Prostatectomia - usunięcie prostaty

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Prostatectomia to operacyjne usunięcie prostaty wraz z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi znajdującymi się wokół. Pęcherz moczowy zostaje połączony z cewką moczową pozostałą po usunięciu gruczołu krokowego. Operacja prostaty przeprowadzana jest przy zastosowaniu znieczulenia ogólnego. Do prostatectomii kwalifikują się mężczyźni, z rakiem prostaty, będący przed 70. rokiem życia i mający PSA niższe niż 21 ng/ml.

Jakie są funkcje gruczołu krokowego?

Prostata jest jednym z 3 gruczołów niezbędnych do reprodukcji. Produkuje lepki, mleczny płyn, składający się z kwasów i enzymów. Płyn ten stanowi około 15% całkowitej objętości nasienia i przyczynia się do wspomagania plemników, które są tworzone w jądrach. Gdy usuwana jest całość gruczołu krokowego, operacja nosi nazwę radykalnej prostatectomii. Usunięcie gruczołu krokowego może być skuteczne w leczeniu przerostu prostaty oraz raka prostaty. Należy jednak pamiętać, że są to poważne operacje i jako takie niosą ze sobą pewne ryzyko i skutki uboczne.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza urologa?

Pierwszoplanowymi objawami chorób prostaty są zaburzenia dyzuryczne. Pacjent odczuwa to jako: zmniejszenie strumienia moczu, częste oddawanie moczu, przerywany strumień moczu, ból w trakcie mikcji oraz nietrzymanie moczu. Ponadto występuje często ból w okolicy krocza, a także krew w moczu lub nasieniu. W przypadku wystąpienia któregoś z tych objawów należy zgłosić się do lekarza urologa, który wykona badanie palpacyjne per rectum gruczołu krokowego oraz zleci badanie poziomu hormonu PSA - charakterystycznego dla gruczołu krokowego, wykorzystywanego także do monitoringu leczenia.

Przebieg prostatectomii

Lekarz musi stwierdzić zaawansowanie choroby prostaty. Oprócz badania PSA wykonywane są tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz scyntygrafia kości. W trakcie operacji pacjent leży na plecach. Prostata jest operowana przy zastosowaniu znieczulenia ogólnego. Po zabiegu do żyły mężczyzny wkłuwany zostaje wenflon, przez który podawane będą stale leki przeciwbólowe. Przed operacją lekarze podają znieczulenie zewnątrzoponowe. Ma to duże znaczenie po operacji, ponieważ wówczas można podawać środki przeciwbólowe przez specjalny port. Nasilenie bólu przypada na 2 dni po operacji, po tym czasie nieprzyjemne dolegliwości się zmniejszają.

Po usunięciu prostaty

Dobę po prostatectomii pacjent może jedynie przyjmować płyny (co najmniej 2,5 litra na dobę), następnie pokarmy płynne. Po jakimś czasie dieta powinna zostać wzbogacona o jedzenie wysokobiałkowe. W trakcie trwania operacji przy pęcherzu znajduje się cewnik Foley'a, który usuwa się dopiero 2 tygodnie po zabiegu. Do operowanych miejsc są podłączane dreny, które oczyszczają owo miejsce z krwi, moczu i wysięku. Dreny odłączone zostają drugiego dnia po operacji. Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa lub zapalenie płuc to częste powikłania po operacji. Żeby im zapobiec, pacjent powinien przyjmować heparynę drobnocząsteczkową, bandażować kończyny dolne i jak najszybciej zacząć się poruszać. W celu profilaktycznym wskazane jest wykonywanie ćwiczeń oddechowych i ćwiczeń mięśni Kegla. Po operacji pacjent może cierpieć na nietrzymanie moczu. Wzmocnione mięśnie Kegla pomogą zapanować nad pęcherzem moczowym.
Przypisy
Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
Kazoń M. (red.), Urologia (Seria Lekarza Praktyka), Urban & Partner, Wrocław 1997, ISBN 83-85842-71-3
Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »