Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Płytki krwi

http-pixabay-com-en-blood-blood-plasma-red-blood-cells-75301_6693.jpg
Zdjęcie autorstwa geralt / CC0 1.0
Płytki krwi to inaczej trombocyty. Obok erytrocytów i leukocytów stanowią one trzeci rodzaj podstawowych elementów morfotycznych krwi. Płytki krwi są strzępkami komórek pozbawionymi jądrai biorącymi udział w regulacji krzepnięcia krwi. Pełnią też ważną rolę w magazynowaniu i transporcie niektórych ważnych biologicznie substancji - serotoniny i adrenaliny. Płytki krwi w morfologii krwi obwodowej oznaczane są jako PLT. Za dolną granicę normy liczby płytek krwi uważa się 150 000 komórek w mm³ krwi (w jednostkach układu SI jest to 130 x 109/l dla osób dorosłych). Górna granica normy liczby płytek krwi wynosi 400 000 komórek w mm³ krwi (450 x 109/l dla osób dorosłych).

1. Trombocyty i ich rola w organizmie

Płytki krwi są jednym z elementów układu krzepnięcia. Powstają w szpiku kostnym z megakariocytów. W miejscu uszkodzenia naczynia krwionośnego trombocyty przylegają do niego i uwalniają z siebie szereg substancji chemicznych, biorących udział w procesie krzepnięcia krwi, które powodują nagromadzanie się i zlepianie płytek, co skutkuje zatamowaniem krwawienia. Trombocyty to podłużne bezjądrzaste strzępki komórek krwi. Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych komórkowych składników krwi człowieka. Mają postać otoczonych błoną komórkową fragmentów cytoplazmy megakariocytów. Zawierają szereg ziarnistości odpowiedzialnych za proces inicjacji krzepnięcia i skurczu naczyń krwionośnych. Płytki krwi żyją 7-14 dni.

2. Oznaczanie płytek krwi

Oznaczanie krwinek płytkowych w morfologii krwi może odbywać się za pomocą metod manualnych i automatycznych. Do metod manualnych należą:

  • metoda Fonio – pośredniego oznaczania liczby płytek krwi, obarczona dużym błędem;
  • metoda komorowa – krwinki płytkowe, przy odpowiednim rozcieńczeniu badanej próbki krwi, są liczone w komorze Bürkera przy użyciu mikroskopu kontrastowo-fazowego.
Najmniejszym błędem pomiaru są obarczone metody automatyczne oznaczania płytek krwi. Istotny wpływ na wynik badania ma dokładne wymieszanie krwi. Powstanie mikroskrzepów w próbce powoduje znaczne zmniejszenie liczby trombocytów i stanowi częstą przyczynę błędu. Płytki krwi powyżej normy to stan określany jako trombocytoza albo nadpłytkowość. Do nadpłytkowości może dochodzić:
Czasami zdarza się także, tzw. nadpłytkowość samoistna.
Znacznie częściej występuje trombocytopenia, czyli małopłytkowość. Płytki krwi poniżej normy mogą być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków (heparyna, chinidyna, doustne leki przeciwcukrzycowe), mogą też wynikać z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, z infekcji, nowotworów i innych chorób, a także z nadużywania alkoholu.

Obniżenie poziomu płytek krwi może wskazywać na:
  • ostre infekcje, w tym poważne infekcje uogólnione;
  • zespół wykrzepiania śródnaczyniowego;
  • choroby autoimmunologiczne (toczeń, samoistna plamica małopłytkowa);
  • układowe choroby tkanki łącznej;
  • choroby krwi i szpiku kostnego, w tym białaczki;
  • krwawiące wrzody żołądka.

U kobiet w trakcie krwawienia miesięcznego liczba płytek krwi może ulec zmniejszeniu o około 25-50%, dlatego morfologia krwi nie może być wówczas wykonywana.

Układ krzepnięcia ma dużą rezerwę bezpieczeństwa i nawet wyraźne obniżenie się liczby trombocytów (do 50 x 109/l) nie daje zwykle żadnych objawów. Należy zachować jednak dużą ostrożność, ponieważ nieleczone obniżanie się poziomu płytek krwi grozi poważnymi powikłaniami w postaci krwawień do różnych narządów. Każdy przypadek wyraźnego obniżenia się poziomu płytek krwi wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Szczególnie niepokojące jest współistnienie z małopłytkowością objawów infekcji, pojawienie się wybroczyn na skórze oraz krwawień, znacznego obniżenia się liczby leukocytów lub poziomu hemoglobiny. Niewyjaśnione, dłużej trwające obniżenie się poziomu trombocytów wymaga specjalistycznej diagnostyki w warunkach szpitalnych, w tym punkcji szpiku kostnego.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Płytki krwi - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Płytki krwi
Miażdżyca

Jak działa cholesterol?

(...) i płytki krwi. Właśnie w ten sposób tworzą się złogi i krew nie może dopływać do wielu narządów.

Odmładzanie

Osocze bogatopłytkowe - hit czy kit?

Ostatnimi czasy coraz większą popularnością cieszą się zabiegi wykorzystujące działanie osocza bogatopłytkowego (PRP). Wielu lekarzy twierdzi, że terapie przy użyciu PRP mogą zrewolucjonizować dział „anti-age” w świecie medycyny estetycznej. Co warto wiedzieć na temat osocza bogatego w płytki krwi? Spis treści PRP w terapii anti-age Terapia PRP (z ang. Platet rich plasma) wykorzystuje działanie osocza bogatego w płytki pozyskanego z krwi pacjenta. Jego śródskórne iniekcje...

Jak wzmocnić odporność?

Sposoby na wzmacnianie odporności

(...) znaczący wpływ na wzmocnienie odporności. Oddziałują na płytki krwi, które biorą udział w zwalczaniu...

Diagnostyka alergii

Test ALCAT

(...) immunologicznego monitorowane są przez aparaturę komputerową. Monocyty, limfocyty, nulocyty i płytki krwi, na które działają...

Dieta w anemii

Niedobór witaminy B12

(...) o nadmiernej ilości segmentów, a także duże płytki krwi i megalocyty. Leczenie niedoboru polega na suplementowaniu witaminy...

Hemafereza lecznicza

Rodzaje hemaferezy

(...) krwinki białe; limfocytafereza - gdy usuwane są krwinki białe; trombocytafereza - gdy usuwane są płytki krwi; separacja...

Ostra białaczka szpikowa

Objawy ostrej białaczki szpikowej

(...) krwinki lub płytki krwi.   Ostra białaczka szpikowa jest najczęstszym typem białaczki występującym w dorosłym wieku.

Morfologia krwi obwodowej

Interpretacja morfologii krwi

(...) órki NK 0,20–0,40 x 109/l Monocyty (MONO) 0,21–0,92 x 109/l Płytki krwi (PLT) 140 000–450 000/mm³ Norma ... ,30–1,03 x 109/l Komórki NK 0,20–0,40 x 109/l Monocyty (MONO) 0,21–0,92 x 109/l Płytki krwi (PLT) 140...

Badania w łysieniu

Morfologia krwi w diagnostyce łysienia

(...) ów (granulocytów, limfocytów, monocytów- ważny przy rozpoznaniu białaczek, chłoniaków); płytki krwi (PLT 130 ... liczba retykulocytów, leukocytów i trombocytów. Płytki krwi mogą czasem mieć zwiększoną objętość. Należy...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500