Polio

Polio (choroba Heinego i Medina) wywoływane jest przez wirus polio, który przenoszony jest drogą pokarmową lub wziewną. W Europie szeroko rozpowszechnione są szczepienia przeciwko tej chorobie, dlatego praktycznie nie spotyka się jej w tej części świata. WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) uznała nawet w 2001 roku, że Europa jest wolna od tej choroby. Często jednak chorują na nią dzieci w ubogich krajach Azji i Afryki. Schorzenie opisali dwaj uczeni - Jakob Heine i Karl Oskar Medin – stąd też jej nazwa.

Postacie polio

Dziewczynka zarażona wirusem polio

Wirus do organizmu wędruje drogą fekalno-oralną.... »

• przebieg bezobjawowy (większość zakażeń poliowirusami);
• zakażenie poronne;
• jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (u około 1% zakażonych), które ustępuje samoistnie i zwykle bez powikłań;
• postać porażenna (u około 0,1% zakażonych);
• postać rdzeniowa - porażenia wiotkie, zwykle asymetryczne, atakujące motoneurony mięśni proksymalnych i dystalnych oraz kończyn dolnych, a czasami również górnych - w tej postaci mięśnie unerwiane przez zaatakowane neurony z czasem ulegają zanikowi;
• postać opuszkowa, która dotyczy bardziej dorosłych niż dzieci: wirus polio atakuje struktury podstawy mózgu i jądra nerwów czaszkowych oraz ośrodek oddechowy i krążenia w rdzeniu przedłużonym - ta postać zagraża życiu chorego;
• postać opuszkowo-rdzeniowa obejmująca rdzeń kręgowy i opuszkę (podstawę) mózgu, rokowania są bardzo złe;
• zapalenie mózgu - bardzo rzadkie i śmiertelne;
• zespół poporażenny - czyli zespół post-polio, występujący po 25-30 latach u nawet 30% osób po przebytym porażeniu.
  Wirus Polio

  Choroba Heinego-Medina przenoszona jest drogą fekalno-oralną.... »

Przyczyna zespołu poporażennego nie jest znana, ale zaobserwowano, że obejmuje on głównie mięśnie poprzednio mniej dotknięte chorobą i postępuje na tyle wolno, że nie prowadzi do wyraźnego upośledzenia mięśni.

Przyczyny, przebieg i objawy polio

Polio powoduje porażenie nerwów obwodowych, co prowadzi do trwałego kalectwa lub nawet śmierci. Do zakażenia dochodzi drogą fekalno-oralną, następnie wirus dostaje się do nabłonka jelitowego, gdzie się namnaża. Atakuje on węzły chłonne i układ krwionośny. Na tym etapie, nazywanym wiremią pierwotną, może dojść do wytworzenia przeciwciał i może nastąpić zahamowanie rozwoju zakażenia. Jest to tzw. zakażenie poronne. Jeśli przeciwciała nie powstały, następuje wiremia wtórna – wirusy wędrują po całym ciele, atakując komórki ośrodkowego układu nerwowego.

Objawy polio w dużej mierze uzależnione są od postaci choroby. W 95% przypadków polio przebiega bezobjawowo. Jedynie w 4-8% przypadków mamy do czynienia z objawową chorobą Heinego-Medina. Symptomy, jakie mogą jej towarzyszyć, to:

• gorączka, biegunka, ból gardła i dolegliwości górnych dróg oddechowych przypominające grypę – pojawiają się przy zakażeniu poronnym;
• zaburzenia neurologiczne, takie jak sztywnienie szyi i wrażliwość na światło, wynikające z aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych – przy nieporażennym polio;
• porażenie mięśni zarówno kończyn, jak i biorących udział w procesie oddychania – przy porażennym polio.