Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy należy do najważniejszych narządów w naszym organizmie. Jest częścią ośrodkowego układu nerwowego, przewodzącą bodźce między mózgowiem a układem obwodowym. Rdzeń kręgowy umiejscowiony jest w kanale kręgowym – kanał kręgowy stanowi dla niego ochronę i barierę przed czynnikami zewnętrznymi. Aby zobrazować działanie rdzenia kręgowego, często używa się metafory autostrady, gdyż dzięki niemu mózg może wysyłać sygnały do pozostałych części organizmu.

Budowa i funkcje rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy biegnie niemal przez cały kanał kręgowy w środku kręgosłupa. Jego średnica waha się w graniach 8-14 mm, zaś długość wynosi 40-45 cm. Zbudowany jest z dwóch substancji: białej oraz szarej, która znajduje się wewnątrz i jest ułożona w charakterystycznym kształcie litery „H”. Dolna część rdzenia kręgowego zakończona jest charakterystycznym stożkiem (znajdującym się na wysokości 1-2 kręgu lędźwiowego), który przechodzi w tzw. nić końcową (będącą ostatnią częścią rdzenia kręgowego). Górna część zakończona jest tzw. rdzeniem przedłużonym, który stanowi dolną część mózgowia. Od rdzenia kręgowego odchodzi 31 par nerwów rdzeniowych. Podobnie jak mózg, rdzeń kręgowy jest otoczony trzema oponami: twardą, pajęczówką i miękką.  Parzyste nerwy rdzeniowe w kanale kręgowym tworzą strukturę nazywaną ogonem końskim.

Zasadniczą funkcją rdzenia kręgowego jest szeroko rozumiana koordynacja funkcji ruchowych i czuciowych organizmu. To on zajmuje się regulowaniem wszystkich ruchów naszych mięśni, dzięki niemu możemy czuć dotknięcie czyjejś ręki. W rdzeniu kręgowym biegną drogi czucia głębokiego, temperatury.

Rdzeń kręgowy a kręgosłup i jego choroby

Ze względu na swoją delikatną budowę i newralgiczną funkcję, jaką spełnia w organizmie człowieka, rdzeń kręgowy musi być szczególnie chroniony. Funkcję ochronną rdzenia kręgowego spełnia odpowiednia budowa kręgosłupa. Kręgosłup zbudowany jest z kręgów, które są zróżnicowane w swojej budowie na poszczególnych odcinkach. Pośrodku kręgu znajduje się otwór, w którym biegnie rdzeń kręgowy. Jednocześnie kanał kręgowy stanowi element ochronny. W wyniku jego ruchomości, również i rdzeń kręgowy ulega drobnym przemieszczeniom. Amortyzację zapewniają mu płyn mózgowo-rdzeniowy i trzy opony. Jednakże w wyniku zwyrodnień kręgosłupa może dochodzić do uciskania nerwów rdzenia kręgowego, a w efekcie silnego bólu kręgosłupa. Ponadto ucisk na rdzeń kręgowy może objawiać się jako parestezje, zaburzenia przewodnictwa temperatury, zaburzenia czucia głębokiego i powierzchownego.

Zwykły ból pleców nie oznacza jeszcze poważnego schorzenia i nie jest konieczna wizyta u lekarza, jeśli trwa on przez krótki okres. Jednakże jeśli ból kręgosłupa będzie się nasilał i występował z dużą częstotliwością, musimy udać się do specjalisty. Może okazać się, że doszło do wytarcia mazi stawowej, spłaszczenia dysku lub pojawienia się chrzęstnego narośla. Wszystko to powoduje, że kości ocierają się o siebie, uciskają nerwy i powodują ostry ból. Także niedowłady kończyn, parestezje kończyn dolnych i górnych, mrowienia, drętwienia, zaburzenia przewodnictwa powinny mobilizować nas do wizyty u lekarza. Badanie radiologiczne (RTG), tomografia komputerowa, ewentualnie rezonans magnetyczny mogą ułatwić lokalizację zmiany powodującej dolegliwości bólowe.