Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rodzaje białaczki

Jak sama definicja mówi białaczka to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. W jej przebiegu klony jednego typu leukocytów rozprzestrzeniają się w szpiku kostnym po czym przedostają się do krwi i mogą naciekać inne narządy. W szpiku powstaje kilka rodzajów leukocytów. Według podstawowego podziału dzielimy je na granulocyty, monocyty i limfocyty. Według podstawowego podziału wyróżnia się białaczki ostre: szpikową i limfoblastyczną, przewlekłą białaczkę szpikową oraz przewlekłą białaczkę limfatyczną.

Typy białaczki

Wśród granulocytów znajdują się granulocyty obojętnochłonne (neutrofile), kwasochłonne (eozynofile) oraz zasadochłonne (bazofile). Wśród limfocytów wyróżnia się 3 główne populacje – limfocyty B, T i NK. We wszystkich grupach są też liczne podtypy. Dlatego jest wiele różnych rodzajów białaczek. Ponadto w zależności od dynamiki procesu nowotworowego białaczki dzieli się na ostre i przewlekłe.

Białaczki przewlekłe należą do nowotworowych zespołów mieloproliferacyjnych (szpikowa) i limfoproliferacyjnch (limfatyczna) wśród których znajduje się kilka innych podtypów białaczek. Ustalenie typu białaczki ma bardzo duże znaczenie przy wyborze leczenia białaczki oraz dla rokowania.

Białaczki ostre

  • Ostra białaczka szpikowa,
  • Ostra białaczka limfoblastyczna.
  • Przewlekła białaczka szpikowa,
  • Przewlekła białaczka eozynofilowa,
  • Przewlekła białaczka neutrofilowa,
  • Przewlekła białaczka mielomonocytowa,
  • Atypowa postać przewlekłej białaczki szpikowej.

Zespoły limfoproliferacyjne – przewlekłe białaczki limfatyczne

  • Przewlekła białaczka limfocytowa B-komórkowa,
  • Białaczka włochatokomórkowa,
  • Białaczka prolimfocytowa,
  • Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów.

Jak powstaje krew?

Aby zrozumieć podział białaczek, trzeba zrozumieć proces powstawania krwinek w szpiku kostnym. Na początku komórka macierzysta, dająca początek wszystkim rodzajom krwinek, dzieli się na komórki ukierunkowane. Dadzą one początek komórkom macierzystym limfopoezy (z których powstaną limfocyty) oraz mielopoezy (dla pozostałych rodzajów krwinek). Powstają szlaki rozwoju erytrocytów, płytek krwi oraz poszczególnych rodzajów leukocytów. Po kolejnych licznych podziałach z każdej linii rozwojowej powstają dojrzałe krwinki, czyli takie które już nie potrafią się dzielić.

Białaczki ostre

Ostre białaczki to nowotwory złośliwe układu krwinek białych. Pochodzą z komórek wczesnego stadium rozwoju leukocytów.

Ostra białaczka szpikowa (OBSz)

Wywodzi się z wczesnych stadiów komórek mielopoezy. Istnieje wiele typów OBSz, ponieważ mogą one powstawać z komórek dających początek różnym postaciom leukocytów, które dodatkowo mogą się różnić między sobą pod względem budowy, cząsteczek na powierzchni komórki oraz mutacji genetycznych.

Według najczęściej używanej klasyfikacji FAB ostre białaczki szpikowe można podzielić na następujące podtypy:

  • M1 – ostra białaczka mieloblastyczna bez cech dojrzewania,
  • M2 – ostra białaczka mieloblastyczna z cechami dojrzewania,
  • M3 – ostra białaczka promielocytowa,
  • M4 – ostra białaczka mielomonocytowa,
  • M5a – ostra białaczka monocytowa niezróżnicowana,
  • M5b – ostra białaczka monocytowa zróżnicowana,
  • M6 – ostra erytroleukemia,
  • M7 – ostra białaczka megakariocytowa.

Ostra białaczka limfoblastyczna (OBL)

Są to nowotwory złośliwe układu białokrwinkowego, które wywodzą się z wczesnych stadiów rozwojowych limfopoezy, a dokładnie z linii B lub T. Również w tym przypadku wyróżnia się kilka podtypów białaczki.

Według starszej klasyfikacji opartej na wyglądzie krwinki, która obecnie traci już na znaczeniu, wyróżnia się:

  • L1 – typ limfocytowy,
  • L2 – typ limfoblastyczny,
  • L3 – typ Burkitta.

Większe znaczenie ma podział na białaczki wywodzące się z limfocytów B oraz T. Po wykonaniu badań cytogenetycznych, sprawdzających jakie receptory znajdują się na komórkach białaczkowych, wyróżnia się następujące podtypy:
z linii B:

  • pro-B ALL,
  • common ALL,
  • pre-B ALL,
  • ALL z dojrzałych komórek B,

z linii T:

  • pre-T ALL,
  • tymocytowa ALL,
  • ALL z dojrzałych komórek T.

Przewlekłe białaczki pochodzące z komórek macierzystych mielopoezy

W tej grupie najczęściej występuje przewlekła białaczka szpikowa. To nowotwór który pochodzi z komórki macierzystej szpiku, mogącej przekształcić się w większość komórek krwi. We krwi są obecne krwinki na różnym etapie rozwoju, a choroba przebiega znacznie wolniej niż postaci ostre. Chociaż ostatnia faza choroby przebiega prawie identycznie jak OBSz. Jej przyczyną jest wymiana części materiału genetycznego między chromosomami 9 i 22 (translokacja). W ten sposób powstaje tzw. chromosom Piladelphia. W atypowej postaci przewlekłej białaczki szpikowej nie stwierdza się tego chromosomu. W pozostałych typach przewlekłych białaczek dominują poszczególne rodzaje krwinek w różnych fazach rozwoju.

Przewlekłe białaczki limfatyczne (PBL)

Najczęściej występuje PBL B-komórkowa. We krwi, szpiku i innych narządach obserwuje się nadmiar dojrzałych limfocytów B. W wielu przypadkach przebiega dość łagodnie, chociaż jest nowotworem złośliwym. Białaczka włochatokomórkowa to nowotwór dojrzałych limfocytów, mniej zróżnicowanych. Krwinki mają wypustki cytoplazmy, co nadaje im wygląd komórek włochatych. Wyróżniamy 2 podtypy choroby, w zależności od tego z których limfocytów pochodzi: B lub T. Białaczka prolimfocytowa również występuje  w 2 podtypach: B-komórkowej i T-komórkowej.
Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów może się wywodzić z 2 populacji: limfocytów T lub limfocytów NK.


Bibliografia

Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białaczka - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Białaczka
Białaczka

Co to jest remisja białaczki?

(...) nowotworowej ulegną komórki mielopoezy czy limfopoezy powstaje ostra białaczka szpikowa lub limfoblastyczna. Leczenie ostrych białaczek ... białaczka szpikowa Przyczyną choroby jest powstanie specyficznej mutacji w DNA komórki macierzystej szpiku. W wyniku wymiany części ... białaczka limfatyczna Przeważnie wywodzi się z limfocytów B. We krwi szpiku i innych narządach obserwuje się nadmiar...

Białaczka

Co to są kryteria odpowiedzi na leczenie?

Białaczka to szeroka grupa nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego. Ich leczenie jest wieloetapowe i bardzo skomplikowane. Ponadto do każdego rodzaju białaczki dobiera się indywidualnie metody terapeutyczne. Wyróżnia się 3 podstawowe grupy ... szpiku. Przewlekła białaczka szpikowa Przyczyną choroby jest powstanie specyficznej mutacji w DNA komórki macierzystej szpiku ... badań kontrolnych. Przewlekła białaczka limfatyczna Najczęściej wywodzi się z limfocytów B. Dojrzałe limfocyty B dominują we...

Białaczka

Czy białaczkę można wyleczyć?

(...) naprawdę dobre wyniki. Białaczka u dzieci Większość dzieci chorych na białaczki ostre udaje się wyleczyć. Za wyleczenie uznaje się ... z ostrą białaczką limfoblastyczną. W przypadku białaczki szpikowej rokowanie jest nieco gorsze. Długotrwałe remisje i pełne wyleczenie uzyskuje się u około 60% młodych pacjentów. Białaczka u dorosłych U dorosłych rokowanie już nie jest takie dobre. W OBSz ... białaczka szpikowa (PBSz) To nowotwór występujący głównie u dorosłych. U dzieci stanowi zaledwie 5% wszystkich białaczek.

Białaczka

Czym białaczki różnią się między sobą?

(...) mielopoezy, powstaje ostra białaczka szpikowa. Gdy klon nowotworowy pochodzi od komórki macierzystej limfopoezy rozwija się ostra białaczka limfoblastyczna. Ponieważ zarówno granulocytów jak i limfocytów jest kilka rodzajów, wyróżnia się różne podtypy białaczek ... komórki, wydziela się liczne podtypy powyższych białaczek. Białaczki szpikowe Przewlekła białaczka szpikowa pochodzi z komórki ... ono komórkę do nieustannego dzielenia się przy przedłużonym okresie jej przeżycia. Białaczki limfatyczne Przewlekła...

Białaczka

Kogo dotyka białaczka - grupy ryzyka

Białaczka to najczęstszy nowotwór złośliwy u dzieci. Stanowi około 40% wszystkich złośliwych chorób onkologicznych do 15 ... chorobą przede wszystkim dziecięcą. Stanowią 95% wszystkich białaczek spotykanych przed 15 rokiem życia. Ostra białaczka ... na wyleczenie maleją. Ostra białaczka szpikowa U dzieci OBSz występuje znacznie rzadziej. Stanowi od 10 do 15% wszystkich białaczek ... częściej niż w całej populacji. Wyjątkowo często pojawia się u nich podtyp M7 ostrej białaczki szpikowej (ostra...

Białaczka

Dlaczego powstaje białaczka?

Białaczka to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Objawia się obecnością we krwi charakterystycznych komórek nowotworowych. Te nieprawidłowe komórki, powstałe w wyniku zaburzonego procesu wytwarzania krwinek, dominują również w szpiku oraz naciekają inne narządy. Komórki białaczkowe należą do układu krwinek białych (leukocytów), czyli granulocytów, limfocytów i monocytów ... do powstania choroby. Wiadomo natomiast jak białaczka się rozwija od pierwszej nieprawidłowej komórki do pełnoobjawowej...

Białaczka

Anemia a białaczka

Anemia i białaczka bardzo często współistnieją ze sobą. Można wręcz stwierdzić, że objawy niedokrwistości wpisują się ... i zagrażająca życiu. Czym jest białaczka? Erytrocyty, tak jak wszystkie inne komórki krwi, powstają w szpiku kostnym z komórek ... komórek potomnych (klonów). Związek anemii z białaczką Białaczka przyczynia się do powstawania anemii w kilku mechanizmach ... niszczone, co prowadzi do niedokrwistości. Jaki rodzaj niedokrwistości wywołuje białaczka? W białaczkach anemia...

Białaczka

Co to są łańcuchy ciężkie? Choroby łańcuchów ciężkich

W prawidłowym układzie odpornościowym u zdrowego człowieka wytwarzanych jest kilka typów immunoglobulin (przeciwciał). Przeciwciała wytwarzane są przez limfocyty B, czyli typ białych krwinek. Rolą przeciwciała jest obrona organizmu przed infekcjami.

Białaczka

Mielodysplazja szpiku

Zabieg przeszczepienia szpiku określana jest również jako zespoły mielodysplastyczne. Są to jednostki chorobowe, które charakteryzują się zaburzeniem procesu tworzenia krwinek. Przyczyną tego stanu jest niezdolność niedojrzałych komórek do prawidłowego...

Białaczka

Zespoły mieloproliferacyjne

(...) to między innymi: przewlekła białaczka szpikowa, mielofibroza, mastocytoza, czerwienica prawdziwa, nadpłytkowość samoistna, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka neutrofilowa, przewlekła białaczka mielomonocytowa, atypowa postać przewlekłej białaczki szpikowej. Białaczka przewlekła szpikowa określana jest skrótem CML od angielskiego chronic myeloid leukemia. Czynnikiem wywołującym ... powiększenie wątroby i śledziony. Ta przewlekła białaczka najczęściej występuje u ludzi w przedziale wiekowym od 30. do 40. roku...