Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Poziom witaminy B12

Łysienie jest chorobą dla wielu ludzi wstydliwą, ponieważ brak włosów negatywnie odbija się na ich wyglądzie zewnętrznym. Podczas poszukiwania przyczyn utraty włosów warto także wykonać badanie krwi z oznaczeniem poziomu witaminy B12. Niedobór tej witaminy jest główną przyczyną niedokrwistości złośliwej, która doprowadza do utraty włosów.

1. Witamina B12

Witamina B12 (zwana również czerwoną witaminą, kobalaminą, cyjanokobalaminą, zawiera w swojej budowie kobalt na trzecim stopniu utlenienia jako atom centralny) jest organicznym, stabilnym związkiem rozpuszczalnym w wodzie. Produkują ją bakterie występujące w przewodzie pokarmowym ssaków. U człowieka jej wytwarzanie następuje w jelicie grubym, gdzie już nie jest wchłaniana. Źródłem witaminy B12 są pokarmy pochodzenia zwierzęcego (zawierające wątrobę, serce, nerki, także skorupiaki, ryby, jajka, sery, mleko), występuje również w grochu i innych roślinach strączkowych. Bierze ona udział w tworzeniu erytrocytów (krwinek czerwonych), osłonki mielinowej nerwów, neurotransmiterów, syntezie kwasów nukleinowych (gł. szpiku kostnego), reakcjach metylacji: homocysteiny do metioniny oraz metylomalanylo-CoA do bursztynylo-CoA (w cyklu Krebsa) biorących udział w przemianach tłuszczów, białek, węglowodanów.

Witamina B12 zapobiega niedokrwistości, wpływa na procesy psychiczne (pamięć, zdolność koncentracji i uczenia się), dobry nastrój (udział w tworzeniu metioniny), zapewnia prawidłowy skurcz mięśni, odpowiada za prawidłowy wzrost i strukturę kości (występuje w komórkach produkujących kość- osteoblastach), pobudza apetyt, ułatwia przemianę żelaza, zmniejsza poziom lipidów we krwi (poprzez utlenianie karnityny). Nie jest związkiem toksycznym, rzadko nadmiar powoduje reakcje uczuleniowe. Prawidłowe stężenie witaminy B12 w surowicy krwi to 165–680 ng/l, a zapotrzebowanie dobowe 1-2 μg.

2. Objawy niedoboru witaminy B12

Objawy niedoboru witaminy B12 rozpoczynają się po 1-6 latach niedoboru witaminy w organizmie, ponieważ ulega ona odkładaniu m.in. w wątrobie, nerkach, skąd jest uwalniana w czasach jej braku. Głównym objawem niedoboru witaminy B12 jest anemia. Przyczyną tego może być niedostateczna podaż witaminy w diecie, zaburzone jej wchłanianie oraz niedostateczne wytwarzanie erytrocytów (czasem łącznie z obniżeniem ilości płytek krwi i krwinek białych).

Skóra ludzi z niedoborem witaminy B12 ma odcień żółtobrązowy, włosy są suche i łamliwe, paznokcie ulegają rozwarstwianiu i łamaniu. Innymi objawami niedoboru witaminy są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zachwiania równowagi, drętwienie kończyn, nietolerancja wysiłku, rozdrażnienie, depresja, lęki, dezorientacja, pogłębienie demencji, trudności w koncentracji, nauce, zapamiętywaniu, przewlekłe zmęczenie, jąkanie się, stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, piekący, czerwony język, uszkodzenie nerwów czuciowych. U kobiet dodatkowo może powodować zaburzenia miesiączkowania. Brak witaminy B12 występuje także w chorobie Alzheimera i stwardnieniu rozsianym.

3. Anemia złośliwa

Niedokrwistość złośliwa (zwana również anemią megaloblastyczną, chorobą Addisona-Biermera, łac. pernicious anemia) została odkryta w XIX wieku. W czasie jej przebiegu dochodzi do zahamowania produkcji przez szpik kostny erytrocytów (nieraz również leukocytów i trombocytów), przy prawidłowej lub większej ilości hemoglobiny. Przyczyną anemii złośliwej jest przewlekły niedobór witaminy B12, który mogą powodować czynniki zewnętrzne i wewnętrzne.

Czynnikiem zewnętrznym jest zupełny brak witaminy w pożywieniu, występujący, np. u alkoholików, anorektyków, niektóre schorzenia jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna), u ludzi przyjmujących jedynie jedzenie fast food. Czynnik Castle’a (IF - intrisic factor, jest substancją wytwarzana przez żołądek) oraz kwas żołądkowy umożliwia wchłanianie witaminy B12  w przewodzie pokarmowym. Dlatego stan po resekcji (usunięciu) żołądka lub niewytwarzanie przez niego soku prowadzi do braku kobalaminy w organizmie. Niedobór witaminy B12 może również wystąpić po terapii niektórymi lekami, np. metotreksatem, pochodnymi hydantoiny. Erytrocyty mają nieprawidłowe wymiary, kształt i upośledzoną funkcję. Są one olbrzymie (gr. megas - wielki) i nie spełniają swojej funkcji.

4. Anemia złośliwa a łysienie

Tlen jest związkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania wszystkich tkanek organizmu, a największe zapotrzebowanie na niego wykazują komórki szybko się dzielące i o intensywnym metabolizmie. Erytrocyty dostarczają do wszystkich miejsc organizmu tlen, a zabierają uboczny produkt dwutlenek węgla. W anemii złośliwej występuje obniżona ilość krwinek czerwonych. Mają one również nieprawidłowy kształt, który nie wiąże tlenu. Tkanki są mniej natlenowane, mniejsza ilość składników odżywczych dociera do nich. Wpływa to na ich metabolizm, który ulega zwolnieniu. Analogiczna sytuacja zachodzi w intensywnie dzielących się komórkach mieszka włosowego. Włosy stają się słabsze, cieńsze, matowe, a następnie łamią się. To doprowadza do wypadania włosów. Czasem stan ten pogłębia jednocześnie występujący niedobór żelaza.

5. Rozpoznanie niedokrwistości złośliwej

Diagnostykę rozpoczyna się od dokładnego zebrania wywiadu (choroby przewlekłe, dieta, obfitość miesiączek). W morfologii należy szukać zwiększonej objętości krwinek czerwonych (MCV>110 fl), zmniejszonej liczby retykulocytów, leukocytów i trombocytów. Płytki krwi mogą czasem mieć zwiększoną objętość. Należy również oznaczyć poziom witaminy B12, który jest obniżony, żelazo jest zazwyczaj nieco podwyższone, jak również poziom homocysteiny. Można oznaczyć również przeciwciała przeciw IF i komórek okładzinowych żołądka. Proponowany jest również rozszerzony test Schillinga, określający przyczynę niedoboru kobalaminy (niedobór IF lub upośledzone wchłanianie w jelicie). Warta uwagi jest gastroskopia, pozwalająca uwidocznić choroby przewody pokarmowego, utrudniające wchłanianie witaminy B12.

6. Leczenie niedokrwistości złośliwej

Najważniejsze jest wyrównanie poziomu witaminy B12 w surowicy. Witaminę B12 można podawać w formie zastrzyków domięśniowych w dawce 1000 μg/dobę przez 10-14 dni, po poprawie wyników laboratoryjnych podaje się 100- 200 μg/tydzień do końca życia. Zastrzyki omijają przewód pokarmowy i dają pewność, że cała podana dawka ulegnie wchłonięciu. Po okresie dwóch tygodni zaczyna wzrastać liczba retykulocytów, hemoglobiny, hematokryt ulega normalizacji. Na poprawę stanu włosów należy poczekać dłużej. Po resekcji żołądka lub jelita cienkiego podaje się kobalaminę domięśniowo w dawce 100 μg/ miesiąc. Witaminę B12 należy podawać kobietom mającym obfite krwawienia miesięczne, osobom starszym (trudność z wchłanianiem). Stosując preparaty witaminowe w formie doustnej, należy jednocześnie podawać sok żołądkowy uzyskany od ludzi zdrowych.

Iwona Leleń,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Witaminy z grupy B - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Witaminy z grupy B
Witaminy z grupy B

Niedobór witaminy B12 uszkadza mózg!

Niedobór witaminy B12 zwiększa utratę komórek mózgowych oraz zmniejsza umiejętność myślenia oraz koncentrację. Często objawy niedoboru przypominają początek choroby Alzheimera. Głównym źródłem witaminy B12 w diecie są...

Witaminy z grupy B

Rola witaminy B12

Wątroba, nerki, serce, mięso – to bogate kopalnie witaminy B12. U noworodków jej zapasy wystarczają na rok, u dorosłych dłużej, bo na 2-5 lat. Witamina B12 ma olbrzymie znaczenie, ponieważ wpływa na wiele procesów zachodzących w naszym...

Witaminy z grupy B

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Witamina B5, czyli kwas pantotenowy, należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Główną rolą witaminy B5 jest regulacja białek i tłuszczów w organizmie. Skutkami niedoboru kwasu pantotenowego są zmiany skórne oraz zaburzenia układu...

Witaminy z grupy B

Właściwości witaminy B12

Witaminy i minerały są niezbędne do wzmocnienia i zachowania zdrowia. Witamina B12 należy do grupy witamin B. Tak jak inne witaminy z tej grupy jest rozpuszczalna w wodzie. Rola witaminy B12 jest ogromna - uczestniczy ona w procesach węglowodanowych,...

Witaminy z grupy B

Witamina B15

Witamina B15

Witamina B15 to kwas pangamowy, który uczestniczy w przemianach związków zawierających grupę aminową i przyspiesza utlenianie glukozy w komórkach. Regularne i długotrwałe zażywanie kwasu pangamowego wzmacnia i pobudza organizm.

Witaminy z grupy B

Witamina B12 (kobalamina)

Witamina B12, zwana kobalaminą, pełni w organizmie różnorodne funkcje. Występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 jest przyczyną niedokrwistości megaloblastycznej oraz zaburzeń funkcjonowania układu...

Witaminy z grupy B

Witamina B6 (pirydoksyna)

Witamina B6 należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Uczestniczy w procesach ważnych dla życia, gdyż bierze udział w metabolizmie aminokwasów oraz tworzeniu czerwonych krwinek. Najwięcej witaminy B6 znajduje się w produktach z pełnego przemiału...

Witaminy z grupy B

Zespół Korsakowa

Zespół Korsakowa, inaczej psychoza Korsakowa, to zaburzenie neuropsychiatryczne, które występuje głównie u alkoholików. Choroba Korsakowa wiąże się z dużym niedoborem witamin z grupy B. Nazywana również tiaminą, witamina...

Witaminy z grupy B

Niedobór witamin B

Niedobór witamin z grupy B wpływa niekorzystnie na zdrowie – powoduje zmiany skórne, w postaci, niedokrwistość oraz zaburzenia układu nerwowego. Najwięcej witamin z grupy B występuje w produktach pochodzenia pełnoziarnistego zwłaszcza...

Witaminy z grupy B

Witamina B1 (tiamina)

Witamina B1 (tiamina)

Witamina B1, czyli tiamina lub aneuryna, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Została wyizolowana jako pierwsza witamina przez Kazimierza Funka w 1911 roku. Główne źródło witaminy B1 stanowi mięso oraz produkty zbożowe. Do...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500