sobie z nimi radzić? Przyczyny...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Ból podczas seksu

Okazuje się, że wbrew potocznym poglądom ból nie jest wcale bodźcem szczególnie podniecającym seksualnie. Natomiast prawdą jest, że wzrost podniecenia prowadzi do spadku wrażliwości na ból. Im większe podniecenie, tym wyżej podnosi...

Jak wznowić życie seksualne po urodzeniu dziecka?
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Jak wznowić życie seksualne po urodzeniu dziecka?

Ciąża i urodzenie dziecka to niesamowite doświadczenia, które przewracają całe życie do góry nogami. Posiadanie dziecka wiele zmienia, także w relacjach z partnerem. Jeśli jesteś świeżo upieczoną matką, z pewnością zauważyłaś, że zajmowanie...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Spadek libido

Spadek libido oznacza obniżenie popędu seksualnego niespowodowane chwilowym stresem lub zmęczeniem. Długotrwale obniżone libido może być związane z różnymi chorobami, także psychicznymi, nieprawidłowościami hormonalnymi, a także przyjmowanymi...

Tabletki antykoncepcyjne a libido
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Tabletki antykoncepcyjne a libido

Tabletki antykoncepcyjne i inne hormonalne metody antykoncepcji powodują obniżenie libido u kobiet. Powodują też inne zaburzenia związane z życiem seksualnym. Tak twierdzą nowe niemieckie badania.Badania niemieckich naukowców mówią, że...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Seks po menopauzie

Seks po menopauzie nie musi oznaczać nieudanej współpracy z partnerem. Jeżeli twoje życie seksualne było udane przed menopauzą, najprawdopodobniej w dalszym ciągu będzie ci sprawiało przyjemność w okresie pomenopauzalnym. Przekwitanie oznacza...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Preparaty na menopauzę

Menopauza to w języku medycznym ostatnia miesiączka w życiu. Potocznie to okres klimakterium, czyli przekwitania. Wówczas czynność jajników powoli wygasa, wiążą się z tym zmiany w poziomach hormonów we krwi, szczególnie spadek...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Premenopauza

Objawy przed menopauzą wskazują na to, że kobieta zaczyna wchodzić w okres tzw. premenopauzy. Menopauza (gr. meno – miesiąc, pausis – przerwa, zatrzymanie), czyli ostatnia miesiączka, pojawia się u kobiet zwykle około 50. roku życia. Jednak...

Antykoncepcja a menopauza
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Antykoncepcja a menopauza

Menopauza jest medycznie definiowana jako okres czasu w życiu kobiety, kiedy nie ma już menstruacji przynajmniej od 12 kolejnych miesięcy. Okres tuż przed samą menopauzą, nazywany perimenopauzą, jest dość nieprzewidywalny, jeśli chodzi o to, kiedy pojawi...

Seks a menopauza
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Seks a menopauza

Wraz ze wzrostem naszego wieku, nasza aktywność fizyczna i sprawność ulegają zmniejszeniu, podobnie jak nasz popęd seksualny. Dotyczy to przede wszystkim kobiet wkraczających w okres klimakterium. Nie wszystkie kobiety w tym okresie tracą ochotę na seks,...

Co na menopauzę?
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Co na menopauzę?

Objawy menopauzy mogą być dokuczliwe, ale tylko jeśli same na to pozwolimy. Przekwitająca kobieta wcale nie musi być nieatrakcyjna, marudna i zrzędząca. To mit, który trzeba zmienić. Jesteś piękna i nie wolno ci w to wątpić, masz wiele zalet,...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Suchość pochwy w okresie menopauzy

Suchość to główny objaw tzw. zaniku (atrofii) pochwy. Zaburzenie to spotykamy u kobiet po menopauzie powszechnie, ale według szacunków pomocy u lekarza szuka tylko ok. 25 % cierpiących pań. Tymczasem istnieje wiele sposobów zaradzenia...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Seks po 50.

Uprawianie seksu po pięćdziesiątce jest możliwe i może dostarczać wiele satysfakcji. Poza tym, przynosi zadowolenie z życia, optymistycznie nastraja i pozytywnie wpływa na zdrowie, m.in. zmniejsza ryzyko chorób serca i poprawia kondycję fizyczną.

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Wady i zalety spirali antykoncepcyjnej

Wkładki wewnątrzmaciczne są metoda niezwykle inwazyjną. Mogą wywoływać wiele skutków ubocznych. Należy pamiętać, że seks i antykoncepcja nie są kwestiami priorytetowymi, gdy w grę wchodzi zdrowie kobiety. Spiralki nie są zalecane szczególnie...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Skład plastrów antykoncepcyjnych

Plastry antykoncepcyjne są idealnym rozwiązaniem dla kobiet, które nie pamiętają o regularności przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych. Plaster nakleja się raz na tydzień, więc łatwiej o nim pamiętać. Jednak nie wszystkim zaleca się tę metodę...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Skuteczność plastrów antykoncepcyjnych

Plastry antykoncepcyjne dostępne są w naszym kraju na receptę. Nie każda kobieta może sobie pozwolić na ich używanie, wszystko zależy od opinii ginekologa. Plastry działają identycznie jak dwuskładnikowe pigułki antykoncepcyjne, zawierają dwa hormony...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Przerwy w stosowaniu pigułek antykoncepcyjnych

Pigułki antykoncepcyjne to bardzo popularna metoda zabiegania ciąży, stosowana przez wiele par. Antykoncepcja hormonalna należy raczej do bezpiecznych. Jednak wiele kobiet obawia się o swoje zdrowie i zadaje pytanie lekarzom, czy po wieloletniej terapii...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Zdrowa antykoncepcja

Antykoncepcja ma za zadanie chronić przed niechcianą ciążą, ale niektóre jej formy, jak np. prezerwatywy chronią również przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Kobiety coraz częściej decydują się jednak na przyjmowanie antykoncepcji...

Bezpieczne stosowanie antykoncepcji
Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Bezpieczne stosowanie antykoncepcji

Osiągnięcia dzisiejszej medycyny postawiły antykoncepcję na bardzo wysokim poziomie, co sprawiło, że skuteczność dzisiejszych środków jest (w niektórych przypadkach) prawie stuprocentowa. Należy jednak pamiętać, że pomimo udoskonalenia...

Temat miesiąca: Nawilżona, czyli zdrowa Minipigułki antykoncepcyjne

Minipigułki antykoncepcyjne to dobra alternatywa dla tych kobiet, które niezbyt dobrze znoszą standardowe pigułki antykoncepcyjne. Na szczęście, jak duży wybór prezerwatyw mają mężczyźni, tak samo coraz większy wybór wśród...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij