Rak nerki

Rak nerki jest jednym z najrzadziej występujących nowotworów. Nowotwór nerki powstaje w wyniku pojawienia się nieprawidłowej masy w obrębie miąższu nerki. Dużo częściej choroba ta spotyka mężczyzn niż kobiety. Rak nerki jest niebezpiecznym rodzajem nowotworu, ze względu na to, że objawy mogą pojawić się w późnym stadium choroby, uniemożliwiając wczesne rozpoznanie i skuteczne leczenie. Pomimo że rak nerki jest bardzo rzadki, obserwuje się dość często przerzuty pochodzące najczęściej z komórek nabłonka.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny i objawy raka nerki
  2. 2. Diagnostyka guza nerki
  3. 3. Klasyfikacja histopatologiczna raka nerki wg WHO
  4. 4. Przerzuty i leczenie raka nerki

1. Przyczyny i objawy raka nerki

Rak nerkowokomórkowy pojawia się dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Ryzyko jego pojawienia się wzrasta z wiekiem – średni wiek występowania nowotworu nerek to około 60 lat. Istnieje także złośliwy nowotwór nerki występujący tylko u dzieci – jest to tzw. nerczak złośliwy lub nephroblastoma. Może on być wrodzony lub pojawiać się w okresie niemowlęcym lub przedszkolnym. Ma związek z mutacjami konkretnych genów (WT1 i WT2) u dziecka. Wiąże się z niektórymi wrodzonymi wadami oraz chorobami nerek i układu moczowego. Nowotwór nerek atakuje częściej osoby z nabytą torbielowatością nerek w przebiegu mocznicy i leczone za pomocą dializy. Ryzyko, że nerki zaatakuje nowotwór zwiększa się, szczególnie u kobiet, jeśli kobieta cierpi na otyłość i równocześnie na nadciśnienie, chociaż nie jest znana tego przyczyna.

Niektóre osoby są obarczone większym ryzykiem zachorowania ze względu na predyspozycje genetyczne i choroby, takie jak zespół von Hippla i Lindaua.

Najczęstszymi przyczynami zachorowalności na raka nerki są:

  • uwarunkowania środowiska,
  • uwarunkowania hormonalne,
  • uwarunkowania genetyczne,
  • palenie papierosów,
  • narażenie na działanie substancji chemicznych,
  • nadużywanie środków przeciwbólowych,
  • otyłość,
  • dziedziczenie,
  • ekspozycja na substancje chemiczne, np. azbest, nitrozaminy, kadm,
  • nadużywanie innych leków,
  • alkohol.

Rak nerki w początkowym okresie rozwoju nie daje objawów. Później pojawiają się bóle w okolicy lędźwiowej oraz krwiomocz.

Objawem sugerującym chorobę jest także długo utrzymująca się gorączka, której źródła nie da się ustalić, ma charakter septyczny. Początkowa niedokrwistość przechodzi w nadkrwistość. Guz nerki jest prawie niewyczuwalny i najczęściej zostaje wykryty przypadkowo, np. podczas USG. U bardzo licznej grupy pacjentów obserwuje się także:

  • niedokrwistość niedobarwliwą,
  • czerwienicę (wzrost ilości czerwonych krwinek RBC),
  • spadek masy ciała,
  • hiperkalcemię (wzrost poziomu wapnia we krwi),
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
  • podwyższone OB,
  • zespoły paraneoplazmatyczne,
  • zapalenie wielomięśniowe,
  • skrobiawicę (amyloidozę),
  • upośledzenie funkcji wątroby – encefalopatia wątrobowa,
  • hematuria – obecność czerwonych krwinek w moczu,
  • ból krzyżowo-lędźwiowy,
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn,
  • namacalny w jamie brzusznej guz,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • potliwość nocna.

Guzy łagodne zazwyczaj przebiegają bezobjawowo, wykrywane są przypadkowo w trakcie diagnostyki innych schorzeń. Dolegliwości bólowe okolic lędźwiowych pojawiają się wtedy, gdy guz osiągnie znaczne rozmiary. W 30% przypadków guz nerki o cechach nowotworowych daje przerzuty do innych narządów i jest przyczyną odchyleń w wynikach badań laboratoryjnych (hiperkalcemia, wzrost OB). Rak nerki daje najczęściej przerzuty do płuc, kości, wątroby i mózgu.

2. Diagnostyka guza nerki

Rozpoznanie guza nerki ustala się najczęściej na podstawie badania USG jamy brzusznej, urografii, tomografii komputerowej, angiografii nerek, rezonansu magnetycznego i scyntygrafii, badań laboratoryjnych i wywiadu z pacjentem. W badaniach laboratoryjnych należy oznaczyć pełną morfologię krwi, transaminazy, fosfatazę alkaliczną, azot, kreatyninę, klirens kreatyniny i wykonać badanie ogólne moczu. Badania obrazowe pomagają w ustaleniu stopnia zaawansowania guza i obejmują:

Wzrost dostępności badań obrazowych spowodował zwiększenie wykrywalności guzów nerek o niewielkim stopniu zaawansowania klinicznego. Niewielki guz nerki charakteryzuje się najczęściej niewielkim potencjałem onkologicznym i powolnym wzrostem, zwłaszcza we wczesnej fazie rozwoju. Ponadto, wykrycie zmiany o niewielkim rozmiarze – poniżej 3 cm – stwarza szansę zastosowania małoinwazyjnych metod leczenia operacyjnego, zmierzającego do zachowania niezmienionego miąższu nerki (tzw. chirurgia nerkooszczędzająca).

3. Klasyfikacja histopatologiczna raka nerki wg WHO

Nowotwór nerki może rozwinąć się z:

1. Nabłonka kanalików nerkowych lub innych składników nefronu:

  • rak jasnokomórkowy zwany gruczolakorakiem, w większości przypadków dotyka osób między 50. a 60. rokiem życia. Wśród chorych przeważają mężczyźni.
  • rak z komórek chromofilnych (zasadochłonnych, kwasochłonnych),
  • rak z komórek chromofobowych (typowych, kwasochłonnych),
  • onkocytoma pochodzenia nerkowego,
  • rak kanalików zbiorczych (Belliniego).

2. Podścieliska:

3. Niezróżnicowanej tkanki płodowej nerki:

  • Guz Wilmsa – głównie u dzieci. Ponad 66% przypadków zachorowań diagnozuje się w ciągu trzech pierwszych lat życia, a 90% przed ukończeniem przez dziecko wieku pięciu lat. Guz Wilmsa jest zazwyczaj nowotworem jednostronnym, przerzuty spotyka się w płucach i drugiej nerce. Badania, które precyzyjnie potwierdzają obraz diagnostyczny choroby, to urografia, echotomografia i tomografia komputerowa. Leczenie sprowadza się do operacji, chemioterapii i radioterapii. Rokowania zależą od wieku – im wcześniej zdiagnozowano zmianę, tym mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia przerzutów.

4. Nabłonka przejściowego dróg moczowych.

Ponadto wyróżnia się 5 typów raka nerki: rak jasnokomórkowy, brodawkowaty, chromofobny, z cewek zbiorczych, sarkomatoidalny.

4. Przerzuty i leczenie raka nerki

Najczęściej rak nerki przerzuca się do następujących narządów:

  • płuc,
  • tkanek miękkich,
  • kości,
  • wątroby,
  • układu nerwowego.

Raka nerki rozpoznaje się po stwierdzeniu wyczuwalnego guza w okolicy nerki, krwiomoczu, gorączki, bólów w okolicy nerki. Objawy te muszą być potwierdzone badaniem ultrasonograficznym, urograficznym, tomograficznym lub scyntygraficznym układu moczowego, a przede wszystkim histopatologicznym. Leczenie nowotworu nerki polega najczęściej na usunięciu całej nerki (nefrektomia), a w mniej zaawansowanych przypadkach tylko jej fragmentu. Czasem usuwa się również przerzuty. Leczeniem z wyboru jest zabieg chirurgiczny. Istnieją różne metody leczenia operacyjnego. Najczęściej wykonuje się częściową nefrektomię (częściowe wycięcie nerki z guzem) lub wyłuszczenie guza. Coraz częściej dopuszcza się do miejscowego usunięcia guza polegającego na resekcji klinowej nerki wraz z guzem lub wyłuszczenia-enukleacji guza. Wcześniej postępowanie to było zarezerwowane dla chorych z jedyną nerką lub z obustronnym nowotworem. W wielu ośrodkach laparoskopowa nefrektomia staje się standardem.

W przypadku guza złośliwego często konieczna jest radykalna nefrektomia z objęciem nerki, powięzi Garota, nadnercza, a czasami również górnej części moczowodu. Obustronna nefrektomia wykonywana jest w przypadku zajęcia obu nerek i w braku możliwości wykonania przynajmniej jednostronnie częściowej nefrektomii. Po operacji usunięcia guza zalecana jest hormonoterapia i radioterapia – zwłaszcza, gdy guz miał znamiona nowotworu. Niekiedy konieczne jest wprowadzenie chemioterapii. W przypadku obustronnej nefrektomii konieczne jest leczenie nerkozastępcze, np. dializa, a w przyszłości najlepszym wyjściem jest przeszczep nerki.

Chemioterapia jest nieskuteczna, dlatego odstępuje się od niej. Ostatnio stosowane są również nowe leki biologiczne, ale koszt takiego leczenia jest znaczny, a skuteczność wątpliwa. Rokowanie zależy od tego, jak szybko rak nerki zostanie wykryty.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Frączek M. Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2008, ISBN 978-83-7522-021-6
  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Stachura J., Domagała W., Patologia – znaczy słowo o chorobie, t. 2, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2005, ISBN 83-88857-91-6.

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (1)

Wyloguj
~otamaj
~otamaj

mam pytanie sa jakies organizacje fundacje pomagajace walczyc z rakiem ewentualnie pomagajace znalezc jakiegos dawce??? bo moja kolezanka ma raka i jesli w ciagu pol roku nieznajdzie dawcy umrze prosze o odpowiedz

Odpowiedz

Porady ekspertów

Rak nerki - ciąg dalszy

Dziękuję serdecznie za odpowiedź! Pani doktor, chciałbym zapytać jeszcze, jak wygląda rokowanie...

 Redakcja abcZdrowie Porady udziela Redakcja abcZdrowie Redakcja abcZdrowie.pl to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet.
Lity guz na nerce w wyniku badania USG

Witam! Mojemu tacie w zeszłym tygodniu, podczas rutynowego badania USG, przypadkowo wykryto...

lek. Tomasz Stawski Porady udziela lek. Tomasz Stawski specjalista chirurgii ogólnej.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Krwiomocz a ryzyko nowotworu nerki ~:

prosze mi powiedziec co mi moze byc krwiomocz utrzymujacy sie dosc dlugo widoczny tylko w...

Artykuły Rak nerki

Co to jest rak nerki?Odtwórz wideo
Rak nerki Co to jest rak nerki?

Rak nerki jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek tworzących strukturę nerki. Występuje on bardzo rzadko ... tkanek – wtedy mówimy o przerzutach. Rak nerki to jeden z nowotworów litych (o litej strukturze histologicznej ... "rak nerki". Różnią się one od siebie wyglądem komórek patologicznych, zachowaniem się ich w organizmie, a także ... substancji toksycznych. Rak nerki objawia się bólem nerek, krwiomoczem, a także wyczuwalnym guzem zlokalizowanym w dole...

Diagnostyka raka nerkiOdtwórz wideo
Rak nerki Diagnostyka raka nerki

Pierwszym badaniem w diagnostyce raka nerki jest badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej. Pozwala ono określić lokalizację guza: na którym narządzie się znajduje, po której stronie się pojawił, w którym miejscu na nerce pojawiło...

Co powoduje raka nerki?Odtwórz wideo
Rak nerki Co powoduje raka nerki?

W przypadku niektórych nowotworów łatwo jest podać czynniki powodujące to schorzenie. Jakie czynniki mają wpływ na powstawanie nowotworu nerek? Na to pytanie odpowiada doktor Jakub Żołnierek, onkolog. Etiologia raka nerki jest złożona i nie...

Rak nerki - leczenie farmakologiczne i chirurgiczneOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - leczenie farmakologiczne i chirurgiczne

Rak nerki jest wyjątkowo niebezpiecznym nowotworem przede wszystkim dlatego, że początkowo rozwija się zupełnie bezobjawowo. Kiedy pojawiają się takie objawy jak krwiomocz, ból nerek czy nawet wyczuwalny przez skórę guz, świadczy to zwykle o dużym zaawansowaniu nowotworu. Podstawową formą leczenia raka nerki jest nefrektomia radykalna, czyli całkowite usunięcie nerki zajętej przez nowotwór. Oprócz nerki usuwa się także torebkę tłuszczową, nadnercze, blaszki powięzi nerkowej oraz...

Rak nerki - podstawowe informacjeOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - podstawowe informacje

Rak nerki to wyjątkowo trudny do leczenia nowotwór złośliwy. W Polsce problem zachorowań jest duży – odnotowuje się około 4 tys. zachorowań każdego roku. Początkowo nowotwór ten nie daje żadnych objawów. Kiedy u chorego pojawiają się symptomy takie jak krwiomocz, bóle nerek i wyczuwalny guz – ten nowotwór jest już na wysokim stadium zaawansowania i szanse jego wyleczenia są bardzo niskie. Nie wiadomo tak naprawdę, jakie są przyczyny powstawania...

Rak nerki - nowe lekiOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - nowe leki

Nowotwór nerki do niedawna był uważany za niemal nieuleczalny. Nie działały na niego cytostatyki stosowane w chemioterapii ani radioterapia. U niewielkiej grupy pacjentów odnotowywano pewną skuteczność stosowania cytokin, lecz ten rodzaj...

Objawy raka nerkiOdtwórz wideo
Rak nerki Objawy raka nerki

Nowotwór nerki w początkowych, i wyleczalnych stadiach rozwoju jest całkowicie bezobjawowy. Dopiero, kiedy osiągnie pewne zaawansowanie, które znacznie utrudnia, a nawet uniemożliwia wyleczenie, pojawiają się objawy takie...

Przerzuty w raku nerkiOdtwórz wideo
Rak nerki Przerzuty w raku nerki

U około połowy chorych w momencie zdiagnozowania rak nerki jest już pełnoobjawowy. Niepokojące objawy w niektórych przypadkach oznaczają nie tylko raka nerki, ale także przerzuty do innych tkanek i narządów. Zdarza się także, że do rozpoznania raka nerki dochodzi przypadkowo – przy badaniach profilaktycznych USG, które należy regularnie wykonywać, lub przy innych dolegliwościach, które wymagają takiego badania. Badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej jest w stanie wykryć guza nerki...

Leczenie operacyjne raka nerkiOdtwórz wideo
Rak nerki Leczenie operacyjne raka nerki

Leczenie raka nerki jest uzależnione od stwierdzenia jego zaawansowania w momencie zdiagnozowania. Zdarza się, że tego typu nowotwór złośliwy jest wykrywany przy profilaktycznych badaniach ultrasonograficznych, które, jeśli są wykonywane...

Etiologia raka nerkiOdtwórz wideo
Rak nerki Etiologia raka nerki

Rak nerki jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek nerki. Jest to nowotwór dość rzadki, jednak bardzo często jest on zbyt późno wykrywany. Kiedy pojawiają się jego objawy (krwiomocz, ból nerek i wyczuwalny guz w dolnej części pleców), jest on już często zaawansowany, a w związku z tym jego leczenie jest bardzo trudne. Tak naprawdę istnieje kilkanaście odmian raka nerki, można powiedzieć, że jest kilka różnych od siebie raków, o...

Rak nerki - leki nowej generacjiOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - leki nowej generacji

Rak nerki był bardzo długo nowotworem niemal nieuleczalnym. Sytuację dodatkowo utrudniał fakt, że guz nerki może przez długi czas nie dawać żadnych objawów. Kiedy chory zaczyna odczuwać typowe dolegliwości, takie jak krwiomocz, b ... inaczej. Leki w terapii celowanej celowane są skierowane w konkretne enzymy wewnątrzkomórkowe, które powodują, że rak nerki powstaje i rośnie. Guz nerki jest silnie ukrwiony, gdyż potrzebuje składników odżywczych pobieranych z...

Rak nerki - leczenie operacyjneOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - leczenie operacyjne

Nie zawsze raka nerki leczy się operacyjnie, chociaż operacja usunięcia guza ma miejsce w większości przypadków tego nowotworu. Od czego zależy decyzja o leczeniu? Mają na nią wpływ następujące czynniki: typ nowotworu nerki, stan ogólny...

Rak nerki - rokowaniaOdtwórz wideo
Rak nerki Rak nerki - rokowania

Rak nerki pojawia się u osób powyżej 50 roku życia; częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Statystyki dowodzą, że zajmuje on szóste miejsce u mężczyzn, a dziewiąte u kobiet. Jednym z rodzajów raka nerki jest nowotwór jasnokomórkowy, występujący u ponad 70 proc. wszystkich chorych. Ponadto występuje rak chromofobowy i brodawkowaty. 20 ... przypadków. W Polsce rak nerki jest wykrywany zdecydowanie za późno. Średni czas przeżycia chorych z...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij