Rodzaje otyłości

Nadwaga i otyłość to choroby cywilizacyjne uznawane obecnie za choroby przewlekłe. Coraz więcej osób narzeka na zbędne kilogramy, które zaczynają negatywnie wpływać na zdrowie. Jakie zatem są przyczyny otyłości, co powoduje nadmierny przyrost na wadze? Wielu ekspertów uważa, że tylko poznanie przyczyn otyłości i określenie jej rodzaju pozwala na skuteczne odchudzanie. Jakie zatem mamy rodzaje otyłości? Czy otyłość wtórna i otyłość pierwotna powinny być inaczej leczone?

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje otyłości a przyczyny otyłości
    1. 1.1. Otyłość pierwotna
    2. 1.2. Otyłość wtórna
  2. 2. Diagnostyka otyłości

1. Rodzaje otyłości a przyczyny otyłości

Otyłość to choroba cywilizacyjna, która może mieć różne podłoże. W jednych przypadkach przyczyną jest styl życia, w innych choroby czy zażywane leki. Rozpoznanie powodów pojawienia się wielu zbędnych kilogramów jest bardzo istotne. Możemy wyróżnić dwa rodzaje otyłości: pierwotną i wtórną.

1.1. Otyłość pierwotna

Przykłady sylwetek zdrowych i otyłych pacjentów
Przykłady sylwetek zdrowych i otyłych pacjentów Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny...

Na powstanie otyłości pierwotnej ma wpływ kilka czynników:

  • Genetyczny – nadmierne przybieranie na wadze może być od nas niezależne. Ma po prostu charakter rodzinny, jest zapisane w naszych genach.
  • Biologiczny – nasze odżywianie się reguluje ośrodkowy układ nerwowy. Jego zaburzenia mogą mieć wpływ na to, co jemy i jak dużo pokarmów spożywamy.
  • Styl życia – to niezwykle istotny czynnik, powodujący nadmierną wagę. Najgorszy dla naszej figury jest brak ruchu, a także niezdrowe odżywianie. Siedzący tryb życia, jedzenie typu fast food i obiady pełne zwierzęcych tłuszczów sprawiają, że dostarczamy organizmowi zbyt dużo energii, których nie potrafi spożytkować. To właśnie te zapasy zamieniają się w wałki tłuszczu.
  • Psychologia – zdarza się, że otyłość jest spowodowana zaburzeniami nastroju. Sprawiają one, że nie mamy kontroli nad tym, ile jedzenia pochłaniamy. Czekoladą poprawiamy sobie humor albo po prostu zabijamy nudę. Ciągłe posiłki pozwalają również zapomnieć o codziennych problemach i odstresowują. Niestety, wraz z kolejnymi kilogramami pojawia się również coraz więcej kłopotów.

1.2. Otyłość wtórna

Otyłość wtórna może być efektem wielu chorób metabolicznych, ośrodkowego układu nerwowego, uszkodzenia podwzgórza mózgu, wad chromosomalnych lub też zażywania niektórych leków. Do czynników, które wywołują otyłość wtórną zaliczamy:

  • Choroby uwarunkowane genetycznie – zespół Downa, chorobę Dercuma, zespół Padera-Williego, zespół Laurence'a-Moona-Biedla.
  • Choroby podwzgórza – guzy, stany zapalne, dystrofię tłuszczowo-płciową, zespół Blounta, zespół Froehlicha, zaburzenia neurologiczne.
  • Endokrynopatie – niedobór hormonów wzrostu, zespół przekwitania, niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, hipogonadyzm, zespół Cushinga, hiperinsulinizm pierwotny.
  • Leki – przeciwcukrzycowe, przeciwdepresyjne, neuroleptyki, steroidy i glikokortykosteroidy, estrogeny, progesteron, pochodne fenotiazyny.

2. Diagnostyka otyłości

Najczęściej występuje otyłość prosta. Jest ona efektem dodatniego bilansu energetycznego. Kiedy spożywamy nadmierną ilość pokarmów i dodatkowo prowadzimy bierny tryb życia, energia dostarczana do organizmu w nadmiarze nie jest wykorzystywana, lecz kumuluje się. Odbywa się to poprzez odkładanie tłuszczu w różnych partiach ciała.

Szacuje się, że na otyłość w Polsce cierpi obecnie około 20% populacji. Nadwaga jest jeszcze częstsza – występuje u 45% mężczyzn i 35% kobiet. W patogenezie otyłości dużą rolę odgrywają zarówno czynniki środowiskowe, jak i genetyczne. Przyczyną otyłości może być nadmierne spożywanie pokarmów, ale także niski metabolizm spoczynkowy. W takich wypadkach jedynie dodatkowy wysiłek fizyczny jest w stanie zrównoważyć całkowity bilans energetyczny.

Choć do rozpoznania otyłości wystarczą dwa niezbędne, wspomniane wcześniej, wskaźniki, coraz częściej lekarze i dietetycy korzystają z dodatkowych pomiarów, które pomagają dokładniej określić rodzaje otyłości i wynikające z nich konsekwencje zdrowotne. Do tych pomiarów zalicza się:

  • masę ciała;
  • wskaźnik WHR (ang. waist to hip ratio) – jest to wskaźnik talia – biodro. W celu określenia rozmieszczenia tłuszczu, aby dowiedzieć się, jaki masz typ otyłości, należy zmierzyć obwód talii i bioder (w centymetrach). Obwód talii mierzy się w połowie odległości między dolnym brzegiem żeber a górnym grzebieniem kości biodrowej. Najszerszy obwód bioder występuje na wysokości krętarza większego kości udowej. Następnie określa się stosunek obwodu talii do bioder – jest to właśnie wskaźnik WHR.
  • obwód talii.

Na podstawie tych pomiarów można określić rodzaje otyłości. Wyróżnia się:

  • otyłość uogólnioną (prostą);
  • otyłość brzuszną (androidalną);
  • otyłość pośladkowo-udową (gynoidalną).

Otyłość uogólniona – tkanka tłuszczowa rozmieszczona jest równomiernie w obrębie całego ciała. Ten rodzaj otyłości występuje zazwyczaj u osób, u których problemy z utrzymaniem wagi rozpoczęły się już w dzieciństwie.

Otyłość brzuszna – typ jabłko – wiąże się z większym ryzykiem występowania chorób towarzyszących. Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy choroba wieńcowa wcale tu nie dziwią. Ten typ otyłości częściej spotykany jest u mężczyzn, chociaż ryzyko, że pojawi się również u kobiet zwiększa się w momencie, gdy wkraczają w okres menopauzalny.

Otyłość pośladkowo-udowa – typ gruszka – ten rodzaj otyłości dotyczy przede wszystkim kobiet. Ich ramiona i talia są raczej szczupłe, a kłopotliwą nadwagę można zaobserwować od pasa w dół. Ten typ otyłości nie jest tak niebezpieczny jak otyłość brzuszna, która dotyka wielu ważnych narządów wewnętrznych, ale trudniej się jej pozbyć.

Bibliografia

  • Jarosz M., Kłosiewicz-Latoszek L., OTYŁOŚĆ - zapobieganie i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3468-X
  • Grazul-Bilska A., Bilski J., Poradnik dla walczących z nadwagą, Iskry, Warszawa 2003, ISBN 83-207-1716-7
  • Szurkowska M. Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2006, ISBN 83-88203-30-4
  • Biernat J. Żywienie, żywność a zdrowie, Astrum, Wrocław 2001, ISBN 83-7249-075-9
  • Eberhardt A., Jegier A., Kostka T., Szmigielska K., Zaniewicz D. Aktywność ruchowa w zdrowiu i chorobie, Medicina Sportiva, Kraków 2004, ISBN 1429-0022
Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
1

Komentarze (3)

~GohA
~GohA

Niestety jest BŁĄD, otyłość wtórną będzie wywoływała głównie niedoczynność tarczycy, a nie nadczynność ;)

Odpowiedz
~marta
~marta

super, nie kwalifikuję się do rodzajów otyłości. Mam szczupłe nogi mały brzuch a tyję w ramionach w obwodzie mam 48cm i nikt nie umie mi pomóc szkoda słów

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Jak zgubić tłuszcz z brzucha?

Mam pytanie, jak zgubić tłuszcz z brzucha? Ważę około 100 kg, mam 16 lat i 182 cm wzrostu. Bardzo mnie denerwuje brzuch. Nie byłem u lekarza, trenuję kajakarstwo, ścigam się, treningi mam codziennie, chodzę na każdy, czasem opuszczam 1 trening w tygodniu....

pokaż 5 następnych

Artykuły Waga a zdrowie

Nie musisz być szczupła!
Waga a zdrowie Nie musisz być szczupła!

Istnieje wiele mitów dotyczących zdrowia fizycznego. Jeden z nich mówi, że najważniejszym celem ćwiczeń jest zrzucenie kilogramów, zaś wszyscy ludzie z nadwagą powinni schudnąć, jeśli chcą cieszyć się zdrowiem. Eksperci twierdzą...

Waga a zdrowie Co to jest otyłość?

Kiedyś otyłość uważana była za symbol dobrobytu i bogactwa. Dziś jest to choroba cywilizacyjna. Na otyłość cierpi 20% ludzi, a odsetek osób otyłych stale rośnie. Coraz powszechniejsza staje się chorobliwa otyłość, do której przyczyniają się...

Waga a zdrowie Nadwaga u młodzieży

Nadwaga u młodzieży to poważny problem. Najczęściej pojawia się jako efekt niezdrowego trybu życia i źle skomponowanej diety bogatej w tłuszcze, a nawet – jak wykazują badania – braku akceptacji w gronie rówieśników. Zapobieganie...

Skutki nadwagi
Waga a zdrowie Skutki nadwagi

Skutki nadwagi są poważne. Zbędne kilogramy nie są wyłącznie problemem estetycznym, ale i zdrowotnym. Nadwaga powoduje bowiem kłopoty ze stawami, układem krwionośnym i układem oddechowym. Na szczęście, możliwa jest walka z nadwagą. Racjonalna dieta i...

Czy wiesz, jak utrzymać wagę?
Waga a zdrowie Czy wiesz, jak utrzymać wagę?

Jeśli masz za sobą udaną kurację odchudzającą, może ci się wydawać, że utrzymanie wagi i uniknięcie efektu jojo będą dziecinnie proste. Jednak specjaliści od żywienia mają dla ciebie nie najlepszą wiadomość: stabilizacja wagiwcale nie jest łatwiejsza niż...

Waga a zdrowie Jak zachować siłę mięśni, intensywnie ćwicząc?

Starasz się zrzucić wagę, jednak boisz się, że pozbędziesz się w ten sposób wypracowanych mięśni? Nie przejmuj się! Ostatnie badania naukowe wykazały, że specyficzny aminokwas zwany leucyną może pomóc w redukcji tkanki tłuszczowej w czasie...

Waga a zdrowie Bardzo szczupłe osoby mają nadmiar genów!

Wszyscy w pewnym sensie zdajemy sobie sprawę z tego, że nasza figura – to, czy jesteśmy szczupli, czy raczej mamy skłonności do tycia – zależy w jakimś stopniu od genów. Częściej spotyka się rodziny, w których wszyscy mają...

Waga a zdrowie Jak zmierzyć zawartość tkanki tłuszczowej?

Jeśli chcesz schudnąć, zamiast koncentrować się wyłącznie na wadze, poświęć trochę uwagi swojej tkance tłuszczowej. Utrata zbędnych kilogramów jest ważna, ale bardziej istotne jest pozbycie się nadmiaru tłuszczu i zachowanie mięśni. W tym celu...

Dieta na straży zdrowia
Waga a zdrowie Dieta na straży zdrowia

Zaburzenia odżywiania to ryzyko jakie za sobą niesie niewłaściwe odżywianie i źle dobrane diety. Choć większość problemów z odżywianiem ma swoje podłoże w psychice to nieprawidłowo zbilansowany jadłospis może prowadzić do groźnych powikłań.

Waga a zdrowie Przyczyny tycia

Czy wiesz, że aż 95 proc. przypadków nadwagi jest spowodowanych zwyczajnym przejadaniem się i brakiem aktywności fizycznej? Jedynie 5 proc. otyłych ludzi może więc zrzucić winę za swoje zbędne kilogramy na choroby genetyczne i metaboliczne. Należy...

pokaż 10 następnych