Rak jądra

Rak jąder zdarza się dość rzadko. Mimo iż stanowi tylko 1% spośród wszystkich nowotworów u mężczyzn, jest najczęściej występującym nowotworem u mężczyzn pomiędzy 20 a 34 rokiem życia. Prawie 75% przypadków występowania raka jąder notuje się u mężczyzn pomiędzy 20 a 49 rokiem życia. Rak jąder jest jedną z najłatwiej uleczalnych form raka, jeżeli zostanie wykryty odpowiednio wcześnie.

Przyczyny i objawy raka jądra

Przyczyna występowania nowotworu jądra nie jest do końca znana. Z pewnością duże znaczenie ma dziedziczenie.

Wystąpieniu nowotworu sprzyja:

• niezstąpienie jądra do moszny (jeśli w życiu płodowym chłopca jądro z jamy brzusznej przedostaje się do moszny i po pewnym czasie zatrzymuje się w miejscu; wówczas jądro należy sprowadzić, zanim dziecko skończy 2 lata);
• powtarzające się infekcje (do zapalenia jąder lub najądrza może dojść, gdy bakterie lub wirusy dotrą do nich wraz z krwią z innego ogniska zapalnego; inna droga wiedzie przez nasieniowód, a przyczyną w tym przypadku są infekcje układu moczowego; u młodych mężczyzn zapalenie jądra jest częstym powikłaniem po śwince);
• operacja przepukliny pachwinowej (w tym przypadku ryzyko zachorowania wzrasta 3 razy);
• nietypowy przebieg ciąży u matki (chłopcu może szkodzić nadmiar estrogenów u matki w momencie kształtowania się u niego jąder, czyli ok. 7 tygodnia życia płodowego dziecka);
• zanieczyszczenie środowiska;
• siedzący tryb życia;
• niska waga urodzonego noworodka.

Najczęstszym objawem raka jądra jest niebolesna opuchlizna, obrzęk lub zgrubienie w jednym z jąder. W jednej trzeciej przypadków mężczyźni doświadczają tępego bólu i uczucia ciążenia w podbrzuszu, mosznie i pachwinie. Każdy mężczyzna powinien znać wielkość i wygląd swoich jąder, tak aby był on w stanie wykryć jakiekolwiek zmiany. Mężczyznom po 15. roku życia zaleca się comiesięczne, samodzielne badania, wykonywane po ciepłej kąpieli, gdy moszna jest rozluźniona. Należy badać każde jądro osobno, tak aby sprawdzać delikatnie między kciukiem a palcem wskazującym, czy wyczuwa się pod skórą jakiekolwiek zgrubienie, grudki.

Diagnostyka i leczenie raka jądra

Badanie lekarskie w zdiagnozowaniu raka jądra jest konieczne. Drugim, niezwykle ważnym krokiem jest poddanie moszny badaniu ultrasonograficznemu (USG). To nieinwazyjne, niebolesne badanie obu jąder oraz jamy brzusznej, które wstępnie ocenia stan narządów wewnętrznych. Doświadczony lekarz może z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać nowotwór jądra w czasie badania palpacyjnego (poprzez dotyk). Potwierdzeniem diagnostyki jest poziom markerów nowotworowych AFP, beta-hCG i LDH w surowicy krwi. Czasami zleca się tomografię komputerową jamy brzusznej, m.in. podczas przerzutów raka jąder.

Chirurgiczne usunięcie dotkniętego chorobą jądra jest pierwszym krokiem w leczeniu nowotworu jąder. Czasami całe leczenie sprowadza się do operacji. Dalsze leczenie zależy od rodzaju raka i stadium choroby. W bardzo zaawansowanych przypadkach konieczna może być chemioterapia i naświetlanie.

Nowotwory jądra są całkowicie wyleczone, zwłaszcza jeśli zostaną wcześniej rozpoznane. W nowoczesnych ośrodkach onkologicznych dostępne są metody leczenia łączące leczenie operacyjne z chemioterapią i radioterapią. Usunięcie jednego jądra nie wpływa istotnie na płodność mężczyzny; może prowadzić życie seksualne. Jedynym widocznym efektem zabiegu jest brak jąder.