Przeszczep wysp trzustkowych w cukrzycy

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Przeszczepienie wysp trzustkowych, komórek produkujących insulinę, polega na pobraniu wysp trzustkowych od dawcy i wszczepieniu ich osobie z cukrzycą. Zakończona sukcesem transplantacja może przynieść poprawę jakości życia osobom chorującym na cukrzycę – wyspy trzustkowe produkują i wydzielają insulinę regulującą poziom cukru we krwi, może to wykluczyć konieczność pomiaru glukozy i wstrzykiwania insuliny przez pacjenta, zapewnić większą elastyczność w posiłkach oraz chronić przed komplikacjami cukrzycowymi (choroby serca, nerek, udar, uszkodzenie oczu).

Co to jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 jest jedną z kilku postaci cukrzycy.

Podłożem rozwoju choroby jest proces autoimmunologiczny skierowany bezpośrednio w kierunku komórek produkujących insulinę. W trakcie procesu autoimmunologicznego zniszczeniu ulegają komórki beta wysp trzustkowych. Zazwyczaj cukrzyca typu 1 objawia się w młodym wieku, czasami jej postać zmodyfikowana ujawnia się w wieku typowym dla cukrzycy typu 2. Jedynym skutecznym leczeniem cukrzycy typu 1 jest podawanie iniekcji z insuliny. W przypadku zaniechania leczenia może to prowadzić do poważnych następstw, łącznie z powikłaniami śmiertelnymi. W związku z tym, że cukrzyca typu 1 pojawia się już we wczesnym okresie życia, związane z nią powikłania w przypadku nieprawidłowego leczenia mogą prowadzić do utraty wzroku i powikłań naczyniowych. Skuteczną metodą leczenia jest intensywna insulinoterapia przypominająca naturalną gospodarkę organizmu insuliną, przeszczep trzustki lub samych wysp trzustkowych.

Czy jestem chory na cukrzycę typu 1? Jakie są objawy?

Do charakterystycznych objawów cukrzycy typu 1 należą:

  • senność;
  • oddawanie dużej ilości moczu;
  • wzmożone pragnienie;
  • nudności;
  • utrata wagi;
  • trudności ze wzrokiem.

Ryzyko odrzucenia przeszczepu

Największym ryzykiem operacji jest odrzucenie przeszczepu przez biorcę, dlatego też pacjenci z przeszczepami muszą do końca życia przyjmować leki zapobiegające temu procesowi. Immunosupresanty powodują jednak liczne efekty uboczne, przypuszcza się także, że mogą podnosić ryzyko zachorowania na raka.

Kto kwalifikuje się do przeszczepu?

Osoby, które kwalifikuje się do przeszczepu mają 18-65 lat, chorują na cukrzycę typu 1 dłużej niż 5 lat i występują u nich poważne zaburzenia powodowane przez cukrzycę, np. utrata świadomości. Ponieważ przeszczepy wysp trzustkowych są jeszcze w fazie eksperymentalnej, nie można ich dokonać w każdym szpitalu.

Technologia przeszczepu wysp trzustkowych

Badacze skupiają się na dwóch głównych problemach związanych z przeszczepem wysp trzustkowych. Pierwszy z nich to pozyskanie odpowiedniej ilości materiału do przeszczepu. Średnio do wykonania jednego zabiegu potrzeba ok. miliona wysp trzustkowych pozyskanych od dwóch dawców. Ponieważ jest mała liczba dawców, naukowcy skupiają się na pozyskiwaniu wysp z tkanki płodowej i zwierząt. Poza tym hodują również tkanki w laboratoriach. Drugim ważnym zagadnieniem jest zapobieganie odrzutom. Badacze wciąż poszukują nowszych i lepszych leków przeciwko temu zjawisku. Nowsze leki, które się pojawiły nie mają aż tylu działań niepożądanych co starsze.

Przypisy
Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
Dyszkiewicz W., Jemielity M., Wiktorowicz K. Transplantologia w zarysie, AM Poznań, Poznań 2009, ISBN 978-83-60187-84-5
Pęczak L., Rowiński W., Wałaszewski J. Transplantologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2746-2

Artykuły Przeszczep wysp trzustkowych w cukrzycy

Cukrzyca to przewlekła choroba ogólnoustrojowa charakteryzująca się hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy (cukru) we krwi. Schorzenie to wynika z defektu wydzielania lub działania ...

To dyskretne urządzenie pozwoli cukrzykowi zachować ciągłość podawania dawek insuliny.

Przeszczep trzustki jest obecnie jedynym sposobem leczenia chorych z pierwszym typem cukrzycy , u których nie można osiągnąć prawidłowej normoglikemii, a pomimo stosowanej insulinoterapii, ...

Wśród transplantacji organów jedną z wyższych pozycji, jeśli chodzi o częstotliwość przeprowadzania tego zabiegu jest przeszczep trzustki. Do rzadziej wykonywanych operacji zalicza się te wykonywane na płucach czy jelitach. Dużo częściej przeprowadza się zaś transplantacje wątroby, nerek czy serca.<br />
<br />
Przeczep całej trzustki jest zabiegiem dość ryzykowanym, bo skutkiem ubocznym takiej operacji mogą być takie powikłania jak: nieszczelność zespoleń, zakażenia, zakrzepy,&nbsp; nowotwory, a także ropnie wewnątrzbrzuszne. Do tego szacuje się, że przeżywalność chorych wynosi 82% w roku od operacji, zaś a po 5 latach 50%, co raczej nie napawa optymizmem. Dużo mniej inwazyjnym zabiegiem jest więc przeszczepianie wysp Langerhansa, który dzięki przywróceniu fizjologicznego wydzielania endogennej insuliny pozwala na uzyskanie u chorego normoglikemii (prawidłowego stężenia glukozy we krwi). Nierzadko należy go jednak przeprowadzić kilkakrotnie ze względu na możliwe upośledzenie ich funkcji.<br />
<br />
Więcej o powikłaniach mogących występować przy przeszczepieniu wysp trzustkowych opowiada dr Michał Wszoła, chirurg.

Przeciwciała anty-GAD to przeciwciała przeciwko enzymowi o nazwie dekarboksylaza kwasu glutaminowego. Należą one, obok przeciwciał przeciwyspowych (ICA), przeciwciał przeciw fosfatazom tyrozyny ...

Osoby chore na cukrzycę powinny być stale pod opieką lekarza. Wizyty kontrolne są więc konieczne aż do końca życia. Choroba ta jest bowiem przewlekła i często postępuje, dlatego tak ważne jest jej wczesne rozpoznanie, a potem odpowiednie leczenie. Czasami bowiem kontrola powikłań przeprowadzona przez lekarza rodzinnego może okazać się niewystarczająca.<br />
<br />
Cukrzyca może z czasem ujawnić się także pod postacią problemów w oczami, stąd też aby zapobiec powikłaniom należy także regularnie odwiedzać okulistę. Choroba może ponadto dotykać także innych części organizmu, więc opieka medyczna może przebiegać na wielu frontach. Cukrzyca może bowiem także zaatakować nerki, więc zaleca się wizyty u nefrologa. Kolejnym lekarzem, który będzie miał swój udział w leczeniu cukrzycy może być również chirurg. Dzieje się tak dlatego, że wiele osób cierpi na stopę cukrzycową. Wymagana jest także opieka neurologa.<br />
<br />
U jakich specjalistów powinna leczyć się osoba cierpiąca na cukrzycę? Odpowiedzi udziela diabetolog Prof. Jan Tatoń.

Badanie poziomu peptydu C we krwi wykorzystywane jest w monitorowaniu produkcji endogennej insuliny. Peptyd C odłączany jest od cząsteczki proinsuliny podczas przekształcania jej do insuliny w ...

Szacuje się, że zapadalność na cukrzycę wynosi w naszym kraju 0,3%. W tym jej insulinozależna odmiana stanowi aż 10% wszystkich przypadków. Kiedy może pojawić się ta choroba? Otóż okazuje się, że daje ona o sobie znać zwłaszcza w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Jednak ryzyko jej rozwoju istnieje także w starszym wieku.<br />
<br />
Cukrzyca charakteryzuje się hiperglikemią i skłonnością do kwasicy ketonowej, dlatego wymaga leczenia. W tym celu stosuje się insulinę.<br />
<br />
Jeśli chodzi o drugi typ cukrzycy nosi ona nazwę insulinoniezależna, a jej występowanie związane jest ściśle z otyłością, dlatego obserwuje się tendencje zwyżkową u osób po 30 roku życia. Do tego zapadalność na tą odmianę cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem do 70 r.ż., a następnie maleje. Chorobowość w Polsce wynosi 1,6-3,7%. W tym przypadku także występuje tu hiperglikemia, jednak nie wykazuje ona tendencji do kwasicy ketonowej. Jeśli zaś chodzi o leczenie to również wskazana jest tutaj insulinoterapia.<br />
<br />
Jak wygląda zapadalność na tę chorobę? Odpowiedzi udziela prof. Edward Franek, endokrynolog.

Glukagon jest polipeptydowym hormonem powstającym przy udziale komórek alfa wysp trzustkowych Langerhansa. Hormon ten (wraz z insuliną ) pełni bardzo ważną funkcję w regulacji gospodarki ...

Samokontrola jest bardzo ważnym elementem w terapii cukrzycy. Badania okresowe wykonuje się od czasu do czasu, więc liczy się samodzielny nadzór nad chorobą. Należy zatem mieć świadomość czyhających zagrożeń i zgłębić wiedzę na temat tego jak kontrolować parametry np. pod postacią poziomy glukozy.<br />
<br />
Dostępne obecnie na rynku glukometry są bardzo pomocne dla osób z cukrzycą. Jest to przenośne urządzenie diagnostyczne, służące do pomiaru oraz bieżącego odczytu poziomu glukozy we krwi włośniczkowej. Takie rozwiązanie ułatwia domowe monitorowanie leczenia cukrzycy, a więc stanowi dla chorych spore ułatwienie. Wystarczy pobrać krew w opuszka palca lub płatka ucha, a następnie poddać ją testowi wykorzystując do tego specjalne paski z wtopionymi elektrodami lub odczynnikiem chemicznym. Glukometry są więc proste w obsłudze i skonstruowane tak, aby uniknąć możliwość popełnienia błędu.<br />
<br />
Jakie są najczęściej popełniane błędy w jego obsłudze? Więcej na ten temat powie ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Zaćma (cataracta) jest jedną z najczęściej spotykanych chorób gałki ocznej. Polega ona na całkowitym bądź częściowym zmętnieniu soczewki - dwuwypukłego tworu odpowiedzialnego za prawidłową ostrość ...

Cechą charakterystyczną jest posiadanie białej źrenicy przez chorego.&nbsp;

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »