Plastry antykoncepcyjne

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Magdalena Boniuk - seksuolog i psycholog z uprawnieniami do prowadzenia psychoterapii i interwencji kryzysowej.

Plastry antykoncepcyjne są jedną z metod zabezpieczających przed ciążą. Środek ten należy zaliczyć do grona metod antykoncepcji hormonalnej, a polega on na ciągłym uwalnianiu do organizmu hormonów z plastra przylepionego na gołą skórę. Wykorzystywane są tu takie same rozwiązania, jak w przypadku pigułki. Plastry antykoncepcyjne można umieścić na różnych częściach ciała, m.in. na brzuchu, ramieniu i barku.

Jak działa plaster antykoncepcyjny?

Działanie progestagenów polega na: hamowaniu owulacji, zagęszczaniu śluzu szyjkowego (plemniki wolniej się w nim poruszają), zmianach w błonie śluzowej macicy uniemożliwiających implantację oraz na zwolnieniu transportu jajowodowego (wydłuża się czas do spotkania komórki jajowej i plemników). Hormony dostają się do organizmu kobiety przez skórę, a nie przez układ pokarmowy - jak w przypadku tabletek antykoncepcyjnych. Dzięki temu ograniczony jest wpływ hormonu na wątrobę, która może być obciążona przy łykaniu standardowych pigułek.

Plastry antykoncepcyjne bez recepty mają bardzo wysoką skuteczność. Powodowane jest to tym, że plaster stosuje się raz na tydzień i nie trzeba pamiętać o codziennym przyjmowaniu hormonów. Jest to spora różnica w porównaniu do stosowania pigułek antykoncepcyjnych, które trzeba stosować codziennie. Pominięcie tabletki jest zaś najczęstszą przyczyną zapłodnienia w trakcie ich stosowania. Poza tym kobieta nie musi się martwić o skuteczność antykoncepcji transdermalnej, jeśli wystąpią biegunki lub wymioty - na co trzeba zwracać uwagę przy stosowaniu tabletek.

Oczywiście, jak każda antykoncepcja hormonalna, stosowanie plastrów może wywołać działania niepożądane. Lista jest dość długa i znajdują się na niej: krwawienia i plamienia acykliczne, trądzik, łojotok (szybko przetłuszczające się włosy), bóle głowy, nudności, wymioty, wzdęcia brzucha, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, przyrost masy ciała, bóle sutków, grzybica pochwy, obniżenie libido (zmniejszenie ochoty na seks), pogorszenie nastroju, drażliwość (czasem depresja), powiększenie żylaków kończyn dolnych, powikłania zakrzepowo-zatorowe (mogą zagrażać życiu), zaburzenia gospodarki tłuszczowej (więcej złego cholesterolu LDL), choroba niedokrwienna serca u kobiet >35. roku życia palących papierosy.

Jak wygląda plaster antykoncepcyjny?

Plaster składa się z trzech warstw. Jedną zrywa się bezpośrednio przed przylepieniem na skórę – jest to warstwa zabezpieczająca. Pod nią znajdują się specjalny klej oraz hormony. Ta warstwa po przylepieniu będzie bezpośrednio przylegać do skóry i wydzielać hormony płciowe, które odpowiadają za działanie antykoncepcyjne. Widoczna od zewnątrz trzecia warstwa zbudowana z poliestru jest wodoodporna i ma funkcję ochronną.

W opakowaniu środka znajdują się trzy plastry - każdy przeznaczony na jeden tydzień. Przykleja się je przez trzy tygodnie, a następnie robi przerwę, podczas której występuje krwawienie. Plaster należy zmieniać zawsze w tym samym dniu tygodnia, co dodatkowo ułatwia zapamiętanie.

Plaster można umieścić na podbrzuszu, górnej, zewnętrznej części ramienia, pośladku, barku lub łopatce. Każdy kolejny plaster należy naklejać dopiero po usunięciu poprzedniego i w innym miejscu niż znajdował się poprzedni, by zminimalizować ryzyko podrażnienia skóry. Poza tym, przed aplikacją należy ją oczyścić i dokładnie osuszyć.

W przypadku, gdy kobieta zapomni zmienić plaster w odpowiednim dniu, ma 48 godzin na jego zmianę i sytuacja ta nie wymaga stosowania dodatkowych środków antykoncepcyjnych. Jeśli plaster się odklei - co nie zdarza się jednak często - można go przykleić ponownie w ciągu 24 godzin i nie zmniejszy to skuteczności antykoncepcyjnej. W przypadku, gdy plaster się zgubi, należy po prostu przykleić kolejny.

Lekarz Karolina Kropiewnicka-Buczek