Przemijający atak niedokrwienny (TIA)

Przemijający atak niedokrwienny (ang. Transient Ischemic Attack – TIA) jest krótkotrwałą, tymczasową przerwą dopływu tlenu do mózgu (niedotlenieniem). Bez dostatecznej ilości tlenu dostarczanego do tkanki mózgowej przez krew, komórki mózgowe nie mogą funkcjonować. Ograniczenie lub zatamowanie dopływu krwi do danego obszaru mózgu powoduje ujawnienie się objawów w tej części ciała, za którą odpowiada dany obszar i jest to np. porażenie ręki lub nogi oraz zaburzenia wzroku lub mowy.  

Przemijający atak niedokrwienny a udar mózgu

Przemijający atak niedokrwienny (TIA) to odwracalny deficyt neurologiczny. Na skutek zaburzeń krążenia mózgowego występują objawy uszkodzenia mózgu, które są krótkotrwałe i przemijające. Ważną sprawą jest odróżnienie TIA od udaru mózgu. Objawy tych dwóch chorób są podobne, jednak TIA ustępuje w ciągu 24 godzin. W momencie ujawnienia się objawów nie jest możliwe stwierdzenie, z którym stanem chorobowym mamy do czynienia, dlatego jak najszybciej należy udać się do lekarza.

Przemijający atak niedokrwienny (TIA) często opisuje się jako miniudar i uważa się go za zwiastun właściwego udaru mózgu, któremu można zapobiec przez szybkie udanie się po pomoc medyczną. Główną przyczyną TIA są niewielkie skrzepy pochodzące np. z wąskich żył szyjnych, powstające w wyniku miażdżycy dotykającej małych naczyń krwionośnych w mózgu lub chorobach serca, takich jak np. migotanie przedsionków. Zakrzep tymczasowo odcina dopływ krwi do danego obszaru mózgu. Jednak ulega on szybko rozpuszczeniu, przywracając swobodny przepływ krwi. Dlatego objawy choroby dość szybko ustępują.

Objawy i diagnozowanie przemijającego ataku niedokrwiennego

Jeżeli objawy trwają mniej niż 24 godziny, stan chorobowy będzie określony jako TIA. W większości przypadków objawy przemijającego ataku niedokrwiennego ustępują po kilku minutach lub godzinach. Mogą pojawić się nagle i są to:

• porażenie ręki, nogi lub połowy twarzy,
• przejściowe niedowłady połowicze,
• upośledzenie mowy, niezrozumiała mowa lub problemy z rozumieniem,
• mrowienie lub odrętwienie niektórych części ciała,
• przejściowa ślepota na jedno oko,
• zawroty głowy, dezorientacja,
• problemy z utrzymaniem równowagi oraz koordynacją.

• tomografię komputerową mózgu – wyklucza udar mózgu,
• EKG – pokazuje, czy przyczyną objawów jest migotanie przedsionków bądź inne choroby serca,
• USG szyi – stwierdza, czy ze zwężonych naczyń szyjnych nie wydostał się skrzep i nie przedostał się do mózgu.

Profilaktyka i leczenie przemijającego ataku niedokrwiennego

Aby zapobiegać powstawaniu nowych skrzepów, zazwyczaj podaje się leki rozrzedzające krew. Jeśli przyczyną ataku niedokrwiennego mózgu jest migotanie przedsionków, stosuje się inne leczenie przeciwzakrzepowe. W przypadku miażdżycy można przeprowadzić zabieg endarteriektomii w celu usunięcia zwapnienia naczyń. Drugim sposobem leczenia jest wprowadzenie wąskiej rurki do naczynia krwionośnego w celu jego rozszerzenia.

Przyczyną TIA jest najczęściej miażdżyca. Można jej zapobiegać m.in. przez zmianę trybu życia, np. rzucenie palenia, wykonywanie regularnych ćwiczeń, zdrowe odżywianie się. Ważne są również kontrola wagi i niskie spożycie alkoholu. Podwyższony poziom cholesterolu i wysokie ciśnienie krwi to czynniki ryzyka przemijającego ataku niedokrwiennego.

Przemijający atak niedokrwienny (TIA) to powszechny stan chorobowy, który występuje u osób starszych i w większości przypadków jego objawy ustępują bez wyrządzenia jakichkolwiek szkód dla zdrowia. U 1/3 pacjentów z przemijającym atakiem niedokrwiennym w późniejszym czasie stwierdza się udar mózgu.