Rak trzustki

Rak trzustki stanowi pierwotną chorobę albo jest wtórnym rozrostem nowotworowych ognisk przerzutowych z innych narządów. Choroba może pojawić się w każdym miejscu trzustki. Do tej pory nie wiadomo, w wyniku działania jakich czynników rozwija się choroba nowotworowa trzustki. Przez długi czas rak nie daje żadnych objawów. Symptomy zależą od tego, w którym miejscu nowotwór się ulokował. Uciskając i blokując odpływ żółci, nowotwór rozrastający się w głowie trzustki lub w miejscu wspólnego ujścia przewodów żółciowego i trzustkowego może powodować narastającą żółtaczkę. Rozrastając się w ogonie trzustki, może uciskać sąsiadujące sploty nerwowe i powodować silne bóle w jamie brzusznej. Rozrastające się hormonalnie czynne komórki wysp trzustkowych, tzw. wyspiaki, powodują ostre, zmienne zaburzenia gospodarki węglowodanowej.

Przyczyny raka trzustki

Nowotwory złośliwe trzustki stanowią 3% wszystkich nowotworów złośliwych u człowieka. Najczęściej występują zmiany rakowe o charakterze gruczolakoraka przewodowego, torbielakogruczolakoraka i raka zrazikowo-komórkowego. Rzadziej pojawiają się raki płaskonabłonkowe, mięsaki czy chłoniaki. Etiologia raka trzustki nie jest do końca znana, ale wymienia się szereg czynników ryzyka, które uprawdopodobniają zachorowanie na raka trzustki – związki mają jedynie charakter korelacji.

Czynniki mające wpływ na zachorowanie, to:
  • chorowanie na cukrzycę,
  • przewlekłe zapalenie trzustki,
  • niedokwaśność soku żołądkowego w wyniku przebytego leczenia chirurgicznego choroby wrzodowej,
  • palenie tytoniu (nitrozaminy w dymie papierosowym),
  • nadmierne spożywanie mięsa,
  • zbyt dużo węglowodanów i nasyconych kwasów tłuszczowych w pożywieniu,
  • kontakt z pestycydami, np. chlorkami metylenu, beta naftylaminą, benzydyną czy DDT.

Rak trzustki głównie rozwija się po 60. roku życia. Wykrywany jest on przeważnie w bardzo zaawansowanym stadium – w 90% przypadków pojawiają się już przerzuty. Częściej chorują mężczyźni niż kobiety. U mężczyzn zmiany nowotworowe lokalizują się w głowie trzustki, u kobiet – raczej w trzonie i ogonie trzustki. Uznaje się, że rak trzustki jest uwarunkowany genetycznie (nabyta mutacja genowa).   

Objawy nowotworu trzustki

Objawy raka trzustki zależą od jego lokalizacji, wielkości, inwazyjności oraz stopnia naciekania sąsiednich narządów. We wczesnym stadium choroba rozwija się bezobjawowo. Do głównych symptomów chorobowych zalicza się:

Leczenie raka trzustki

Lekarze zalecają spożywanie pokarmów o dużej zawartości błonnika, nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy C i innych antyoksydantów, które redukują zachorowanie na raka trzustki. W zaawansowanym stadium choroby rak nacieka na inne narządy wewnętrzne, np.: dwunastnicę, przewód żółciowy, tkanki okołotrzustkowe, żołądek, śledzionę, jelito grube i węzły chłonne. W leczeniu raka trzustki stosuje się chirurgiczne wycięcie zmienionych nowotworowo miejsc, np. zespolenia omijające, resekcje paliatywne lub radykalne zabiegi operacyjne. Uzupełnieniem może być chemioterapia i radioterapia. „Chemia” jest podawana w postaci np. gemcytabiny, cisplatyny, fluorouracylu (leki cytostatyczne). Tylko 24% chorych żyje około roku od momentu zdiagnozowania nowotworu trzustki, przeżycie pięcioletnie wynosi mniej niż 5%.

Przypisy
Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Deptała A. Onkologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3225-3

Artykuły Rak trzustki

Trzustka to narząd gruczołowy znajdujący się w górnej części brzucha. Produkuje enzymy, które trawią pokarmy i regulują poziom cukru we krwi . Zaburzenia wzrostu oraz masy trzustki mogą być ...

Metodami, które wykorzystuje się często w leczeniu cukrzycy jest przeszczep trzustki lub wysp trzustkowych, jednak nieustannie są przeprowadzane badania nad innymi rozwiązaniami. Ich wadą jest jednak to, że nie są one zbyt doskonałe, dlatego mogą być odpowiednie jedynie dla konkretnych przypadków. Chodzi bowiem o to, aby chory dzięki nim więcej skorzystał niż stracił.<br />
<br />
Jedną z takich metod jest wziewna droga podawania cukrzycy. Taka technika ma na celu przede wszystkim zaoszczędzenie chorym ciągłego kłucia. Rozwiązanie to może być stosowane w cukrzycy typu drugiego. Nie ma jednak dowodów na to, że podanie leku taką drogą zapewnia działanie hipoglikemizujące.<br />
<br />
Inną metodą leczenia cukrzycy jest także wszczepialna pompa insulinowa, która jest sterowana poziomem glikemii, co ma naśladować fizjologiczną pracę trzustki. Przeszkodą w stosowaniu takiego rozwiązania jest fakt, iż wprowadzeniu do jej stosowania utrudnia zawodność systemu ciągłego monitorowania glikemii.<br />
<br />
Jakie są wskazania do przeszczepu wysp trzustkowych? Więcej na ten temat powie dr Michał Wszoła, chirurg.

Dolegliwości związane z układem pokarmowym to najczęstsze przyczyny zgłoszeń pacjentów do lekarza. Mogą występować w każdym wieku, a znaczna część stanowi symptom tak zwanej niestrawności i ...

Jeśli chodzi o określenie rokowań w przebiegu nowotworów złośliwych, podaje się procent 5-letnich przeżyć chorych, którzy pokonali raka. Wskaźnik ten będzie większy przy nowotworach mało zaawansowanych, gdzie szansa na przeżycie jest znacznie większa, zaś mniejszy w przypadku nowotworu o bardziej zaawansowanej postaci. Wyleczalność raka żołądka wykrytego w pierwszym stadium wynosi 90%.<br />
<br />
Wyróżnia się 4 rodzaje zaawansowania klinicznego raka żołądka: wczesny, miejscowo zaawansowany, naciekający okoliczne narządy oraz dający przerzuty odległe.<br />
<br />
Dla każdej z wymienionych grup rokowanie jest zupełnie inne. W naszym kraju jednak często obserwuje się zjawisko polegające na tym, że do lekarza zgłaszają się pacjenci będący w 3 lub 4 stadium choroby, gdzie szansa na przeżycie wynosi około 5-30%.<br />
<br />
Jeśli chodzi o objaw,y to niepokojącym sygnałem mogą być: utrata łaknienia, smoliste stolce, bolesność i dyskomfort w nadbrzuszu oraz okresowe nudności i wymioty.<br />
<br />
Temat zachorowalności na raka żołądka porusza dr hab. n. med. Krzysztof Jeziorski, onkolog.

Rak dwunastnicy to nowotwór początkowego odcinka jelita cienkiego. Nowotwory dwunastnicy są stosunkowo rzadkie w porównaniu z rakiem żołądka czy rakiem jelita grubego. Najczęstszym typem raka ...

Rak żołądka jest bardzo poważną chorobą, dlatego oprócz standardowej diagnostyki ważnym elementem jest&nbsp; określenie stopnia zaawansowania tego nowotworu.<br />
<br />
Takiego pomiaru dokonuje się poprzez ocenę głębokości naciekania przez guz pierwotny poszczególnych warstw ściany żołądka (cecha T), określenie liczby zajętych regionalnych węzłów chłonnych (cecha N) oraz sprecyzowanie, czy są obecne odległe przerzuty (cecha M).<br />
<br />
Inną bardzo ważną metodą diagnostyczną jest również endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, która pozwala na wykrycie wczesnych zmian i pobranie wycinku do analizy. W przypadku chorych na raka żołądka bardzo często pojawiają się oprócz wzdęć czy ogólnego wyniszczenia także takie przypadłości jak: hepatomegalia (w przypadku przerzutów do wątroby) oraz limfadenopatia.<br />
<br />
Chcąc zaś zbadać głębokość naciekania nowotworu można wykorzystać endoskopową ultrasonografię.<br />
Wykrycie przerzutów jest możliwe dzięki takim badaniom jak: scyntygrafia kości, tomografia komputerowa klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy (lub rezonans magnetyczny) czy laparoskopię, a w wyjątkowych sytuacjach także PET.<br />
<br />
Jak dochodzi do ich powstania? O tym opowie - prof. dr hab. Włodzimierz Olszewski, patolog.

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka trzustki , ale jego znacznie podwyższony poziom ...

Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede ...

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 ...

Neuroliza to zabieg medyczny polegający na zniszczeniu włókien nerwowych. Zabieg ten może dotyczyć nerwów obwodowych, zwojów autonomicznych lub włókien czuciowych, znajdujących się w przestrzeni ...

Skutki palenia papierosów dotyczą najczęściej zdrowia. Nikotynizm powoduje m.in. raka płuc, zawał serca, miażdżycę, astmę i udar mózgu. Nałogowe palenie osłabia potencję, a także zagraża życiu płodu.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, wśród markerów charakteryzujących stadium rozwoju guza, najczęściej badanym wskaźnikiem nowotworowym jest antygen karcinoembrionalny (ang. ...

Badanie jamy brzusznej ma na celu zbadanie organów w jej powłokach. Operacja, która otwiera powłoki jamy brzusznej to laparotomia. Jest to badanie polegające na przecięciu skóry, mięśni i ...

Przygotowania do badania powłok jamy brzusznej.

Powikłania alkoholizmu występują u ok. 50% mężczyzn i 10% kobiet. Najczęściej jednak lekarze nie dostrzegają, że ich przyczyną jest alkohol, zwłaszcza gdy pacjentem jest kobieta. W niniejszym ...

Powikłania somatyczne cz. 1

Uzależnienie od papierosów albo inaczej nikotynizm wydaje się być pozornie bezpieczną praktyką. Brak bezpośrednich negatywnych skutków palenia papierosów takich, jakie obserwuje się, np. u osób ...

Palenie tytoniu jest najczęstszą przyczyną zgonów w krajach europejskich.

Drenaż dróg żółciowych to procedura stosowana do leczenia paliatywnego chorób zwężających światło dróg żółciowych, najczęściej chorób nowotworowych - uniemożliwiających prawidłowy przepływ żółci. ...

Zabiegi na odchudzanie to coraz bardziej popularny sposób na szybkie schudnięcie. W salonach kosmetycznych dostępne są różne procedury, które mają na celu utratę kilku centymetrów w obwodzie ...

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód ...

Nasz wygląd, samopoczucie oraz zdrowie są uzależnione od codziennej diety. Czynniki klimatyczne, a przede wszystkim tryb życia i wiek wpływają zarówno na ilość, jak i rodzaj składników odżywczych ...

Analizując piramidę zdrowego żywienia, można wywnioskować, jakie błędy są popełniane w diecie, co jest przyczyną otyłości, a także jakie czynniki mogą wpływać na rozwój cukrzycy.<br />
<br />
Podstawę piramidy tworzą napoje (od 1,5 do 3 litrów dziennie!). Najtrafniejszym wyborem są te niskokaloryczne i bezcukrowe. Warto także postawić na maślankę, która jest ważnym dostawcą wapnia.<br />
Na drugim poziomie są owoce i warzywa (5 razy dziennie!). Przyczyniają się one do minimalizowania ryzyka pojawienia się chorób układu krążenia, serca, raka, cukrzycy i przede wszystkim nadwagi.<br />
Na poziomie trzecim znajdują się produkty zbożowe. Warto wiedzieć, że makaron, jasne pieczywo i biały ryż lepiej zastąpić produktami z pełnego ziarna.<br />
Poziom czwarty piramidy to produkty mleczne (źródło wapnia), mięso (źródło żelaza, cynku i witaminy B12), ryby oraz jaja, czyli produkty bogate w białko. Pokarmy te powinno się spożywać codziennie, ale w umiarkowanych ilościach.<br />
Na poziomie piątym piramidy są oleje i tłuszcze (np. oliwa z oliwek).<br />
Poziom szósty piramidy prezentują słodycze i alkohol, które jednak powinny być spożywane z dużym umiarem, by nie doprowadzić do otyłości.<br />
<br />
Współczesna dieta powoduje szybki wzrost kilogramów. Dlaczego tak się dzieje? Na ten temat wypowie się prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Marskość wątroby (ang. liver cirrhosis) to problem zdrowotny, który ma charakter przewlekły i rozwija się jako stan zejściowy wielu chorób wątroby. W czasie rozwoju tego schorzenia dochodzi do ...

Marskość wątroby to przewlekła choroba rozwijająca się w ukryciu. Polega na zmianie zwyrodnieniowej i ogniskowej komórek wątrobowych oraz nadmiernego rozrostu tkanki łącznej. Następuje uszkodzenie miąższu narządu, w rezultacie zaburzeniu ulegają podstawowe funkcje wątroby.<br />
<br />
Marskość wątroby jest skutkiem wielu procesów patologicznych zachodzących w organizmie, m.in.: wirusowego zapalenia wątroby, alkoholizmu, zaburzeń immunologicznych i metabolicznych.<br />
<br />
Objawy choroby są mało charakterystyczne. Początkowo obserwuje się utratę apetytu, ubytek masy ciała i skłonności do zaparć z biegunką. Czasami pojawiają się nudności i senność. Następnie obserwuje się rumień dłoni i opuszek palców, pojawiają się bóle w prawym podżebrze i wzdęcia w jamie brzusznej. W ostatnim etapie choroby może dojść do skazy krwotocznej oraz ogólnych obrzęków.

Endoskopia jelita to badanie diagnostyczne jelita cienkiego i/lub jelita grubego, podczas którego do światła jelit wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Żółtaczka nie jest chorobą, a jedynie jej objawem polegającym na zażółceniu skóry, białek oczu i błon śluzowych w wyniku podwyższonego stężenia bilirubiny we krwi. Zmienia się także kolor moczu, ...

Wirus HAV powoduje zapalenie wątroby typu A. Ten typ nazywany jest także żółtaczką pokarmową.

Analgezja to działania medyczne mające na celu zniesienie bólu. To eliminowanie bólu zarówno u osoby przytomnej, jak i nieprzytomnej. Z pojęciem analgezji łączy się anestezja, czyli znieczulenie. ...

Onkologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy wyniki moich badań wskazują na raka trzustki?

Mam 64 lata. Zrobiłam sobie kontrolne badania krwi (Ob, morfologia z rozmazem, cholesterol, trójglicerydy, hormony tarczycy, A-amylaza, cukier oraz analizę moczu). Wszystkie wyniki mam w normie oprócz A-amylazy (125U/I) i PDW (21,9fi). Nie mam choroby alkoholowej i nie nadużywam alkoholu. Bardzo zaniepokoiły mnie informacje w internecie o raku trzustki. Gdy zjem tłustą potrawę czuję lekki ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Guz na głowie trzustki

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Utrata wagi i śluz w kale

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »