Rak jajnika
Rak jajnika nie ma ustalonych przyczyn powstania. Może rozwijać się w każdym wieku – zarówno w dzieciństwie, jak i starszym wieku, chociaż po 75 roku życia jest rzadki. Nowotwór najczęściej wykrywany jest u kobiet pomiędzy 40 a 70 rokiem życia, a najczęściej zdarza się pomiędzy 50 a 60 rokiem życia. Naukowcy przyjmują, że rak jajnika może dotyczyć kobiet z prawidłowym jajeczkowaniem. Częściej chorują kobiety, które nie rodziły lub rzadko były w ciąży.
Objawy raka jajnika
Przez długi okres jajnik może powiększać się bez żadnych dolegliwości. Bóle występują najczęściej dopiero wówczas, gdy proces chorobowy rozszerza się, obejmując sąsiednie narządy – może to być podrażnienie otrzewnej, uczucie ucisku na pęcherz lub jelita. W przypadku zaawansowanego raka, kobiety mogą zaobserwować u siebie powiększenie się obwodu brzucha. Niekiedy następuje także zaostrzenie rysów twarzy (tzw. facies ovarica). Niepokojące są także zmiany w cyklu miesiączkowym oraz częste zaparcia. Choroba może również przyczynić się do przedwczesnego dojrzewania płciowego u dziewczynek. Rozwojowi raka jajnika towarzyszą także nudności, wzdęcia oraz utrata apetytu.
Wśród czynników zwiększających ryzyko zachorowania wskazuje się na obciążenie genetyczne – jeżeli chorowała matka lub siostra kobiety, istnieje duże prawdopodobieństwo, że i ona zachoruje. Narażenie na działanie szkodliwych substancji chemicznych również zwiększa ryzyko wystąpienia raka. Podobnie ocenia się wpływ promieniowania rentgenowskiego i jonizującego, a także palenie papierosów i otyłość.Zauważono, że choroba częściej występuje u kobiet rasy białej niż żółtej. Najwięcej zachorowań notuje się na Półwyspie Skandynawskim. W Polsce najwięcej chorych na raka jajnika odnotowano na Podlasiu i w Wielkopolsce. Dowiedziono, że stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na ten typ nowotworu. Przed rakiem jajnika, w pewnym stopniu chronią także kolejne porody, karmienie piersią .
Leczenie raka jajnika
Wykrycie raka jajnika może nastąpić w badaniu ginekologicznym, ultrasonograficznym, tomografii komputerowej, poprzez oznaczenie markerów nowotworowych we krwi. Przydatne może być oznaczenie hormonów, a laparoskopia pozwala pobrać materiał do badania histopatologicznego. Niezwykle istotny jest także wywiad lekarski, na podstawie którego lekarz uzyskuje informacje o genetycznych uwarunkowaniach pacjentki.
Nowotworowe guzy jajnika leczy się chirurgicznie. Łagodne nowotwory jajnika usuwa się, pozostawiając jajnik – co ma znaczenie w wypadku kobiet młodych – lub usuwa się całe przydatki. Jeśli współistnieją mięśniaki, usunięta zostaje także macica. Wartościową metodą w leczeniu zmian łagodnych jajnika jest laparoskopia.
Przy nowotworach złośliwych usuwa się cały narząd rodny łącznie z wyrostkiem robaczkowym, węzłami chłonnymi, ogniskami przerzutowymi. Takie postępowanie określa się cytoredukcją chirurgiczną. Tylko w wybranych, szczególnych przypadkach można zastosować operację oszczędzającą narząd rodny.
W uzupełnieniu leczenia chirurgicznego stosuje się chemioterapię, najczęściej dożylnie, rzadko dootrzewnowo, i (lub) radioterapię. Obecnie podstawowymi lekami w chemioterapii raka jajnika są preparaty platyny i taksany.
Szanse na całkowite wyleczenie nowotworu są tym większe, im wcześniej choroba zostanie wykryta. Jeżeli rak jajnika zostanie zdiagnozowany i usunięty w pierwszej fazie rozwojowej, wówczas szanse na powrót do zdrowia wynoszą 90%. Ze względu na fakt, że pierwsze objawy choroby są zazwyczaj niezauważalne, bardzo ważną rolę odgrywają regularne wizyty u ginekologa.
Artykuły Rak jajnika
Biopsja aspiracyjna jajnika to badanie jajników, polegające na pobraniu z nich wycinka i zbadanie go pod mikroskopem w celu wykrycia, czy zmiany mają postać rakową. Biopsję aspiracyjną ...
Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 ...
W jego przebiegu można zaobserwować wiele nieprawidłowości: od zaburzeń cyklu miesiączkowego i nadmiernego owłosienia, przez otyłość i trądzik, po zmianę sylwetki ciała, przerost łechtaczki i ...
Rak gruczołu krokowego (ang. prostate cancer), zwany też rakiem stercza, a potocznie rakiem prostaty, to nowotwór złośliwy. W Polsce zajmuje on drugie miejsce pod względem częstości występowania, ...
Stwierdzenie, że rak dotyczy tylko ludzi starszych, jest bezpodstawne. Każdy może zostać zaatakowany przez nowotwór, dlatego tak ważne jest, aby zaznajomić się z symptomami poszczególnych typów raka.
Histerektomia to zabieg chirurgiczny, podczas którego usuwana jest macica. Zabieg ten przeprowadzany jest u 300 na 100 000 kobiet. Macicę wycina się głównie z powodu występowania nieprawidłowych ...
Nefrostomia polega na założeniu cewnika, które przebiegając przez nacięcie w skórze docierają do miąższu nerek, a kończą się w miedniczce nerkowej lub kielichu. Nefrostomia ma wiele funkcji, lecz ...
CA 72-4 to jeden z markerów nowotworowych. Markery nowotworowe to tzw. wykrywacze raka. Są to substancje chemiczne o zróżnicowanej budowie. Mogą mieć charakter antygenów, białek , enzymów lub ...
Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede ...
Nowotwory skóry są stosunkowo powszechne. Najczęściej diagnozowany rak skóry to rak podstawnokomórkowy. Dość częsty jest rak płaskonabłonkowy. Rzadszy, ale bardziej niebezpieczny, jest czerniak.
Homocysteina to rodzaj aminokwasu obecnego w organizmie człowieka. We krwi pojawia się w wyniku trawienia pokarmów zawierających białko . Jej niewielka ilość jest niezbędna do prawidłowego ...
Zbyt obfite miesiączki, PMS i silne bóle menstruacyjne to zmora wielu kobiet. Najczęściej krwawienia są zbyt obfite przez pierwsze kilka lat miesiączkowania oraz tuż przed menopauzą, jednak ...
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na uzupełnianiu niedoboru naturalnych hormonów kobiecych, których jajniki nie produkują już w wystarczającej ilości. Terapia hormonalna jest ...
Tabletki antykoncepcyjne to jeden z najbardziej popularnych sposobów zapobiegania ciąży . Wprawdzie trzeba o nich codziennie pamiętać, ale z czasem przyjmuje się je po prostu odruchowo. Większość ...
Badanie jamy brzusznej ma na celu zbadanie organów w jej powłokach. Operacja, która otwiera powłoki jamy brzusznej to laparotomia. Jest to badanie polegające na przecięciu skóry, mięśni i ...
Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego, inaczej zwana punkcją Douglasa, punkcją zatoki Douglasa lub punkcją jamy Douglasa, ma na celu wykrycie nieprawidłowych zmian w obrębie jamy brzusznej. ...
Badanie dopplerowskie służy do wczesnego wykrywania schorzeń żylnych i tętniczych, które w konsekwencji mogą prowadzić do udaru mózgu , zawału serca oraz zatoru płucnego. Badanie wykorzystuje tzw. ...
Nadmierne owłosienie zwane jest inaczej hirsutyzmem. Może być zarówno zaburzeniem wrodzonym, jak i nabytym. Schorzenie to najczęściej dotyczy zarówno całego ciała, jak i jego wybranej części, ...
Rak jelita grubego to częsty nowotwór przewodu pokarmowego. Wczesne jego wykrycie i prawidłowe leczenie pozwala na całkowite wyleczenie jelita grubego.
W ginekologii i położnictwie USG jest podstawową metodą diagnostyczną. Wprowadzenie ultrasonograficznej sondy dopochwowej znacznie poprawiło jakość badania i umożliwiło precyzyjną ocenę małych ...
Zdjęcia
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
