Prawa pacjenta

Prawa pacjenta określone są w Europejskiej Karcie Praw Pacjenta. Dotyczą one zarówno wykonywanych procedur medycznych, jak i dostarczania informacji na temat świadczeń czy usług medycznych. Stan zdrowia pacjenta oraz badania i procedury medyczne wykonywane u pacjenta chroni prawo prywatności oraz prawo poufności. Każdy pacjent powinien znać swoje prawa, aby ewentualnie nie zostać pokrzywdzonym przez niekompetentny personel medyczny. Warto jednak pamiętać, że przysługujące prawa niosą także za sobą pewne obowiązki, które należy wypełniać.

Jakie są prawa pacjenta?

Każdy człowiek, niezależnie od płci, wieku, narodowości, wyznania religijnego czy stanu materialnego, ma zagwarantowane prawo do świadczeń medycznych. Zagwarantowane jest to w Europejskiej Karcie Praw Pacjenta. Jest to dokument nieformalny pozarządowy, który zawiera 14 punktów, a dokładniej praw, jakie przysługują każdemu obywatelowi Unii Europejskiej. Prawa te są następujące:

1. Prawo do profilaktyki
Każdy obywatel, w celu uniknięcia w przyszłości wystąpienia choroby, ma prawo do opieki.

2. Prawo do opieki medycznej
Każdy obywatel powinien uzyskać świadczenia medyczne, jeżeli jego stan tego wymaga, bez względu na miejsce zamieszkania, stan materialny, rodzaj choroby itp.

3. Prawo do informacji
Każda osoba ma prawo do uzyskania informacji na temat jej stanu zdrowia, dotyczących świadczeń medycznych i możliwości z nich skorzystania oraz wszelkich informacji na temat badań naukowych oraz technologicznych innowacji w dziedzinie zdrowia.

4. Prawo do wyrażenia zgody
Każdy pacjent posiada prawo dostępu do informacji, które pozwoliłyby mu aktywnie uczestniczyć w podejmowaniu decyzji na temat jego zdrowia, a także w uczestnictwie w badaniach naukowych.

5. Prawo do wolnego wyboru
Każdy pacjent ma prawo do wybrania sposobu leczenia oraz świadczeń, po wcześniejszym uzyskaniu odpowiednich informacji.

6. Prawo do prywatności i poufności
Każdy pacjent posiada prawo do odnoszenia się do informacji na jego temat, w tym jego zdrowia, procedur medycznych (diagnostycznych i terapeutycznych) jako poufnych oraz do ochrony jego prywatności podczas przeprowadzania badań czy leczenia.

7. Prawo o poszanowaniu pacjenta
Pacjent powinien uzyskać niezbędne leczenie w określonym, możliwie jak najkrótszym czasie, niezależnie od etapu leczenia pacjenta.

8. Prawo o przestrzeganiu norm jakościowych
Procedury oraz świadczenia zdrowotne, którym podlega pacjent, powinny być wysokiej jakości i podlegać szczegółowo określonym normom i zasadom.

9. Prawo do bezpieczeństwa
Każdy pacjent powinien mieć zagwarantowane prawidłowo świadczone usługi, tak aby nie została wyrządzona mu żadna krzywda. Usługi zdrowotne powinny być wykonywane bez błędów, zgodnie z prawidłową praktyką lekarską, a świadczenia zdrowotne i leczenie zgodne z normami bezpieczeństwa.

10. Prawo do innowacji
Pacjent ma dostęp do innowacyjnych metod leczenia, badań diagnostycznych, zgodnie z normami międzynarodowymi, bez względu na jego stan ekonomiczny czy finansowy.

11. Prawo do unikania niepotrzebnego cierpienia i bólu
Każdy pacjent ma prawo do jak najmniejszego cierpienia i bólu w przebiegu usług i świadczeń medycznych, niezależnie od choroby.

12. Prawo do leczenia dostosowanego do potrzeb
Pacjent ma prawo do korzystania z programów diagnostycznych i terapeutycznych zgodnie ze swoimi potrzebami.

13. Prawo do zażaleń
Każdy pacjent posiada prawo do wniesienia zażalenia, w przypadku gdy doznał uszczerbku na zdrowiu w wyniku przeprowadzonej usługi czy świadczenia zdrowotnego, a także ma prawo do uzyskania odpowiedzi na wniesione zażalenie.

14. Prawo do rekompensaty
Każdy pacjent ma prawo do otrzymania odszkodowania w przypadku doznania uszczerbku zdrowotnego – psychicznego czy moralnego – podczas przeprowadzania usługi medycznej.

Obywatel Polski ma zagwarantowane także prawa w Konstytucji RP:

• Każdy ma prawo do ochrony zdrowia – art. 68 ust. 1,
• Każdy obywatel ma prawo do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na warunkach i w zakresie określonych w ustawie – art. 68 ust. 2,

a także w szeregu ustaw, np. w Ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, ustawie o zawodzie lekarza czy zawodzie pielęgniarki i położnej oraz w wielu innych ustawach dotyczących zdrowia obywatela.

Warto znać Kartę Praw Pacjenta, aby nie zostać poszkodowanym w szpitalu czy przychodni. Należy jednak pamiętać, że chociaż pacjent ma wyznaczone prawa, to są także obowiązki z nich wynikające. Każda osoba bowiem powinna dbać o swoje zdrowie, poddawać się badaniom profilaktycznym oraz współpracować z lekarzem.