Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rak nerki

Rak nerki jest jednym z najrzadziej występujących nowotworów. Nowotwór nerki powstaje w wyniku pojawienia się nieprawidłowej masy w obrębie miąższu nerki. Dużo częściej choroba ta spotyka mężczyzn niż kobiety. Rak nerki jest niebezpiecznym rodzajem nowotworu, ze względu na to, że objawy mogą pojawić się w późnym stadium choroby, uniemożliwiając wczesne rozpoznanie i skuteczne leczenie. Pomimo że rak nerki jest bardzo rzadki, obserwuje się dość często przerzuty pochodzące najczęściej z komórek nabłonka.

1. Przyczyny i objawy raka nerki

Rak nerkowokomórkowy pojawia się dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Ryzyko jego pojawienia się wzrasta z wiekiem – średni wiek występowania nowotworu nerek to około 60 lat. Istnieje także złośliwy nowotwór nerki występujący tylko u dzieci – jest to tzw. nerczak złośliwy lub nephroblastoma. Może on być wrodzony lub pojawiać się w okresie niemowlęcym lub przedszkolnym. Ma związek z mutacjami konkretnych genów (WT1 i WT2) u dziecka. Wiąże się z niektórymi wrodzonymi wadami oraz chorobami nerek i układu moczowego. Nowotwór nerek atakuje częściej osoby z nabytą torbielowatością nerek w przebiegu mocznicy i leczone za pomocą dializy. Ryzyko, że nerki zaatakuje nowotwór zwiększa się, szczególnie u kobiet, jeśli kobieta cierpi na otyłość i równocześnie na nadciśnienie, chociaż nie jest znana tego przyczyna.

Niektóre osoby są obarczone większym ryzykiem zachorowania ze względu na predyspozycje genetyczne i choroby, takie jak zespół von Hippla i Lindaua.

Najczęstszymi przyczynami zachorowalności na raka nerki są:

  • uwarunkowania środowiska,
  • uwarunkowania hormonalne,
  • uwarunkowania genetyczne,
  • palenie papierosów,
  • narażenie na działanie substancji chemicznych,
  • nadużywanie środków przeciwbólowych,
  • otyłość,
  • dziedziczenie,
  • ekspozycja na substancje chemiczne, np. azbest, nitrozaminy, kadm,
  • nadużywanie innych leków,
  • alkohol.

Rak nerki w początkowym okresie rozwoju nie daje objawów. Później pojawiają się bóle w okolicy lędźwiowej oraz krwiomocz.

Objawem sugerującym chorobę jest także długo utrzymująca się gorączka, której źródła nie da się ustalić, ma charakter septyczny. Początkowa niedokrwistość przechodzi w nadkrwistość. Guz nerki jest prawie niewyczuwalny i najczęściej zostaje wykryty przypadkowo, np. podczas USG. U bardzo licznej grupy pacjentów obserwuje się także:

  • niedokrwistość niedobarwliwą,
  • czerwienicę (wzrost ilości czerwonych krwinek RBC),
  • spadek masy ciała,
  • hiperkalcemię (wzrost poziomu wapnia we krwi),
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
  • podwyższone OB,
  • zespoły paraneoplazmatyczne,
  • zapalenie wielomięśniowe,
  • skrobiawicę (amyloidozę),
  • upośledzenie funkcji wątroby – encefalopatia wątrobowa,
  • hematuria – obecność czerwonych krwinek w moczu,
  • ból krzyżowo-lędźwiowy,
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn,
  • namacalny w jamie brzusznej guz,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • potliwość nocna.

Guzy łagodne zazwyczaj przebiegają bezobjawowo, wykrywane są przypadkowo w trakcie diagnostyki innych schorzeń. Dolegliwości bólowe okolic lędźwiowych pojawiają się wtedy, gdy guz osiągnie znaczne rozmiary. W 30% przypadków guz nerki o cechach nowotworowych daje przerzuty do innych narządów i jest przyczyną odchyleń w wynikach badań laboratoryjnych (hiperkalcemia, wzrost OB). Rak nerki daje najczęściej przerzuty do płuc, kości, wątroby i mózgu.

2. Diagnostyka guza nerki

Rozpoznanie guza nerki ustala się najczęściej na podstawie badania USG jamy brzusznej, urografii, tomografii komputerowej, angiografii nerek, rezonansu magnetycznego i scyntygrafii, badań laboratoryjnych i wywiadu z pacjentem. W badaniach laboratoryjnych należy oznaczyć pełną morfologię krwi, transaminazy, fosfatazę alkaliczną, azot, kreatyninę, klirens kreatyniny i wykonać badanie ogólne moczu. Badania obrazowe pomagają w ustaleniu stopnia zaawansowania guza i obejmują:

Wzrost dostępności badań obrazowych spowodował zwiększenie wykrywalności guzów nerek o niewielkim stopniu zaawansowania klinicznego. Niewielki guz nerki charakteryzuje się najczęściej niewielkim potencjałem onkologicznym i powolnym wzrostem, zwłaszcza we wczesnej fazie rozwoju. Ponadto, wykrycie zmiany o niewielkim rozmiarze – poniżej 3 cm – stwarza szansę zastosowania małoinwazyjnych metod leczenia operacyjnego, zmierzającego do zachowania niezmienionego miąższu nerki (tzw. chirurgia nerkooszczędzająca).

3. Klasyfikacja histopatologiczna raka nerki wg WHO

Nowotwór nerki może rozwinąć się z:

1. Nabłonka kanalików nerkowych lub innych składników nefronu:

  • rak jasnokomórkowy zwany gruczolakorakiem, w większości przypadków dotyka osób między 50. a 60. rokiem życia. Wśród chorych przeważają mężczyźni.
  • rak z komórek chromofilnych (zasadochłonnych, kwasochłonnych),
  • rak z komórek chromofobowych (typowych, kwasochłonnych),
  • onkocytoma pochodzenia nerkowego,
  • rak kanalików zbiorczych (Belliniego).

2. Podścieliska:

3. Niezróżnicowanej tkanki płodowej nerki:

  • Guz Wilmsa – głównie u dzieci. Ponad 66% przypadków zachorowań diagnozuje się w ciągu trzech pierwszych lat życia, a 90% przed ukończeniem przez dziecko wieku pięciu lat. Guz Wilmsa jest zazwyczaj nowotworem jednostronnym, przerzuty spotyka się w płucach i drugiej nerce. Badania, które precyzyjnie potwierdzają obraz diagnostyczny choroby, to urografia, echotomografia i tomografia komputerowa. Leczenie sprowadza się do operacji, chemioterapii i radioterapii. Rokowania zależą od wieku – im wcześniej zdiagnozowano zmianę, tym mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia przerzutów.

4. Nabłonka przejściowego dróg moczowych.

Ponadto wyróżnia się 5 typów raka nerki: rak jasnokomórkowy, brodawkowaty, chromofobny, z cewek zbiorczych, sarkomatoidalny.

4. Przerzuty i leczenie raka nerki

Najczęściej rak nerki przerzuca się do następujących narządów:

  • płuc,
  • tkanek miękkich,
  • kości,
  • wątroby,
  • układu nerwowego.

Raka nerki rozpoznaje się po stwierdzeniu wyczuwalnego guza w okolicy nerki, krwiomoczu, gorączki, bólów w okolicy nerki. Objawy te muszą być potwierdzone badaniem ultrasonograficznym, urograficznym, tomograficznym lub scyntygraficznym układu moczowego, a przede wszystkim histopatologicznym. Leczenie nowotworu nerki polega najczęściej na usunięciu całej nerki (nefrektomia), a w mniej zaawansowanych przypadkach tylko jej fragmentu. Czasem usuwa się również przerzuty. Leczeniem z wyboru jest zabieg chirurgiczny. Istnieją różne metody leczenia operacyjnego. Najczęściej wykonuje się częściową nefrektomię (częściowe wycięcie nerki z guzem) lub wyłuszczenie guza. Coraz częściej dopuszcza się do miejscowego usunięcia guza polegającego na resekcji klinowej nerki wraz z guzem lub wyłuszczenia-enukleacji guza. Wcześniej postępowanie to było zarezerwowane dla chorych z jedyną nerką lub z obustronnym nowotworem. W wielu ośrodkach laparoskopowa nefrektomia staje się standardem.

W przypadku guza złośliwego często konieczna jest radykalna nefrektomia z objęciem nerki, powięzi Garota, nadnercza, a czasami również górnej części moczowodu. Obustronna nefrektomia wykonywana jest w przypadku zajęcia obu nerek i w braku możliwości wykonania przynajmniej jednostronnie częściowej nefrektomii. Po operacji usunięcia guza zalecana jest hormonoterapia i radioterapia – zwłaszcza, gdy guz miał znamiona nowotworu. Niekiedy konieczne jest wprowadzenie chemioterapii. W przypadku obustronnej nefrektomii konieczne jest leczenie nerkozastępcze, np. dializa, a w przyszłości najlepszym wyjściem jest przeszczep nerki.

Chemioterapia jest nieskuteczna, dlatego odstępuje się od niej. Ostatnio stosowane są również nowe leki biologiczne, ale koszt takiego leczenia jest znaczny, a skuteczność wątpliwa. Rokowanie zależy od tego, jak szybko rak nerki zostanie wykryty.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Frączek M. Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2008, ISBN 978-83-7522-021-6
  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Stachura J., Domagała W., Patologia – znaczy słowo o chorobie, t. 2, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2005, ISBN 83-88857-91-6.

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze (1)
~otamaj
~otamaj

mam pytanie sa jakies organizacje fundacje pomagajace walczyc z rakiem ewentualnie pomagajace znalezc jakiegos dawce??? bo moja kolezanka ma raka i jesli w ciagu pol roku nieznajdzie dawcy umrze prosze o odpowiedz

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Rak nerki - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Co robić

Patrio • ostatni post 4 godziny temu

3

stres

zagubionawtymswiecie • ostatni post 4 godziny temu

1
Artykuły Rak nerki
Biopsja nadnerczy

Diagnostyka guza chromochłonnego

Rak nerki - leczenie operacyjne (z łac. phaeochromocytoma), który jest nowotworem wywodzącym się wydzielniczych komórek rdzenia nadnerczy lub zwojów nerwowych, opiera się na objawach, jakie prezentujemy oraz specyficznych badaniach. Cechę charakterystyczną dla tego guza stanowi jego zdolność do produkcji i wydzielania tzw. amin katecholowych - np. adrenaliny. Niekontrolowane wydzielanie i uwalnianie tych substancji powoduje liczne dolegliwości, w tym wzrost ciśnienia tętniczego o charakterze...

Uzależnienie od papierosów

Skutki palenia papierosów

Skutki palenia papierosów

(...) : nowotwory, np. rak płuc, rak przełyku i krtani, rak wargi, rak języka, rak jamy ustnej, rak trzustki, rak nerki. Nikotyna i...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500