Rażenie piorunem

Rażenie piorunem najczęściej następuje, gdy podczas burzy człowiek chowa się pod samotnym i wysokim drzewem. Podczas burzy nie wolno przebywać blisko słupów telegraficznych, metalowych masztów i dużych akwenów. Gdy rażenie piorunem ma miejsce, należy spokojnie i cierpliwie wykonywać sztuczne oddychanie metodą usta-usta, jeśli potrzeba – zastosować zewnętrzny masaż serca. Konieczne jest także wezwanie pomocy medycznej.

Skutki porażenia piorunem

Jeśli piorun porazi człowieka, dochodzi wówczas zazwyczaj do zatrzymania akcji serca. Osoba taka traci przytomność, ma trudności z oddychaniem. Ponadto następują mimowolne skurcze mięśni. Porażenie piorunem powoduje rozległe oparzenia ciała. Oparzenia wymagają opatrzenia. Natychmiast trzeba wezwać pogotowie. Ubrania ulegają rozerwaniu, a przedmioty, które osoba porażona ma przy sobie, topią się. Spaleniu ulegają także włosy na głowie, nogach oraz wzgórku łonowym. Na ciele osoby porażonej powstają tzw. figury piorunowe. Są to rozgałęzione pasma na skórze poszkodowanego, kształtem przypominające drzewo. Skóra w tych miejscach jest silnie zaczerwieniona, niemal brunatna. Porażenia piorunem powodują także zaburzenia w pracy układu nerwowego. Następują uszkodzenia mózgu oraz nerwów obwodowych, dochodzi do zaburzeń pracy układu autonomicznego. W wyniku tych uszkodzeń może dojść do porażenia mięśni oddechowych nerwów międzyżebrowych i przeponowych, przez co pojawiają się utrudnienia w oddychaniu, czasami przybierające nawet postać bezdechu.

U osób rażonych piorunem obserwuje się niekiedy zaburzenia świadomości, pogorszenie wzroku, rozwój zaćmy, powikłania neurologiczne oraz bolesność niektórych powierzchni ciała, wskutek odniesionych obrażeń. Na ciele osoby rażonej można zaobserwować miejsca, którymi piorun wszedł do ciała człowieka, a którymi następnie z niego wyszedł.

Jeśli doszło do porażenia piorunem, konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej. Zanim przyjedzie karetka, powinniśmy zabezpieczyć ciało poszkodowanego przed wychłodzeniem. Jeśli pomoc długo nie przybywa, należy opatrzyć oparzenia.

Porażenie piorunem nie musi być śmiertelne, choć zdarzają się i takie przypadki. Niektóre osoby prowadzą zupełnie normalne życie i cieszą się zdrowiem, mimo że są rażone piorunem kilkakrotnie.

Zapobieganie porażeniom przez piorun

Wyładowania atmosferyczne należą do powszechnych zjawisk w okresie letnim. Nie zawsze udaje nam się powrócić do domu, zanim burza rozszaleje się na dobre. Co robić, by piorun nas nie poraził? Należy przede wszystkim pamiętać, że podczas burzy nie wolno stać pod wysokimi, pojedynczymi drzewami ani przebywać na otwartej przestrzeni (np. stać na środku łąki). Nie można również dotykać metalowych przedmiotów. Powinniśmy znaleźć suche miejsce. Gdy stoimy, nogi powinny być złączone. Stanie w lekkim rozkroku podczas burzy może nas dodatkowo narazić na porażenie piorunem. Bezpieczne schronienie podczas wyładowania atmosferycznego zapewnia nam także samochód i nawet w przypadku uderzenia pioruna w auto, nic się nie stanie. Porażenie piorunem może nastąpić podczas rozmowy przez telefon komórkowy. Dlatego w trakcie wyładowań atmosferycznych nie powinniśmy korzystać z komórek. Warto przy tym zaznaczyć, że nie jest konieczne całkowite wyłączanie telefonu. W przypadku silnych i gwałtownych burz zaleca się wyłączenie sprzętu elektronicznego.

Przypisy
Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7
Buchfelder A., Buchfelder M. Podręcznik pierwszej pomocy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3581-0
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »