Rak ślinianki

Rak ślinianki jest jednym z rodzajów nowotworów wchodzących w skład gruczołów ślinowych. Są to rzadkie nowotwory, gdyż stanowią jedynie ok. 1% wszystkich nowotworów człowieka. Nowotwory umiejscowione w śliniance przyusznej (ok. 70-80% wszystkich nowotworów) są zazwyczaj łagodne i rzadko dają przerzuty do innych struktur. Jeśli natomiast chodzi o raka ślinianki podżuchwowej, to w połowie przypadków są to zmiany złośliwe.

Przyczyny i objawy raka ślinianki

Przyczyny większości przypadków raka ślinianki nie są znane, jednak wiadomo, iż ryzyko rozwoju tego typu nowotworu rośnie pod wpływem takich czynników, jak:

• wiek (im starszy człowiek, tym większe ryzyko raka ślinianki),
• radioterapia głowy i szyi,
• kontakt z niektórymi związkami chemicznymi w zakładach pracy.
  Układ ślinianek - schemat

  Na schemacie widoczne ślinianki:  1. przyuszna, 2. podżuchwowa, 3.... »

Na raka ślinianki może wskazywać podrażnienie twarzy, będące skutkiem szybkiego wzrostu nowotworu ślinianki. Ponadto charakterystycznym objawem raka ślinianki są przerzuty do węzłów chłonnych. Niekiedy choroba przebiega bezobjawowo. Inne symptomy tego nowotworu to:

• guzek w okolicy ślinianek, ucha, szczęki, żuchwy, ust lub wewnątrz jamy ustnej,
• trudności z połykaniem,
• sączenie się płynu z ucha,
• trudności z otwieraniem szeroko ust,
• osłabienie mięśni twarzy, a niekiedy również brak czucia w twarzy,
• ból twarzy, który nie mija.

Diagnostyka i leczenie raka ślinianki

Nowotwór ślinianki czasami wykrywa się podczas wizyty u dentysty lub przy okazji rutynowego badania lekarskiego. W przypadku podejrzenia choroby i po pojawieniu się niepokojących objawów należy zgłosić się do lekarza, który wykona badanie fizykalne i zleci ultrasonografię, tomografię komputerową, obrazowanie rezonansu magnetycznego, endoskopię i pozytonową tomografię emisyjną. Duże znaczenie w diagnostyce raka ślinianki ma przede wszystkim biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, która pozwala stwierdzić chorobę w 80% przypadków. Po biopsji próbkę tkanki bada się pod mikroskopem w celu wykrycia zmian nowotworowych.

Leczenie raka ślinianek polega przede wszystkim na usunięciu całej lub części ślinianki. Często w czasie operacji chirurgicznej dokonuje się także usunięcia węzłów chłonnych. Po zabiegu zazwyczaj stosuje się radioterapię. Jeśli natomiast chodzi o guzy ślinianek niewykazujące cech złośliwości, stosuje się leczenie operacyjne, polegające na usunięciu zmienionej ślinianki i dużej części zdrowej. Jednym z typów operacji w tego rodzaju nowotworze jest usunięcie płata powierzchniowego ślinianki z zachowaniem gałązek nerwu twarzowego. W przypadku raków o wysokim stopniu złośliwości stosuje się połączone leczenie operacyjne i radioterapię. Rokowania dla raka ślinianki uzależnione są od stadium nowotworu (rozmiarów guza), typu gruczołu ślinowego, którego dotknęła choroba, typu komórek nowotworowych, a także wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia guzów gruczołów ślinowych, należy prowadzić zdrowy styl życia, który będzie uwzględniał odpowiednią ilość snu, aktywność fizyczną, relaks i rozładowywanie stresu. Bardzo ważne jest unikanie alkoholu i tytoniu oraz zdrowa dieta, która poza odpowiednią ilością produktów bogatych w witaminy i minerały nie będzie zawierała żadnych produktów przetworzonych chemicznie.