Przyczyny bólu kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa mogą być różne. Na bóle kręgosłupa skarżą się często już młodzi ludzie, a częstość występowania tej dolegliwości wzrasta z wiekiem. Główną rolę w ich rozwoju odgrywa siedzący tryb życia, praca w wymuszonej, niefizjologicznej pozycji ciała, mała aktywność fizyczna, nadwaga i otyłość. Do pojawienia się bólu kręgosłupa przyczyniają się istniejące schorzenia kręgosłupa.

Spis treści:
  1. 1. Budowa i funkcje kręgosłupa
  2. 2. Skąd się bierze ból kręgosłupa?
  3. 3. Choroby powodujące bóle kręgosłupa

1. Budowa i funkcje kręgosłupa

Kręgosłup składa się z ułożonych jeden na drugim kręgów. Dzieli się on na 5 odcinków – odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy (kość krzyżowa) i guziczny (kość guziczna). Pomiędzy trzonami kręgów trzech pierwszych odcinków znajdują się krążki międzykręgowe, potocznie zwane dyskami. Krążek składa się z włóknistego pierścienia, który otacza galaretowatą substancję - tzw. jądro miażdżyste oraz płytek chrzęstnych łączących krążek z trzonami sąsiadujących kręgów. Oprócz wpływu na ruchomość kręgosłupa, krążki międzykręgowe pełnią funkcję amortyzującą wstrząsy. Kręgosłup jest ponadto wzmocniony połączeniami stawowymi, układem więzadłowym i mięśniami przykręgosłupowymi. W kanale utworzonym przez otwory kręgowe kręgów znajdują się struktury nerwowe – rdzeń kręgowy, korzenie nerwowe.

Od prawidłowej budowy i współdziałania wszystkich tych elementów zależy, czy kręgosłup będzie spełniał swoje funkcje.

2. Skąd się bierze ból kręgosłupa?

U większości chorych skarżących się na bóle nie stwierdza się patologicznych zmian w strukturze kręgosłupa. Dolegliwości takie określa się mianem czynnościowych, a u ich podłoża leżą długotrwałe przeciążenia, na jakie narażony jest kręgosłup w związku z utrwaloną nieprawidłową postawą, długotrwałym przebywaniem w wymuszonej pozycji, brakiem aktywności fizycznej.
Do powstawania dolegliwości bólowych dochodzi przede wszystkim w następujących mechanizmach:

  • nadmierne napięcie mięśni przykręgosłupowych,
  • podrażnienie włókien nerwowych (ucisk na korzenie nerwowe, podrażnienie drobnych gałązek nerwowych zaopatrujących struktury kręgosłupa),
  • rozwój stanu zapalnego.

Bóle kręgosłupa zlokalizowane są przede wszystkim w odcinkach o dużej ruchomości – czyli tych narażonych w największym stopniu na urazy, przeciążenia i rozwój zmian zwyrodnieniowych. Pacjenci najczęściej zgłaszają dolegliwości ze strony odcinka lędźwiowegooraz szyjnego kręgosłupa, najrzadziej zaś – piersiowego.

3. Choroby powodujące bóle kręgosłupa

Jak już wspomniano, najczęstszą przyczyną bólów kręgosłupa są tzw. bóle czynnościowe. Oprócz nich, do najpopularniejszych przyczyn występowania dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa należą:

Najczęściej zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się bez uchwytnej przyczyny, wraz ze starzeniem się organizmu. Mogą być także skutkiem wcześniejszych urazów, długo działających na kręgosłup przeciążeń czy choroby ogólnoustrojowej. Degeneracja dotyczyć może krążków międzykręgowych, więzadeł kręgosłupa, mogą tworzyć się wyrośla kostne, tzw. osteofity.
Efektem zmian, do których dochodzi w kręgosłupie, jest drażnienie, ucisk na struktury nerwowe (korzenie, ale i drobne włókna nerwowe), co skutkować może dolegliwościami bólowymi, ale również zaburzeniami czucia czy siły mięśniowej. Szczególnie często zmiany o charakterze zwyrodnieniowym dotyczą szyjnego odcinka kręgosłupa.

Procesy starzenia, ostre bądź przewlekłe przeciążenie kręgosłupa, przebyty uraz czy wrodzone wady kręgosłupa prowadzą do utraty opisanej powyżej fizjologicznej funkcji krążków międzykręgowych. Obniża się ich wysokość, zmniejsza sprężystość. Dochodzi do osłabienia struktury pierścienia włóknistego (otaczającego wewnętrzne struktury krążka), który może pęknąć. Stan taki umożliwia znajdującemu się w części centralnej krążka jądru miażdżystemu wpuklenie się do kanału kręgowego. Jeśli wpuklina będzie uciskać na znajdujące się tam struktury nerwowe, doprowadzić to może do rozwoju objawów neurologicznych, w tym dolegliwości bólowych.
Zmiany dyskopatyczne mogą przebiegać pod postacią ostrą (np. po dźwignięciu ciężkiego przedmiotu) bądź przewlekłą. Ból wywołany podrażnieniem korzeni nerwowych przez wpuklony do kanału kręgowego dysk i powstający przy tej okazji stan zapalny określa się mianem rwy kulszowej. Stopień nasilenia dolegliwości bólowych nie zależy od wielości fragmentu krążka międzykręgowego, który „wpadł” do kanału. Czasem bardzo małe zmiany powodują silne dolegliwości bólowe i odwrotnie – duża zmiana może być całkowicie bezobjawowa.
Najczęściej dolegliwości o charakterze dyskopatii występują w odcinku lędźwiowym oraz na pograniczu odcinka lędźwiowego i krzyżowego kręgosłupa.

  • Zmiany pourazowe

Ból spowodowany wcześniejszym urazem może wynikać bezpośrednio z uszkodzenia tkanek (kości, więzadeł, tkanek miękkich okolicy kręgosłupa) bądź z odruchowego skurczu mięśni przykręgosłupowych.

Ponadto bóle kręgosłupa mogą być spowodowane przez:

  • Zniekształcenia i złamania kręgów spowodowane zmianą struktury tkanki kostnej w przebiegu chorób kości, np. osteoporozy.
  • Kręgozmyk, czyli przesunięcie się do przodu jednego kręgu względem drugiego (położonego poniżej). Kręgozmyk może być wrodzony, może powstać wskutek urazu bądź rozwoju zmian zwyrodnieniowych krążka międzykręgowego.
  • Wady wrodzone kręgosłupa, np. przepuklina oponowo-rdzeniowa.
  • Choroby reumatyczne (zwłaszcza reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie kręgosłupa).
  • Czynniki psychiczne.


Bóle kręgosłupa, przed rozpoznaniem którejś z powyższych przyczyn, często wymagają od lekarza wykluczenia nowotworów, chorób układu moczowo-płciowego, zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów (m.in. stawów biodrowych), chorób narządów jamy brzusznej (zapalenia trzustki), tętniaka aorty i in.

Bibliografia

  • Kiwerski J., Kowalski M., Krasuski M., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 1997
  • Krasuski M., Algorytm postępowania diagnostyczno-leczniczego w zespołach bólowych kręgosłupa, Rehabilitacja Medyczna 2005 nr 9 (3)
  • Morton M., Zespoły bólowe kręgosłupa, Przewodnik Lekarza 2008, nr 5

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Ból kręgu w odcinku piersiowym

Witam! Od jakiegoś czasu w odcinku piersiowym boli mnie jeden kręg. Nie jest to ból...

lek. Tomasz Stawski Porady udziela lek. Tomasz Stawski specjalista chirurgii ogólnej.
pokaż 5 następnych

Artykuły Ból kręgosłupa

Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa szyjnego

Urazy kręgosłupa szyjnego to bardzo niebezpieczne urazy kręgosłupa. Najczęściej są wynikiem silnego uderzenia czy przygniecenia podczas wypadków komunikacyjnych lub skoków do wody. Większość przypadków odnotowuje się w wieku 16-25...

Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego

Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego to bardzo poważne urazy. Ich przyczyną są głównie wypadki drogowe. Towarzyszą im złamania kończyn dolnych, złamania miednicy, krwiaki opłucnej, urazy głowy i narządów klatki piersiowej. Gdy dochodzi do...

Urazy kręgosłupa lędźwiowego
Ból kręgosłupa Urazy kręgosłupa lędźwiowego

Urazy kręgosłupa lędźwiowego to różnego rodzaju uszkodzenia, np. złamanie odcinka lędźwiowego kręgosłupa, jego stłuczenie lub skręcenie albo złamanie wyrostków poprzecznych w odcinku lędźwiowym. W każdym typie urazu kręgosłupa pojawia się...

Ćwiczenia na ból karku
Ból kręgosłupa Ćwiczenia na ból karku

Ból karku potrafi bardzo utrudnić życie. Po długotrwałej pracy przy komputerze, ślęczeniu nad dokumentami, czytaniu książki i utrzymywaniu głowy w jednej pozycji mogą wystąpić bóle kręgosłupa i sztywnienie karku. Aby im zapobiegać i wzmocnić...

Ból kręgosłupa Bóle karku

Bóle karku zdarzają się nam wszystkim. Zdarza się, że kark lub ramiona drętwieją i jakiekolwiek poruszanie powoduje ból. Kiedy te dolegliwości staną się codziennością, oznacza to, że mamy poważny problem i jak najszybciej powinniśmy się...

Ćwiczenia na ból pleców
Ból kręgosłupa Ćwiczenia na ból pleców

Ból pleców często daje się we znaki. Nic dziwnego. Po ośmiu godzinach pracy za biurkiem, w domu odpoczywasz przed telewizorem, wcale nie odciążając mięśni pleców. Kręgosłup stale narażony jest na wysiłek. Taki stan rzeczy skutkuje...

Ból krzyża
Ból kręgosłupa Ból krzyża

Ból krzyża może pojawić się w różnym miejscu i różne są jego przyczyny. Bóle związane z kręgosłupem należą do jednych z najnieprzyjemniejszych dolegliwości, z jakimi boryka się człowiek. Mogą wystąpić w każdym odcinku...

Ból kręgosłupa Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym

Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym to najczęściej odczuwalne bóle kręgosłupa. Uniemożliwiają one nam prawidłową postawę ciała, odpowiedni ruch, powodują dyskomfort. Ból pleców nie może być lekceważony, ponieważ czasami może...

Ból kręgosłupa Ból kręgosłupa a komputer

Czy pojawiający się ból kręgosłupa związany jest z pracą przy komputerze? Długie godziny spędzone przed komputerem powodują, że nasze plecy nierzadko dają o sobie znać. Pojawiają się bóle karku, bóle lędźwiowe czy bóle całego...

Ból kręgosłupa Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy należy do najważniejszych narządów w naszym organizmie. Jest częścią ośrodkowego układu nerwowego, przewodzącą bodźce między mózgowiem a układem obwodowym. Rdzeń kręgowy umiejscowiony jest w kanale kręgowym – kanał...

Ból kręgosłupa Sposoby na ból kręgosłupa

Akupresura to naturalna metoda leczenia, wywodząca się z Chin. Polega na dotykaniu, uciskaniu bądź opukiwaniu określonych miejsc na ciele człowieka. Przez odpowiedni ucisk różnych punktów ciała można złagodzić, a nawet całkowicie usunąć...

Ból kręgosłupa Budowa kręgosłupa u człowieka

O zdrowym kręgosłupie marzy każdy z nas. Nikt przecież nie chce bólu krzyża, bólu kręgosłupa czy stawów. Kręgosłup to główna oś i podpora szkieletu. Zbudowany jest z 33 lub 34 kręgów, które rozciągają się od głowy...

Ból kręgosłupa Operacje kręgosłupa

Większość schorzeń kręgosłupa można wyleczyć bez użycia skalpela. Potrzebne są do tego profesjonalna rehabilitacja i leki. Niestety, zdarza się i tak, że operacja jest konieczna - wykonuje się ją jednak tylko w ostateczności, gdy wszystkie inne środki...

Ból kręgosłupa Kręgosłup szyjny a zawroty głowy

Kręgosłup szyjny a zawroty głowy – czy mają ze sobą jakieś powiązanie? Bóle głowy to bardzo nieprzyjemna dolegliwość. Często są tak silne, że nie możemy normalnie funkcjonować. Każdy, kto doświadcza tego rodzaju przykrości, ma jakąś teorię na...

Ból kręgosłupa Leczenie schorzeń kręgosłupa

Leczenie schorzeń kręgosłupa jest często długotrwałe i skomplikowane. Leczenie opiera się głównie na leczeniu zachowawczym, tzn. stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Wykorzystywana jest rehabilitacja, masaże lecznicze,...

Ból kręgosłupa Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego to choroba, która objawia się głównie niepozornym bólem karku. Taki objaw często kładziemy na karb zmęczenia. Pamiętajmy jednak, że nieleczone zwyrodnienie kręgosłupa może doprowadzić do zaburzeń w...

Ból kręgosłupa Profilaktyka bólów kręgosłupa

(...) przeciągnąć się i wykonać parę skłonów.(ból kręgosłupa, Leczenie bólu kręgosłupa, ból pleców pod...

Ból kręgosłupa Rodzaje bólu kręgosłupa

(...) ól nie zniknie w ciągu doby, należy skontaktować się z lekarzem.(ból kręgosłupa, Leczenie bólu kręgosłupa, Zwyrodnienie...

Ból kręgosłupa Domowe sposoby na ból kręgosłupa

Ból pleców, a szczególnie ból w okolicy krzyża, potrafi utrudnić życie, czasem może ograniczyć wykonywanie podstawowych czynności. Aby się go pozbyć, możesz brać leki przeciwbólowe, zmniejszające napięcie mięśni, leki...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij